Policz instalację CO krok po kroku
Najbezpieczniejsza kolejność to najpierw określić zapotrzebowanie pomieszczeń, potem dobrać grzejniki i temperatury pracy, a dopiero później przejść do hydrauliki. Dzięki temu przepływ, średnice rur i pompa wynikają z potrzebnej mocy, a nie z przypadkowo przyjętych rozmiarów.
Moc grzejnika do pokoju - szybka tablica W
Poniższa tabela pokazuje czyste działanie powierzchnia × W/m², bez dodatkowego zapasu. Wartość W/m² trzeba dobrać do realnego zapotrzebowania cieplnego budynku lub pomieszczenia.
| Powierzchnia | 50 W/m² | 70 W/m² | 100 W/m² |
|---|---|---|---|
| 5 m² | 250 W | 350 W | 500 W |
| 10 m² | 500 W | 700 W | 1000 W |
| 15 m² | 750 W | 1050 W | 1500 W |
| 20 m² | 1000 W | 1400 W | 2000 W |
| 25 m² | 1250 W | 1750 W | 2500 W |
| 30 m² | 1500 W | 2100 W | 3000 W |
75/65/20, 55/45/20 i 45/35/20 - co zmienia temperatura?
Moc katalogowa grzejnika zależy od różnicy temperatur między wodą a pomieszczeniem. EN 442 często odnosi moc do 75/65/20°C, czyli ΔT50. Przy niższej temperaturze zasilania ten sam grzejnik oddaje mniej ciepła.
| Parametry | Średnia temperatura wody | ΔT względem pokoju | Przykładowa moc względem ΔT50* |
|---|---|---|---|
| 75/65/20°C | 70°C | 50 K | 100% |
| 55/45/20°C | 50°C | 30 K | ok. 51,5% |
| 45/35/20°C | 40°C | 20 K | ok. 30,4% |
| 40/35/20°C | 37,5°C | 17,5 K | ok. 25,5% |
*Kolumna procentowa jest wyłącznie przykładem dla zależności (ΔT/50)1,3. Wykładnik n zależy od konkretnego grzejnika, dlatego do rzeczywistego doboru użyj danych producenta albo kalkulatora korekty mocy grzejnika.
Przepływ wody - ile l/h potrzeba na 1 kW?
Dla wody przepływ można szybko oszacować ze wzoru Q = 0,86 × P / ΔT. Im mniejsza różnica temperatur między zasilaniem i powrotem, tym większy przepływ trzeba zapewnić dla tej samej mocy.
| ΔT wody | Przepływ na 1 kW | 5 kW | 10 kW | 20 kW |
|---|---|---|---|---|
| 5 K | 172 l/h | 0,86 m³/h | 1,72 m³/h | 3,44 m³/h |
| 7 K | 123 l/h | 0,61 m³/h | 1,23 m³/h | 2,46 m³/h |
| 10 K | 86 l/h | 0,43 m³/h | 0,86 m³/h | 1,72 m³/h |
| 15 K | 57 l/h | 0,29 m³/h | 0,57 m³/h | 1,15 m³/h |
| 20 K | 43 l/h | 0,22 m³/h | 0,43 m³/h | 0,86 m³/h |
Dla pojedynczego odbiornika użyj kalkulatora przepływu przez grzejnik, a dla całego obiegu i pompy przejdź do doboru pompy obiegowej CO.
Ogrzewanie podłogowe - szybka tablica rozstawu, pętli i przepływu
Podłogówkę zaczyna się od mocy potrzebnej w pomieszczeniu, a dopiero później przechodzi do rur i hydrauliki. Poniższe wartości geometryczne pomagają szybko sprawdzić skalę instalacji; rzeczywistą moc W/m² i temperaturę wody dobiera się z charakterystyki konkretnego systemu.
| Rozstaw rur | Geometria rury na 1 m² | 20 m² aktywnej podłogi* | Następny krok |
|---|---|---|---|
| 10 cm | ok. 10,0 m/m² | ok. 200 m | podział na kilka pętli |
| 15 cm | ok. 6,67 m/m² | ok. 133 m | sprawdzenie limitu pętli |
| 20 cm | ok. 5,0 m/m² | ok. 100 m | kontrola mocy systemu |
| 25 cm | ok. 4,0 m/m² | ok. 80 m | kontrola komfortu i mocy |
| 30 cm | ok. 3,33 m/m² | ok. 67 m | tylko gdy system i obciążenie na to pozwalają |
*Bez dodatku na łuki, docinki i podejścia do rozdzielacza. Do własnych danych użyj kalkulatora rozstawu rur i PEX.
Pełna ścieżka hydrauliczna jest taka: pętle → przepływ → spadek ciśnienia → rozdzielacz → pompa obiegowa. Temperaturę zasilania sprawdzisz osobno w kalkulatorze temperatury podłogówki, a różnicę między odbiornikami w porównaniu podłogówki z grzejnikiem. Cały proces od mocy W/m² do hydrauliki zbiera Akademia ogrzewania podłogowego.
Ile litrów wody mieści 1 m rury?
| Średnica wewnętrzna | Objętość na 1 m |
|---|---|
| 12 mm | 0,113 l/m |
| 16 mm | 0,201 l/m |
| 20 mm | 0,314 l/m |
| 25 mm | 0,491 l/m |
| 32 mm | 0,804 l/m |
Liczone z wewnętrznej średnicy rury. Pełny zład instalacji oszacuj, sumując objętość wszystkich odcinków rur oraz pojemność grzejników, źródła ciepła, bufora i pozostałych urządzeń.
Ciśnienie statyczne i P0 naczynia - szybka kontrola
| Wysokość instalacji | Pst | P0 ≈ Pst + 0,3 | Napełnienie* |
|---|---|---|---|
| 3 m | 0,29 bar | 0,59 bar | 1,00 bar |
| 5 m | 0,49 bar | 0,79 bar | 1,00 bar |
| 8 m | 0,78 bar | 1,08 bar | 1,28 bar |
| 10 m | 0,98 bar | 1,28 bar | 1,48 bar |
| 12 m | 1,18 bar | 1,48 bar | 1,68 bar |
*Przykład dla naczynia po stronie, gdzie nie trzeba dodawać ciśnienia pompy; napełnienie przyjęte jako około P0 + 0,2 bar z minimum 1 bar. Dokładnie policz w kalkulatorze ciśnienia wstępnego naczynia.
Pełna ścieżka doboru instalacji CO
Ustal moc potrzebną pomieszczeniu lub budynkowi.
Dobierz moc przy rzeczywistych temperaturach zasilania i powrotu.
Przelicz W/kW na l/h dla przyjętego ΔT wody.
Dobierz średnicę wewnętrzną i sprawdź prędkość wody.
Wyznacz Kv lub wymagany przepływ na nastawie.
Policz Pa/m, opory miejscowe i najtrudniejszy obieg.
Dobierz punkt pracy Q-H, nie tylko maksymalne podnoszenie.
Policz litry w instalacji, rozszerzenie wody i pojemność naczynia.
Którego kalkulatora użyć?
| Chcesz sprawdzić... | Najlepsze narzędzie |
|---|---|
| Ile W powinien mieć grzejnik do pokoju? | Moc grzejnika do pokoju |
| Ile mocy zostaje przy 55/45 lub 45/35? | Moc grzejnika a temperatura zasilania |
| Ile l/h powinno płynąć przez grzejnik? | Przepływ przez grzejnik |
| Jakie rury dobrać do mocy instalacji? | Średnica rur CO |
| Jaką nastawę/Kv potrzebuje zawór grzejnikowy? | Wyznacz wymagany przepływ i Kv, a nastawę odczytaj z tabeli producenta zaworu |
| Ile Pa/m i kPa traci instalacja? | Straty ciśnienia CO |
| Jaki punkt pracy powinna mieć pompa? | Dobór pompy obiegowej CO |
| Ile litrów wody jest w instalacji? | Tabela objętości rur powyżej + pojemność urządzeń z dokumentacji |
| Jak duże naczynie przeponowe wybrać? | Dobór naczynia przeponowego |
| Jak ustawić P0 i ciśnienie na zimno? | Ciśnienie wstępne naczynia |
| Jaki przepływ musi obsłużyć sprzęgło? | Dobór sprzęgła hydraulicznego |
| Ile ciepła tracą rury? | Straty ciepła z rur CO |
| Ile W potrzeba w całym domu? | Moc grzejników w całym domu |
| Jaki grzejnik do łazienki? | Moc grzejnika łazienkowego |
Ciekawostka
Zmniejszenie różnicy temperatur wody z 10 K do 5 K przy tej samej mocy wymaga około dwukrotnie większego przepływu. Dlatego instalacja niskotemperaturowa może mieć małą temperaturę zasilania, ale jednocześnie wymagać większych przepływów i dokładniejszej kontroli hydrauliki.
Nie dobieraj pompy tylko po symbolu
Pompa 25-40, 25-60 czy inna powinna pracować w wymaganym punkcie Q-H. Najpierw potrzebny jest przepływ instalacji i strata ciśnienia najbardziej niekorzystnego obiegu, a dopiero potem porównanie punktu z charakterystyką producenta.
Średnica zewnętrzna to nie średnica wewnętrzna
Przy obliczaniu przepływu, prędkości i zładu wody znaczenie ma średnica wewnętrzna. Dwie rury opisane podobnym wymiarem handlowym mogą mieć inny przekrój przepływu przez różną grubość ścianki.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Nie zaczynaj od pompy ani średnicy rury. Zacznij od potrzebnej mocy i temperatur pracy. Gdy znasz moc oraz ΔT, możesz wyznaczyć przepływ, a z przepływu kolejne elementy hydrauliczne. Taka kolejność ogranicza ryzyko przewymiarowania instalacji.
Ogrzewanie domu jako cały system
Grzejniki i hydraulika są tylko częścią instalacji. Jeśli chcesz połączyć je z zapotrzebowaniem budynku, pompą ciepła, gazem, pelletem i kosztem sezonu, przejdź do akademii ogrzewania domu i źródeł ciepła.
Źródła techniczne i sposób użycia tablicy
Wzór przepływu z mocy i ΔT jest zgodny z materiałem Grundfos dotyczącym obliczania przepływu instalacji grzewczej. Parametr 75/65/20°C jako ΔT50 jest stosowany w danych grzejników według EN 442, m.in. w dokumentacji Purmo. Zależności Kv i przepływu opierają się na definicji stosowanej przez Danfoss, a zasada doboru sprzęgła do większego z przepływów pierwotnego i wtórnego jest zgodna z dokumentacją Caleffi.
Źródła: Grundfos - calculation of flow, Purmo - EN 442 / ΔT50, Danfoss - dobór Kv, Caleffi - hydraulic separator.