2,5 mm² / 16 A / 20 m - jaki spadek napięcia?
Dla przewodu miedzianego z izolacją PVC, obwodu jednofazowego 230 V, prądu 16 A i długości trasy 20 m, tabela daje 5,69 V, czyli 2,47%. Przy 30 m wynik rośnie do 8,53 V = 3,71%, a przy 50 m do 14,21 V = 6,18%.
To pokazuje, dlaczego samo stwierdzenie „2,5 mm² do 16 A” nie wystarcza przy długiej trasie. Obciążalność przewodu może być poprawna, a spadek napięcia nadal zbyt duży dla przyjętego limitu.
Znalazłeś wartość w tabeli - co sprawdzić dalej?
Jeśli potrzebujesz innego prądu, materiału, cos fi albo dokładnego limitu procentowego, przejdź z tabeli do kalkulatora. Przy projektowaniu obwodu warto też sprawdzić maksymalną długość oraz dobrać przekrój z uwzględnieniem obciążalności.
Zobacz wszystkie narzędzia z kategorii Elektryka - kalkulatory, tablice, poradniki i Akademię 230/400 V.
Tabela spadku napięcia 230 V / 16 A
Najczęstszy wariant dla obwodów jednofazowych: 230 V, 16 A, Cu/PVC, cos fi = 1. Każda komórka podaje spadek w V i procentach napięcia 230 V.
| Długość | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 m | 4,74 V (2,06%) | 2,84 V (1,24%) | 1,78 V (0,77%) | 1,18 V (0,52%) | 0,71 V (0,31%) | 0,44 V (0,19%) |
| 20 m | 9,48 V (4,12%) | 5,69 V (2,47%) | 3,55 V (1,55%) | 2,37 V (1,03%) | 1,42 V (0,62%) | 0,89 V (0,39%) |
| 30 m | 14,21 V (6,18%) | 8,53 V (3,71%) | 5,33 V (2,32%) | 3,55 V (1,55%) | 2,13 V (0,93%) | 1,33 V (0,58%) |
| 50 m | 23,69 V (10,30%) | 14,21 V (6,18%) | 8,88 V (3,86%) | 5,92 V (2,58%) | 3,55 V (1,55%) | 2,22 V (0,97%) |
| 75 m | 35,54 V (15,45%) | 21,32 V (9,27%) | 13,33 V (5,79%) | 8,88 V (3,86%) | 5,33 V (2,32%) | 3,33 V (1,45%) |
| 100 m | 47,38 V (20,60%) | 28,43 V (12,36%) | 17,77 V (7,73%) | 11,85 V (5,15%) | 7,11 V (3,09%) | 4,44 V (1,93%) |
Przykład: 4 mm² / 16 A / 50 m daje 8,88 V = 3,86%. 6 mm² przy tej samej długości daje 5,92 V = 2,58%.
Ciekawostka
Przy stałym prądzie, materiale i długości spadek rezystancyjny jest w przybliżeniu odwrotnie proporcjonalny do przekroju. Dlatego zwiększenie przekroju z 2,5 do 5 mm² obniżyłoby część rezystancyjną mniej więcej o połowę, ale standardowe przekroje przewodów nie rosną dokładnie w takim ciągu.
Tabela spadku napięcia 230 V / 25 A
Ta sama instalacja jednofazowa, ale prąd 25 A. Spadek napięcia rośnie liniowo z prądem, dlatego przy tych samych długościach i przekrojach wartości są o 56,25% większe niż dla 16 A.
| Długość | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 m | 7,40 V (3,22%) | 4,44 V (1,93%) | 2,78 V (1,21%) | 1,85 V (0,80%) | 1,11 V (0,48%) | 0,69 V (0,30%) |
| 20 m | 14,81 V (6,44%) | 8,88 V (3,86%) | 5,55 V (2,41%) | 3,70 V (1,61%) | 2,22 V (0,97%) | 1,39 V (0,60%) |
| 30 m | 22,21 V (9,66%) | 13,33 V (5,79%) | 8,33 V (3,62%) | 5,55 V (2,41%) | 3,33 V (1,45%) | 2,08 V (0,91%) |
| 50 m | 37,02 V (16,09%) | 22,21 V (9,66%) | 13,88 V (6,04%) | 9,25 V (4,02%) | 5,55 V (2,41%) | 3,47 V (1,51%) |
| 75 m | 55,53 V (24,14%) | 33,32 V (14,48%) | 20,82 V (9,05%) | 13,88 V (6,04%) | 8,33 V (3,62%) | 5,21 V (2,26%) |
| 100 m | 74,03 V (32,19%) | 44,42 V (19,31%) | 27,76 V (12,07%) | 18,51 V (8,05%) | 11,11 V (4,83%) | 6,94 V (3,02%) |
Przykład: 4 mm² / 25 A / 20 m daje 5,55 V = 2,41%, a przy 30 m już 8,33 V = 3,62%.
Tabela spadku napięcia 400 V / 3 fazy / 16 A
Dla symetrycznego obwodu trójfazowego przyjęto 400 V, 16 A, cos fi = 0,8 oraz reaktancję 0,08 Ω/km. Wartość procentowa odnosi się do napięcia międzyfazowego 400 V.
| Długość | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 m | 3,30 V (0,82%) | 1,98 V (0,50%) | 1,24 V (0,31%) | 0,83 V (0,21%) | 0,51 V (0,13%) | 0,32 V (0,08%) |
| 20 m | 6,59 V (1,65%) | 3,97 V (0,99%) | 2,49 V (0,62%) | 1,67 V (0,42%) | 1,01 V (0,25%) | 0,64 V (0,16%) |
| 30 m | 9,89 V (2,47%) | 5,95 V (1,49%) | 3,73 V (0,93%) | 2,50 V (0,63%) | 1,52 V (0,38%) | 0,96 V (0,24%) |
| 50 m | 16,48 V (4,12%) | 9,91 V (2,48%) | 6,22 V (1,56%) | 4,17 V (1,04%) | 2,53 V (0,63%) | 1,61 V (0,40%) |
| 75 m | 24,72 V (6,18%) | 14,87 V (3,72%) | 9,33 V (2,33%) | 6,25 V (1,56%) | 3,79 V (0,95%) | 2,41 V (0,60%) |
| 100 m | 32,96 V (8,24%) | 19,83 V (4,96%) | 12,44 V (3,11%) | 8,34 V (2,08%) | 5,06 V (1,26%) | 3,21 V (0,80%) |
Przykład: 2,5 mm² / 16 A / 50 m daje około 9,91 V = 2,48%. Przy 100 m ten sam przekrój daje około 19,83 V = 4,96%.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli wynik jest blisko przyjętego limitu, nie dobieraj przewodu „na styk”. W rzeczywistej instalacji część dopuszczalnego spadku mogła już powstać wcześniej - np. na WLZ albo innym odcinku zasilania. Wtedy dla ostatniego przewodu pozostaje mniejszy budżet napięciowy.
Tabela spadku napięcia 400 V / 3 fazy / 32 A
Wariant 32 A jest często sprawdzany dla większych odbiorników i obwodów trójfazowych. Ponieważ napięcie 400 V jest większe, ten sam spadek w woltach daje mniejszy udział procentowy niż przy 230 V, ale wzrost prądu nadal zwiększa spadek proporcjonalnie.
| Długość | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² | 10 mm² | 16 mm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 m | 6,59 V (1,65%) | 3,97 V (0,99%) | 2,49 V (0,62%) | 1,67 V (0,42%) | 1,01 V (0,25%) | 0,64 V (0,16%) |
| 20 m | 13,18 V (3,30%) | 7,93 V (1,98%) | 4,98 V (1,24%) | 3,34 V (0,83%) | 2,02 V (0,51%) | 1,28 V (0,32%) |
| 30 m | 19,78 V (4,94%) | 11,90 V (2,97%) | 7,47 V (1,87%) | 5,00 V (1,25%) | 3,03 V (0,76%) | 1,93 V (0,48%) |
| 50 m | 32,96 V (8,24%) | 19,83 V (4,96%) | 12,44 V (3,11%) | 8,34 V (2,08%) | 5,06 V (1,26%) | 3,21 V (0,80%) |
| 75 m | 49,44 V (12,36%) | 29,74 V (7,44%) | 18,66 V (4,67%) | 12,51 V (3,13%) | 7,59 V (1,90%) | 4,82 V (1,20%) |
| 100 m | 65,92 V (16,48%) | 39,66 V (9,91%) | 24,89 V (6,22%) | 16,68 V (4,17%) | 10,11 V (2,53%) | 6,42 V (1,61%) |
Przykład: 6 mm² / 32 A / 50 m daje około 8,34 V = 2,08%, a przy 100 m około 16,68 V = 4,17%.
3% czy 5% - jak czytać wynik?
IEC 60364-5-52 podaje typowe maksymalne spadki napięcia pomiędzy początkiem instalacji a odbiornikiem. Dla instalacji niskiego napięcia zasilanych bezpośrednio z publicznej sieci jako typowe wartości wskazuje się 3% dla obwodów oświetleniowych i 5% dla innych zastosowań. Nie jest to jednak automatyczny limit każdej pojedynczej linii ani zastępstwo dla wymagań konkretnego projektu.
Jeżeli wcześniejszy odcinek instalacji wykorzystuje już np. 1,5%, to ostatnia linia nie ma do dyspozycji pełnych 3% czy 5%. Należy oceniać całą drogę zasilania do odbiornika.
Dlaczego inne tabele w internecie mogą podawać mniejszy spadek?
Część prostych tabel liczy rezystancję miedzi przy około 20°C. Ta tablica przyjmuje rezystywność roboczą 22,21 Ω·mm²/km dla Cu/PVC przy 70°C. Rozgrzany przewodnik ma większą rezystancję niż zimny, dlatego wynik projektowy może być wyższy niż w uproszczonym obliczeniu z rezystywnością miedzi w temperaturze pokojowej.
Dla kabli XLPE/EPR pracujących przy wyższej dopuszczalnej temperaturze rezystancja robocza jest jeszcze większa. Z kolei rzeczywista reaktancja zależy od konstrukcji kabla i dla dokładnych obliczeń powinna pochodzić z danych producenta.
Jak przeliczyć tabelę dla innego prądu lub długości?
W tym modelu spadek jest proporcjonalny do prądu i długości. Jeżeli dla 16 A i 20 m tabela pokazuje 2,47%, to dla tego samego przewodu przy 8 A będzie około 1,24%, a przy 40 m około 4,95%.
Nie należy jednak w ten sposób przeliczać wyniku po zmianie materiału przewodnika, temperatury roboczej, cos fi albo konstrukcji kabla bez uwzględnienia nowych R i X.
Dla ucznia technikum elektrycznego i studenta
Najważniejsza kontrola jednostek: długość w użytym wzorze jest wyrażana w kilometrach, gdy R i X podajesz w Ω/km. Dla 20 m podstawiasz więc 0,020 km. W obwodzie jednofazowym współczynnik 2 uwzględnia drogę prądu przewodem fazowym i powrotnym.
W obwodzie symetrycznym trójfazowym pojawia się współczynnik √3. Dla cos fi mniejszego od 1 trzeba rozdzielić część rezystancyjną i reaktancyjną: R·cos fi oraz X·sin fi.
Źródła i założenia tablicy
Wzory na spadek napięcia w obwodzie jednofazowym i symetrycznym trójfazowym odpowiadają metodzie Electrical Installation Guide. Dla Cu/PVC przy 70°C przyjęto roboczą rezystywność 22,21 Ω·mm²/km, a przy braku danych producenta X = 0,08 Ω/km.
Schneider Electric - obliczanie spadku napięcia przy obciążeniu ciągłym
Schneider Electric - typowe maksymalne spadki napięcia IEC 60364-5-52
Powiązane narzędzia modelarstwa kolejowego
FAQ - tabela spadku napięcia przewodów 230/400 V
Ostatnia aktualizacja: 09.09.2026