Policz dokładnie zamiast przeliczać w pamięci
Tablica pokazuje najczęstsze punkty skali. Przy nietypowym zakresie czujnika, wartości ujemnej, własnym RAW albo obliczeniu odwrotnym skorzystaj z właściwego kalkulatora.
Chcesz zobaczyć, jak te wzory łączą się w pełną ścieżkę? Przejdź do Akademii automatyki i robotyki.
Najważniejsza tabela: 4–20 mA, 0–20 mA, 0–10 V i 1–5 V
| Procent zakresu | 4–20 mA | 0–20 mA | 0–10 V | 1–5 V |
|---|---|---|---|---|
| 0% | 4 mA | 0 mA | 0 V | 1 V |
| 12,5% | 6 mA | 2,5 mA | 1,25 V | 1,5 V |
| 25% | 8 mA | 5 mA | 2,5 V | 2 V |
| 37,5% | 10 mA | 7,5 mA | 3,75 V | 2,5 V |
| 50% | 12 mA | 10 mA | 5 V | 3 V |
| 62,5% | 14 mA | 12,5 mA | 6,25 V | 3,5 V |
| 75% | 16 mA | 15 mA | 7,5 V | 4 V |
| 87,5% | 18 mA | 17,5 mA | 8,75 V | 4,5 V |
| 100% | 20 mA | 20 mA | 10 V | 5 V |
Dla 4–20 mA punkt środkowy zakresu to 12 mA, nie 10 mA. Wynika to z przesuniętego początku skali: 4 mA odpowiada 0%, a 20 mA odpowiada 100%.
Uniwersalny wzór skalowania liniowego
Nie trzeba zapamiętywać osobnego wzoru dla ciśnienia, temperatury, poziomu czy przepływu. Jeżeli sygnał i wartość procesowa są liniowe, wystarczą dwa końce zakresu.
S to aktualny sygnał, PV to wartość procesowa, a p jest udziałem zakresu od 0 do 1. Dla 4–20 mA: Smin = 4 mA i Smax = 20 mA.
12 mA jest dokładnie w połowie zakresu, więc odpowiada 5 bar. 16 mA to 75% zakresu, czyli 7,5 bar.
Szybkie przeliczenie 4–20 mA na typowe zakresy procesowe
| Sygnał | 0–10 bar | 0–100 °C | 0–5 m | −1…10 bar |
|---|---|---|---|---|
| 4 mA | 0 bar | 0 °C | 0 m | −1 bar |
| 8 mA | 2,5 bar | 25 °C | 1,25 m | 1,75 bar |
| 12 mA | 5 bar | 50 °C | 2,5 m | 4,5 bar |
| 16 mA | 7,5 bar | 75 °C | 3,75 m | 7,25 bar |
| 20 mA | 10 bar | 100 °C | 5 m | 10 bar |
Kolumna z zakresem −1…10 bar pokazuje, dlaczego nie wolno zakładać, że 50% zakresu zawsze oznacza połowę samej wartości maksymalnej. Połowa tego zakresu to 4,5 bar.
Ciekawostka
W pętli 4–20 mA dolny punkt pomiarowy nie zaczyna się od zera. Dzięki temu 4 mA reprezentuje początek zakresu pomiarowego, a brak prądu nie jest tym samym stanem co prawidłowe 0% wartości procesu. Szczegóły diagnostyki poza zakresem zależą jednak od konkretnego urządzenia i konfiguracji.
RAW PLC: najpierw sprawdź zakres modułu
Wartość RAW nie jest uniwersalną jednostką. Zależy od producenta, modułu, trybu kanału i konfiguracji. Dokumentacja S7-1200 pokazuje przykładowo zakres 0…27648 dla znamionowego zakresu prądowego 0–20 mA oraz normalizację do 0,0…1,0 przed skalowaniem do jednostek inżynierskich.
| Prąd na kanale 0–20 mA | Przybliżony RAW przy 0…27648 | Udział zakresu elektrycznego |
|---|---|---|
| 0 mA | 0 | 0% |
| 4 mA | ≈ 5530 | 20% |
| 8 mA | ≈ 11059 | 40% |
| 12 mA | ≈ 16589 | 60% |
| 16 mA | ≈ 22118 | 80% |
| 20 mA | 27648 | 100% |
Jeżeli czujnik ma 4–20 mA, ale kanał PLC jest przedstawiony jako 0–20 mA, 4 mA nie odpowiada RAW = 0. Zawsze używaj zakresu właściwego dla konkretnej konfiguracji modułu.
0–10 V i −10…+10 V - gdzie jest środek?
0–10 V
5 V = 50%
10 V = 100%
Typowa skala jednokierunkowa: napięcie rośnie od dolnego do górnego końca zakresu.
−10…+10 V
0 V = 50%
+10 V = 100%
W skali bipolarnej 0 V jest środkiem zakresu, a nie jego początkiem.
Jeżeli napięcie jest następnie próbkowane przez ADC, dokładność odczytu zależy także od Vref, liczby bitów i toru analogowego. Do tego służy kalkulator rozdzielczości ADC.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przy uruchamianiu analogów zapisuj cztery liczby: dolny i górny koniec sygnału oraz dolny i górny koniec wartości procesowej. Dopiero potem dodawaj RAW PLC. Taki zapis szybko ujawnia pomyłkę typu „4 mA = 4%” albo użycie 0…27648 bez sprawdzenia konfiguracji modułu.
Którego narzędzia użyć?
| Masz dane | Chcesz obliczyć | Narzędzie |
|---|---|---|
| 4–20 mA, 0–10 V lub własny zakres | wartość procesową, sygnał odwrotny albo RAW PLC | Skalowanie sygnału analogowego |
| prąd z przetwornika ciśnienia | bar, kPa, MPa lub psi | mA → ciśnienie |
| Vref, Vin i liczba bitów | LSB i kod ADC | ADC - rozdzielczość i napięcie |
| czasy czujnika, wejścia, PLC i wyjścia | pełny czas odpowiedzi toru | Czas reakcji układu |
Dla ucznia, studenta i początkującego automatyka
Najważniejsza zasada brzmi: skalowanie analogowe jest zwykłą zależnością liniową między dwoma punktami. Nie zaczynaj od zapamiętywania konkretnych liczb RAW. Najpierw ustal dwa punkty sygnału, np. 4 mA i 20 mA, oraz dwa punkty wielkości fizycznej, np. 0 bar i 10 bar.
Dobry test wyniku to trzy punkty: dolny koniec zakresu, środek i górny koniec. Dla 4–20 mA = 0–10 bar powinno wyjść odpowiednio 4 mA → 0 bar, 12 mA → 5 bar i 20 mA → 10 bar.
Źródła i zakres tablicy
Tablica porządkuje liniowe skalowanie sygnałów analogowych używanych w automatyce. NI opisuje 4–20 mA jako skalę, w której typowo 4 mA odpowiada 0%, a 20 mA 100%, oraz pokazuje wyznaczanie równania liniowego z dwóch punktów. Siemens dokumentuje normalizację i skalowanie wartości analogowych w S7-1200 oraz przykładową reprezentację RAW 0…27648 dla zakresu prądowego 0–20 mA. WIKA dokumentuje przemysłowe przetworniki z wyjściem 4–20 mA.
NI - skalowanie danych z czujnika 4–20 mA
Siemens - S7-1200 System Manual, przetwarzanie wartości analogowych
FAQ – 4–20 mA, 0–10 V i skalowanie sygnałów
Ostatnia aktualizacja: 27.08.2026