Obliczenia dla ceowników UPN i UPE
Tablica jest do szybkiego odczytu danych katalogowych. Gdy chcesz interaktywnie porównać konkretny ceownik albo wykorzystać jego parametry w dalszych obliczeniach, przejdź do odpowiedniego kalkulatora.
Cały zestaw narzędzi, tablic i poradników dla tego tematu znajdziesz w Akademii Metal i stal.
UPN a UPE - jaka jest podstawowa różnica?
UPN jest tradycyjnym ceownikiem z półkami o pochyłych powierzchniach wewnętrznych. UPE ma półki równoległe, dzięki czemu przy podobnej wysokości może mieć inną masę i parametry osi z-z.
Przykładowo UPN 200 i UPE 200 mają praktycznie taki sam Iy i Wel,y, ale UPE 200 jest lżejszy oraz ma większe Iz i Wel,z. Dlatego nie należy zamieniać rodzin wyłącznie na podstawie liczby „200”.
Ciekawostka
Dla UPN 200 i UPE 200 katalogowe Iy wynosi około 1910 cm⁴, ale Iz rośnie ze 148 cm⁴ dla UPN do 187 cm⁴ dla UPE. Geometria półek szczególnie mocno wpływa więc na właściwości względem słabszej osi.
Co oznaczają kolumny Iy, Iz i Wel?
Iy i Iz to geometryczne momenty bezwładności przekroju względem osi centralnych. Wel,y i Wel,z są sprężystymi wskaźnikami przekroju dla tych osi. Większa wartość oznacza większą geometryczną odporność przekroju na zginanie względem danej osi, ale nie jest sama w sobie nośnością elementu.
e0 w Orange Book oznacza odległość od środka środnika do środka ścinania. W ceowniku środek ścinania nie pokrywa się ze środkiem ciężkości.
Praktyczne porównanie - UPN 200 i UPE 200
UPN 200 ma masę 25,3 kg/mb, A = 32,2 cm², Iy = 1910 cm⁴, Iz = 148 cm⁴ oraz powierzchnię około 0,599 m²/mb.
UPE 200 ma masę 22,8 kg/mb, A = 29,0 cm², Iy = 1910 cm⁴, Iz = 187 cm⁴ oraz powierzchnię około 0,697 m²/mb. To pokazuje, że dwa ceowniki o tej samej nominalnej wysokości mogą różnić się istotnie masą i parametrami.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przy zamianie UPN na UPE albo odwrotnie sprawdzaj nie tylko kg/mb. Porównaj też szerokość półki, grubości, Iz/Wel,z, położenie środka ścinania oraz wymagania połączeń. Sama nominalna wysokość profilu nie wystarcza.
Dlaczego powierzchnia m²/mb jest przydatna?
Powierzchnia na metr pomaga szybko oszacować zakres malowania, cynkowania, śrutowania czy innych prac powierzchniowych. Dla całej partii wystarczy pomnożyć wartość m²/mb przez łączną długość danego profilu.
Do dokładnej wyceny konkretnej partii lepiej użyć kalkulatora powierzchni profili, który uwzględnia długość i liczbę sztuk.
Źródło danych
Wartości UPN i UPE pochodzą z aktualnych tabel właściwości przekrojów ArcelorMittal Orange Book. Tablica nie zawiera nośności projektowych ani kombinacji obciążeń.
FAQ - ceowniki UPN i UPE
Ostatnia aktualizacja: 29.08.2026