Orientacyjne nagazowanie piwa według stylu
Zakresy poniżej są praktycznym punktem startowym używanym również w kalkulatorach pakietu. Nie są częścią „Vital Statistics” BJCP i nie zastępują pełnego opisu stylu.
| Styl / grupa | Orientacyjne nagazowanie |
|---|---|
| British ale | 1,5–2,0 vol. |
| Porter / stout | 1,7–2,3 vol. |
| Belgian ale | 1,9–2,4 vol. |
| American ale i lager | 2,2–2,7 vol. |
| European lager | 2,2–2,7 vol. |
| Lambic | 2,4–2,8 vol. |
| Fruit lambic | 3,0–4,5 vol. |
| German wheat beer | 3,3–4,5 vol. |
Temperatura a ciśnienie CO₂ w kegu – PSI i bar
To wartości równowagowe: pokazują, jakie ciśnienie manometryczne trzeba utrzymywać przy danej temperaturze piwa, aby dążyć do wybranego poziomu nagazowania.
P – PSI, T – temperatura w °F, V – vol. CO₂.
| Temperatura piwa | 2,0 vol. | 2,2 vol. | 2,4 vol. | 2,6 vol. | 3,0 vol. |
|---|---|---|---|---|---|
| 2°C | 5,0 PSI 0,34 bar | 7,0 PSI 0,48 bar | 9,0 PSI 0,62 bar | 11,0 PSI 0,76 bar | 15,0 PSI 1,04 bar |
| 4°C | 6,5 PSI 0,45 bar | 8,6 PSI 0,60 bar | 10,8 PSI 0,74 bar | 12,9 PSI 0,89 bar | 17,2 PSI 1,19 bar |
| 6°C | 8,1 PSI 0,56 bar | 10,3 PSI 0,71 bar | 12,6 PSI 0,87 bar | 14,9 PSI 1,02 bar | 19,4 PSI 1,34 bar |
| 8°C | 9,6 PSI 0,66 bar | 12,0 PSI 0,83 bar | 14,4 PSI 1,00 bar | 16,8 PSI 1,16 bar | 21,6 PSI 1,49 bar |
| 10°C | 11,3 PSI 0,78 bar | 13,8 PSI 0,95 bar | 16,3 PSI 1,12 bar | 18,8 PSI 1,30 bar | 23,8 PSI 1,64 bar |
Przykład kontrolny: dla 4°C i 2,5 vol. równanie daje około 11,86 PSI, czyli około 0,82 bar.
Vol. CO₂ a g/l CO₂
University of Florida podaje dokładne przeliczenie używane w materiałach o karbonizacji: 1 vol. CO₂ = 1,96 g/l.
| Nagazowanie | CO₂ [g/l] |
|---|---|
| 1,5 vol, | 2,94 g/l |
| 1,8 vol, | 3,53 g/l |
| 2,0 vol, | 3,92 g/l |
| 2,2 vol, | 4,31 g/l |
| 2,4 vol, | 4,70 g/l |
| 2,5 vol, | 4,90 g/l |
| 2,6 vol, | 5,10 g/l |
| 3,0 vol, | 5,88 g/l |
| 3,5 vol, | 6,86 g/l |
| 4,0 vol, | 7,84 g/l |
Ciekawostka
Ta sama liczba vol. CO₂ wymaga zupełnie innego ciśnienia zależnie od temperatury. Dla 2,5 vol. potrzeba około 11,9 PSI przy 4°C, ale już około 17,6 PSI przy 10°C. Dlatego „ustaw 12 PSI” bez podania temperatury nie jest uniwersalną instrukcją.
Ile CO₂ zostaje w piwie po fermentacji?
Piwo przed refermentacją nie jest całkowicie pozbawione dwutlenku węgla. W istniejących kalkulatorach pakietu ilość CO₂ resztkowego jest szacowana empirycznym równaniem zależnym od temperatury.
| Najwyższa temperatura po fermentacji | Orientacyjne CO₂ resztkowe |
|---|---|
| 10°C | 1,20 vol, |
| 12°C | 1,12 vol, |
| 14°C | 1,04 vol, |
| 16°C | 0,98 vol, |
| 18°C | 0,92 vol, |
| 20°C | 0,86 vol, |
| 22°C | 0,81 vol, |
| 24°C | 0,77 vol, |
Do prostego modelu primingu przyjmuje się zwykle najwyższą temperaturę osiągniętą przez piwo podczas lub po fermentacji. Długi cold crash w szczelnym układzie może zmieniać rzeczywistą ilość rozpuszczonego CO₂.
Ile cukru na litr piwa przy 20°C?
Przy 20°C równanie daje około 0,86 vol. CO₂ resztkowego. Dla sacharozy istniejący kalkulator przyjmuje około 4,014 g/l na każdy brakujący 1 vol. CO₂. Dekstroza jest liczona jako około 91% ekwiwalentu sacharozy, a DME jako około 68%.
| Docelowe CO₂ | CO₂ do wytworzenia | Sacharoza | Dekstroza | DME |
|---|---|---|---|---|
| 1,8 vol, | 0,94 vol, | 3,77 g/l | 4,14 g/l | 5,54 g/l |
| 2,0 vol, | 1,14 vol, | 4,57 g/l | 5,02 g/l | 6,72 g/l |
| 2,2 vol, | 1,34 vol, | 5,37 g/l | 5,90 g/l | 7,90 g/l |
| 2,4 vol, | 1,54 vol, | 6,18 g/l | 6,79 g/l | 9,08 g/l |
| 2,6 vol, | 1,74 vol, | 6,98 g/l | 7,67 g/l | 10,26 g/l |
| 3,0 vol, | 2,14 vol, | 8,58 g/l | 9,43 g/l | 12,62 g/l |
| 3,5 vol, | 2,64 vol, | 10,59 g/l | 11,64 g/l | 15,57 g/l |
To tabela dla 20°C. Jeśli najwyższa temperatura po fermentacji była inna, zmienia się ilość CO₂ resztkowego i dawka cukru.
Dawka na butelkę – przykład 20°C i 2,4 vol. CO₂
Dla tego przykładu sacharozy potrzeba około 6,18 g/l, a dekstrozy około 6,79 g/l.
| Pojemność butelki | Sacharoza | Dekstroza |
|---|---|---|
| 330 ml | 2,04 g | 2,24 g |
| 500 ml | 3,09 g | 3,39 g |
| 750 ml | 4,63 g | 5,09 g |
Przy większej partii bezpieczniej i dokładniej jest policzyć całą masę cukru, przygotować jednorodny roztwór i równomiernie wymieszać go z piwem niż odmierzać każdą butelkę objętościowo.
Kalkulatory nagazowania i refermentacji
Pełny zestaw znajduje się w kategorii piwowarstwo i winiarstwo.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przed dodaniem cukru potwierdź stabilne FG/BLG w kolejnych pomiarach. Cukier do refermentacji jest dodatkiem do zakończonej fermentacji — jeśli w butelce trwa jeszcze fermentacja cukrów z brzeczki, końcowe ciśnienie może być znacznie wyższe niż wynika z tabeli.
Dla ucznia technikum i studenta technologii fermentacji
W zadaniach odróżnij stężenie CO₂ od ciśnienia gazu. Vol. CO₂ i g/l opisują ilość dwutlenku węgla rozpuszczonego w piwie, natomiast PSI i bar opisują ciśnienie potrzebne do utrzymania równowagi przy określonej temperaturze.
Przy refermentacji bilans jest inny: najpierw wyznaczasz CO₂ już obecny w piwie, potem różnicę do wartości docelowej, a dopiero tę różnicę przeliczasz na masę fermentowalnego surowca.
Od tabeli CO2 do poprawnego nagazowania piwa
Źródła i zakres tablicy
Równania i współczynniki pozostają zgodne z istniejącymi kalkulatorami pakietu. Zewnętrzne źródła potwierdzają zależność rozpuszczonego CO2 od temperatury i ciśnienia, wartości równowagowe dla kega, mechanizm refermentacji oraz przeliczenie 1 vol. CO2 = 1,96 g/l.
University of Florida IFAS – karbonizacja wymuszona i butelkowa, vol. CO2 oraz g/l
Brewers Association – Draught Beer Quality Manual, równowaga CO2/temperatura/ciśnienie
FAQ – nagazowanie piwa, CO₂, ciśnienie i cukier
Ostatnia aktualizacja: 04.09.2026