2,5 mm² / 16 A / 20 m - jaki spadek napięcia?
Dla przewodu miedzianego z izolacją PVC, obwodu jednofazowego 230 V, prądu 16 A i długości trasy 20 m, tabela daje 5,76 V, czyli 2,50%. Przy 30 m wynik rośnie do 8,64 V = 3,76%, a przy 50 m do 14,40 V = 6,26%.
To pokazuje, dlaczego samo stwierdzenie „2,5 mm² do 16 A” nie wystarcza przy długiej trasie. Obciążalność przewodu może być poprawna, a spadek napięcia nadal zbyt duży dla przyjętego limitu.
Tabela spadku napięcia 230 V / 16 A
Najczęstszy wariant dla obwodów jednofazowych: 230 V, 16 A, Cu/PVC, cos fi = 1. Każda komórka podaje spadek w V i procentach napięcia 230 V.
| Długość | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 m | 4,80 V (2,09%) | 2,88 V (1,25%) | 1,80 V (0,78%) | 1,20 V (0,52%) | 0,72 V (0,31%) | 0,45 V (0,20%) |
| 20 m | 9,60 V (4,17%) | 5,76 V (2,50%) | 3,60 V (1,57%) | 2,40 V (1,04%) | 1,44 V (0,63%) | 0,90 V (0,39%) |
| 30 m | 14,40 V (6,26%) | 8,64 V (3,76%) | 5,40 V (2,35%) | 3,60 V (1,57%) | 2,16 V (0,94%) | 1,35 V (0,59%) |
| 50 m | 24,00 V (10,43%) | 14,40 V (6,26%) | 9,00 V (3,91%) | 6,00 V (2,61%) | 3,60 V (1,57%) | 2,25 V (0,98%) |
| 75 m | 36,00 V (15,65%) | 21,60 V (9,39%) | 13,50 V (5,87%) | 9,00 V (3,91%) | 5,40 V (2,35%) | 3,38 V (1,47%) |
| 100 m | 48,00 V (20,87%) | 28,80 V (12,52%) | 18,00 V (7,83%) | 12,00 V (5,22%) | 7,20 V (3,13%) | 4,50 V (1,96%) |
Przykład: 4 mm² / 16 A / 50 m daje 9,00 V = 3,91%. 6 mm² przy tej samej długości daje 6,00 V = 2,61%.
Ciekawostka
Przy stałym prądzie, materiale i długości spadek rezystancyjny jest w przybliżeniu odwrotnie proporcjonalny do przekroju. Dlatego zwiększenie przekroju z 2,5 do 5 mm² obniżyłoby część rezystancyjną mniej więcej o połowę, ale standardowe przekroje przewodów nie rosną dokładnie w takim ciągu.
Tabela spadku napięcia 230 V / 25 A
Ta sama instalacja jednofazowa, ale prąd 25 A. Spadek napięcia rośnie liniowo z prądem, dlatego przy tych samych długościach i przekrojach wartości są o 56,25% większe niż dla 16 A.
| Długość | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 m | 7,50 V (3,26%) | 4,50 V (1,96%) | 2,81 V (1,22%) | 1,88 V (0,82%) | 1,12 V (0,49%) | 0,70 V (0,31%) |
| 20 m | 15,00 V (6,52%) | 9,00 V (3,91%) | 5,62 V (2,45%) | 3,75 V (1,63%) | 2,25 V (0,98%) | 1,41 V (0,61%) |
| 30 m | 22,50 V (9,78%) | 13,50 V (5,87%) | 8,44 V (3,67%) | 5,62 V (2,45%) | 3,38 V (1,47%) | 2,11 V (0,92%) |
| 50 m | 37,50 V (16,30%) | 22,50 V (9,78%) | 14,06 V (6,11%) | 9,38 V (4,08%) | 5,62 V (2,45%) | 3,52 V (1,53%) |
| 75 m | 56,25 V (24,46%) | 33,75 V (14,67%) | 21,09 V (9,17%) | 14,06 V (6,11%) | 8,44 V (3,67%) | 5,27 V (2,29%) |
| 100 m | 75,00 V (32,61%) | 45,00 V (19,57%) | 28,12 V (12,23%) | 18,75 V (8,15%) | 11,25 V (4,89%) | 7,03 V (3,06%) |
Przykład: 4 mm² / 25 A / 20 m daje 5,62 V = 2,45%, a przy 30 m już 8,44 V = 3,67%.
Tabela spadku napięcia 400 V / 3 fazy / 16 A
Dla symetrycznego obwodu trójfazowego przyjęto 400 V, 16 A, cos fi = 0,8 oraz reaktancję 0,08 Ω/km. Wartość procentowa odnosi się do napięcia międzyfazowego 400 V.
| Długość | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 m | 3,34 V (0,83%) | 2,01 V (0,50%) | 1,26 V (0,32%) | 0,84 V (0,21%) | 0,51 V (0,13%) | 0,33 V (0,08%) |
| 20 m | 6,68 V (1,67%) | 4,02 V (1,00%) | 2,52 V (0,63%) | 1,69 V (0,42%) | 1,02 V (0,26%) | 0,65 V (0,16%) |
| 30 m | 10,02 V (2,50%) | 6,03 V (1,51%) | 3,78 V (0,95%) | 2,53 V (0,63%) | 1,54 V (0,38%) | 0,98 V (0,24%) |
| 50 m | 16,69 V (4,17%) | 10,04 V (2,51%) | 6,30 V (1,58%) | 4,22 V (1,06%) | 2,56 V (0,64%) | 1,63 V (0,41%) |
| 75 m | 25,04 V (6,26%) | 15,06 V (3,77%) | 9,45 V (2,36%) | 6,34 V (1,58%) | 3,84 V (0,96%) | 2,44 V (0,61%) |
| 100 m | 33,39 V (8,35%) | 20,09 V (5,02%) | 12,60 V (3,15%) | 8,45 V (2,11%) | 5,12 V (1,28%) | 3,25 V (0,81%) |
Przykład: 2,5 mm² / 16 A / 50 m daje około 10,04 V = 2,51%. Przy 100 m ten sam przekrój daje około 20,09 V = 5,02%.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli wynik jest blisko przyjętego limitu, nie dobieraj przewodu „na styk”. W rzeczywistej instalacji część dopuszczalnego spadku mogła już powstać wcześniej - np. na WLZ albo innym odcinku zasilania. Wtedy dla ostatniego przewodu pozostaje mniejszy budżet napięciowy.
Tabela spadku napięcia 400 V / 3 fazy / 32 A
Wariant 32 A jest często sprawdzany dla większych odbiorników i obwodów trójfazowych. Ponieważ napięcie 400 V jest większe, ten sam spadek w woltach daje mniejszy udział procentowy niż przy 230 V, ale wzrost prądu nadal zwiększa spadek proporcjonalnie.
| Długość | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 m | 6,68 V (1,67%) | 4,02 V (1,00%) | 2,52 V (0,63%) | 1,69 V (0,42%) | 1,02 V (0,26%) | 0,65 V (0,16%) |
| 20 m | 13,36 V (3,34%) | 8,03 V (2,01%) | 5,04 V (1,26%) | 3,38 V (0,84%) | 2,05 V (0,51%) | 1,30 V (0,33%) |
| 30 m | 20,03 V (5,01%) | 12,05 V (3,01%) | 7,56 V (1,89%) | 5,07 V (1,27%) | 3,07 V (0,77%) | 1,95 V (0,49%) |
| 50 m | 33,39 V (8,35%) | 20,09 V (5,02%) | 12,60 V (3,15%) | 8,45 V (2,11%) | 5,12 V (1,28%) | 3,25 V (0,81%) |
| 75 m | 50,08 V (12,52%) | 30,13 V (7,53%) | 18,91 V (4,73%) | 12,67 V (3,17%) | 7,68 V (1,92%) | 4,88 V (1,22%) |
| 100 m | 66,78 V (16,69%) | 40,17 V (10,04%) | 25,21 V (6,30%) | 16,89 V (4,22%) | 10,24 V (2,56%) | 6,50 V (1,63%) |
Przykład: 6 mm² / 32 A / 50 m daje około 8,45 V = 2,11%, a przy 100 m około 16,89 V = 4,22%.
3% czy 5% - jak czytać wynik?
IEC 60364-5-52 podaje typowe maksymalne spadki napięcia pomiędzy początkiem instalacji a odbiornikiem. Dla instalacji niskiego napięcia zasilanych bezpośrednio z publicznej sieci jako typowe wartości wskazuje się 3% dla obwodów oświetleniowych i 5% dla innych zastosowań. Nie jest to jednak automatyczny limit każdej pojedynczej linii ani zastępstwo dla wymagań konkretnego projektu.
Jeżeli wcześniejszy odcinek instalacji wykorzystuje już np. 1,5%, to ostatnia linia nie ma do dyspozycji pełnych 3% czy 5%. Należy oceniać całą drogę zasilania do odbiornika.
Dlaczego inne tabele w internecie mogą podawać mniejszy spadek?
Część prostych tabel liczy rezystancję miedzi przy około 20°C. Ta tablica przyjmuje rezystywność roboczą 22,5 Ω·mm²/km dla Cu/PVC przy 70°C. Rozgrzany przewodnik ma większą rezystancję niż zimny, dlatego wynik projektowy może być wyższy niż w uproszczonym obliczeniu z rezystywnością miedzi w temperaturze pokojowej.
Dla kabli XLPE/EPR pracujących przy wyższej dopuszczalnej temperaturze rezystancja robocza jest jeszcze większa. Z kolei rzeczywista reaktancja zależy od konstrukcji kabla i dla dokładnych obliczeń powinna pochodzić z danych producenta.
Jak przeliczyć tabelę dla innego prądu lub długości?
W tym modelu spadek jest proporcjonalny do prądu i długości. Jeżeli dla 16 A i 20 m tabela pokazuje 2,50%, to dla tego samego przewodu przy 8 A będzie około 1,25%, a przy 40 m około 5,00%.
Nie należy jednak w ten sposób przeliczać wyniku po zmianie materiału przewodnika, temperatury roboczej, cos fi albo konstrukcji kabla bez uwzględnienia nowych R i X.
Dla ucznia technikum elektrycznego i studenta
Najważniejsza kontrola jednostek: długość w użytym wzorze jest wyrażana w kilometrach, gdy R i X podajesz w Ω/km. Dla 20 m podstawiasz więc 0,020 km. W obwodzie jednofazowym współczynnik 2 uwzględnia drogę prądu przewodem fazowym i powrotnym.
W obwodzie symetrycznym trójfazowym pojawia się współczynnik √3. Dla cos fi mniejszego od 1 trzeba rozdzielić część rezystancyjną i reaktancyjną: R·cos fi oraz X·sin fi.
Źródła i założenia tablicy
Wzory na spadek napięcia w obwodzie jednofazowym i symetrycznym trójfazowym odpowiadają metodzie Electrical Installation Guide. Dla Cu/PVC przy 70°C przyjęto roboczą rezystywność 22,5 Ω·mm²/km, a przy braku danych producenta X = 0,08 Ω/km.
Schneider Electric - obliczanie spadku napięcia przy obciążeniu ciągłym
Schneider Electric - typowe maksymalne spadki napięcia IEC 60364-5-52
FAQ - tabela spadku napięcia przewodów 230/400 V
Ostatnia aktualizacja: 08.09.2026