Zostań w temacie i policz instalację dalej
Ciśnienie wstępne jest tylko jednym z parametrów naczynia przeponowego. Najpierw trzeba znać pojemność wodną instalacji, a następnie dobrać samą objętość naczynia. W instalacji z pompą obiegową warto też znać rzeczywisty punkt pracy pompy, jeśli naczynie znajduje się po stronie tłocznej.
Jak obliczyć ciśnienie wstępne naczynia przeponowego?
Ciśnienie wstępne P0 po stronie gazowej naczynia musi odpowiadać warunkom statycznym instalacji. W metodzie Caleffi punktem wyjścia jest ciśnienie hydrostatyczne w miejscu montażu naczynia, zwiększone o 0,3 bar.
Ciśnienie statyczne zależy od pionowej różnicy wysokości między naczyniem a najwyższym punktem obiegu. Kalkulator przelicza metry słupa wody na bary. Dla 5 m wysokości otrzymujemy około 0,49 bar ciśnienia statycznego, więc bazowe P0 wynosi około 0,79 bar.
To ustawienie nie jest tym samym co ciśnienie pokazywane na manometrze napełnionej instalacji. Po napełnieniu po stronie wodnej ciśnienie powinno być nieco wyższe od P0.
Jakie ciśnienie napełnienia instalacji CO na zimno?
W metodzie użytej w kalkulatorze orientacyjne ciśnienie napełnienia wynosi około P0 + 0,2 bar, przy czym Caleffi wskazuje minimalną rekomendowaną wartość 1 bar. Dla przykładowych 5 m wysokości statycznej i naczynia po stronie ssawnej wychodzi więc około 1,0 bar po zaokrągleniu do minimum.
Nie oznacza to, że każda instalacja domowa ma być zawsze napełniona dokładnie do 1 bar. Wyższy budynek wymaga większego ciśnienia statycznego, a położenie naczynia względem pompy może zmienić wymaganą nastawę.
Kalkulator pokazuje także margines do maksymalnego ciśnienia roboczego przyjętego na podstawie zaworu bezpieczeństwa. Jeśli zakres jest bardzo mały albo P0 zbliża się do maksymalnego ciśnienia, trzeba zweryfikować projekt, położenie naczynia i nastawy.
Naczynie przed pompą
Jeżeli naczynie jest zamontowane po stronie ssawnej pompy, kalkulator stosuje bazową zależność P0 = Pst + 0,3 bar. To najprostszy przypadek i nie wymaga dodawania wysokości podnoszenia pompy do ciśnienia wstępnego.
W praktyce punkt podłączenia naczynia jest ważnym punktem odniesienia ciśnieniowego całej instalacji.
Naczynie za pompą
Gdy naczynie znajduje się po stronie tłocznej pompy, Caleffi wskazuje korektę nastawy o ciśnienie odpowiadające wysokości podnoszenia pompy w punkcie pracy. Kalkulator przelicza podane metry podnoszenia na bary i dodaje je do P0.
Dlatego trzeba podawać rzeczywisty punkt pracy pompy, a nie tylko maksymalne podnoszenie zapisane w oznaczeniu urządzenia.
Jak prawidłowo zmierzyć P0?
Ciśnienia wstępnego nie należy oceniać wyłącznie na podstawie manometru pracującej instalacji. Żeby zmierzyć gazową nastawę naczynia, strona wodna naczynia musi zostać odciążona. W praktyce naczynie odcina się od instalacji, spuszcza wodę po jego stronie i dopiero wtedy sprawdza ciśnienie na zaworze gazowym.
Jeżeli podczas pomiaru po stronie wodnej nadal występuje ciśnienie, odczyt nie reprezentuje swobodnej nastawy wstępnej membrany. Dlatego kalkulator pozwala wpisać zmierzone P0, ale zakłada, że pomiar wykonano przy prawidłowo odciążonym naczyniu.
Po ustawieniu P0 instalację napełnia się ponownie do właściwego ciśnienia na zimno i odpowietrza. Warto potem obserwować, jak ciśnienie zmienia się między zimnym a rozgrzanym układem.
Dlaczego ciśnienie CO rośnie po nagrzaniu?
Wraz ze wzrostem temperatury woda zwiększa objętość. Naczynie przeponowe przyjmuje tę nadwyżkę, ściskając poduszkę gazową. Pewien wzrost ciśnienia podczas nagrzewania jest więc naturalny, ale bardzo duża zmiana może wskazywać na zbyt małe naczynie, nieprawidłowe P0, utratę gazu albo uszkodzoną membranę.
Jeżeli zawór bezpieczeństwa zaczyna zrzucać wodę podczas nagrzewania, nie wystarczy automatycznie obniżyć ciśnienia napełnienia. Trzeba sprawdzić zład, wielkość naczynia, nastawę P0 oraz stan techniczny naczynia.
Ciekawostka
Niewielka różnica wysokości ma bezpośredni wpływ na P0: każde dodatkowe 10 m słupa wody to w przybliżeniu kolejny 1 bar ciśnienia statycznego. Dlatego ustawienie typowe dla niskiego domu nie musi pasować do wyższego budynku.
Za małe P0
Zbyt niska nastawa może ograniczyć prawidłową pracę naczynia i powodować niekorzystne zmiany ciśnienia. Jeśli masz pomiar rzeczywistego P0, kalkulator pokaże różnicę względem wartości orientacyjnej.
Za wysokie P0
Jeśli P0 jest zbyt wysokie względem ciśnienia napełnienia, do zimnego naczynia może trafić zbyt mało wody. Przy małym zakresie do ciśnienia maksymalnego spada też użyteczna zdolność naczynia do przyjmowania rozszerzenia.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Najpierw mierz P0 przy odciążonej stronie wodnej, potem ustaw napełnienie na zimno. Jeśli ciśnienie podczas pracy nadal mocno skacze, wróć do kalkulatora pojemności naczynia i sprawdź, czy samo naczynie nie jest za małe dla zładu instalacji.
Podstawa obliczeń
Zależności P0 = Pst + 0,3 bar, Pr ≈ P0 + 0,2 bar, minimalne zalecane Pr = 1 bar, korekta dla naczynia za pompą oraz sposób kontroli ciśnienia maksymalnego zostały oparte na dokumentacji technicznej Caleffi dla membranowych naczyń przeponowych w instalacjach grzewczych. Kalkulator służy do wstępnego ustawienia i kontroli, a nie zastępuje projektu ani instrukcji konkretnego źródła ciepła.