Jak sprawdzić produkt do szkoły lub przedszkola?
Najpierw wybierz, czy produkt ma być używany w żywieniu zbiorowym, czy sprzedawany dzieciom i młodzieży w placówce. Następnie wybierz kategorię odpowiadającą produktowi i przepisz z etykiety zawartość cukrów, tłuszczu i soli w 100 g lub 100 ml. Kalkulator pokaże tylko te limity, które zgodnie z rozporządzeniem dotyczą wybranej kategorii i zastosowania.
To rozróżnienie jest istotne. W żywieniu zbiorowym pieczywo półcukiernicze i cukiernicze oraz produkty zbożowe muszą spełniać limity cukrów, tłuszczu i soli, natomiast dla produktów mlecznych oraz odpowiednio wzbogaconych napojów i alternatyw roślinnych § 2 odsyła do wymogu dotyczącego cukrów i substancji słodzących.
Jakie limity cukru, tłuszczu i soli sprawdza kalkulator?
Dla produktów objętych pełnym zestawem kryteriów podstawowy limit wynosi maksymalnie 10 g cukrów, 10 g tłuszczu i 1 g soli w 100 g lub 100 ml produktu gotowego do spożycia. Dla pieczywa półcukierniczego i cukierniczego limit cukrów wynosi 13,5 g/100 g, a soli 1,2 g/100 g. Produkty objęte kryterium cukrowym nie mogą mieć dodatku substancji słodzących.
Dla napoju przygotowywanego na miejscu w żywieniu zbiorowym oraz w grupie napojów przeznaczonych do sprzedaży kalkulator kontroluje osobny warunek: nie więcej niż 5 g cukrów dodanych w 250 ml gotowego napoju.
Ciekawostka
Limit zapisany jako 10 g cukrów w 100 g produktu nie oznacza 10 g cukru w porcji podawanej dziecku. NCEŻ wyjaśnia, że w przypadku wskazanych grup produktów kryterium dotyczy właśnie 100 g lub 100 ml produktu, dlatego zmniejszenie porcji produktu niespełniającego limitu nie powoduje, że produkt zaczyna spełniać wymaganie.
Dlaczego trzeba wybrać kategorię produktu?
Rozporządzenie nie ustanawia jednego uniwersalnego limitu cukru, tłuszczu i soli dla każdego składnika używanego w kuchni. Szczegółowe progi dotyczą konkretnie wskazanych grup. Przykładowo w żywieniu zbiorowym inne kryteria stosuje się do produktu zbożowego, a inne do zwykłego produktu mlecznego. Dlatego kalkulator nie powinien oceniać marchewki, mięsa czy oleju według limitu przeznaczonego dla płatków śniadaniowych.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przy zamówieniach do placówki zapisuj w specyfikacji nie tylko nazwę produktu, ale też kategorię, wartości odżywcze na 100 g/ml i informacje o dodatku substancji słodzących. Przy produktach roślinnych sprawdź również wzbogacenie w wapń i witaminę B12. Dzięki temu kolejne dostawy można porównywać według tych samych kryteriów.
Dla ucznia technikum żywienia i usług gastronomicznych
W zadaniach dotyczących żywienia zbiorowego najpierw ustal podstawę oceny: kategorię środka spożywczego i sposób wykorzystania produktu. Dopiero potem porównuj wartości z etykiety z limitem. Zwróć szczególną uwagę, czy zadanie podaje cukry ogółem, cukry dodane, sól oraz wartości w 100 g/ml czy w porcji - tych wielkości nie wolno zamieniać.
Źródła i podstawa prawna
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 197, w szczególności § 1 i § 2.
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej - wyjaśnienia dotyczące stosowania limitów cukrów, tłuszczu i soli w żywieniu zbiorowym.
Kalkulator wspiera wstępną kontrolę produktu. Przy niejednoznacznej kwalifikacji produktu do grupy należy oprzeć się na pełnej nazwie, składzie, specyfikacji producenta i aktualnym brzmieniu przepisów.
FAQ - zgodność produktu dla szkoły i przedszkola
Ostatnia aktualizacja: 08.09.2026