Po wzorze przejdź do obliczeń
Jeżeli nie chcesz liczyć ręcznie, wybierz narzędzie odpowiadające temu, co chcesz sprawdzić.
Jak obliczyć ratę kredytu – od czego zacząć?
Rata kredytu składa się z części kapitałowej i odsetkowej. Do obliczeń potrzebujesz kwoty kredytu, liczby rat oraz oprocentowania. W przypadku rat równych stosuje się wzór annuitetowy. Przy ratach malejących część kapitałowa jest stała, a odsetki są liczone od aktualnego salda zadłużenia.
Przykłady poniżej zakładają niezmienione oprocentowanie przez cały okres. W rzeczywistej umowie oprocentowanie może być stałe tylko okresowo albo zmienne, a bank może stosować inne zasady zaokrągleń i naliczania odsetek.
Jak przeliczyć oprocentowanie roczne na miesięczne?
W uproszczonym modelu miesięczną stopę otrzymujesz przez podzielenie nominalnego oprocentowania rocznego przez 12. Do wzoru trzeba wstawić stopę w postaci dziesiętnej.
Wzór na ratę równą
Rata równa, nazywana annuitetową, przy stałym oprocentowaniu ma zbliżoną wysokość przez cały okres. Na początku większą część raty stanowią odsetki, a później rośnie udział spłacanego kapitału.
r – miesięczna stopa procentowa
R – wysokość raty równej
Wzór na ratę malejącą
W racie malejącej część kapitałowa jest stała. Odsetki spadają z miesiąca na miesiąc, bo są naliczane od coraz mniejszego salda.
Odsetki = aktualne saldo × r
Rata = część kapitałowa + odsetki
Pierwsza rata malejąca jest zwykle wyższa od raty równej, ale przy tych samych założeniach suma odsetek może być niższa.
Przykład: 300 000 zł na 25 lat przy 7%
Załóżmy kredyt 300 000 zł, okres 25 lat, czyli 300 rat, oraz nominalne oprocentowanie 7% rocznie. Miesięczna stopa w uproszczeniu wynosi 0,07 / 12 = 0,005833.
| Wynik | Raty równe | Raty malejące |
|---|---|---|
| Miesięczna rata / pierwsza rata | 2 120,34 zł | 2 750,00 zł |
| Ostatnia rata | około 2 120,34 zł* | 1 005,83 zł |
| Suma odsetek | około 336 101 zł | około 263 375 zł |
| Różnica w odsetkach | około 72 726 zł mniej przy ratach malejących | |
*Przy modelu ze stałym oprocentowaniem i pominięciu drobnych różnic wynikających z zaokrągleń harmonogramu. Przykład nie obejmuje prowizji, ubezpieczeń ani innych opłat.
Raty równe czy malejące?
| Cecha | Raty równe | Raty malejące |
|---|---|---|
| Początkowa rata | Zwykle niższa | Zwykle wyższa |
| Przebieg rat | Bardziej stabilny | Raty stopniowo spadają |
| Suma odsetek przy tym samym okresie | Zwykle wyższa | Zwykle niższa |
| Obciążenie budżetu na początku | Mniejsze | Większe |
Jak uwzględnić prowizję i inne koszty?
Rata obliczona ze wzoru nie pokazuje automatycznie wszystkich kosztów kredytu. Prowizja, ubezpieczenia i dodatkowe opłaty mogą być płacone osobno albo rozliczane w inny sposób zgodnie z umową. Dlatego przy porównaniu ofert trzeba patrzeć szerzej niż tylko na oprocentowanie nominalne.
Do porównania ofert pod kątem kosztów dodatkowych lepiej użyć kalkulatora RRSO albo pełnego kalkulatora kredytowego.
Najczęstsze błędy przy obliczaniu raty
Najczęściej mylone są oprocentowanie roczne z miesięcznym, rata z całkowitym kosztem kredytu oraz oprocentowanie nominalne z RRSO. Błędem jest też porównywanie ofert wyłącznie po wysokości jednej miesięcznej raty.
Przy oprocentowaniu zmiennym warto policzyć również wariant z wyższą stopą procentową. Taki test nie przewiduje przyszłości, ale pokazuje, jak wrażliwy jest budżet na wzrost raty.