dB w torze RF - od tabeli do pełnego bilansu
Skala decybelowa pozwala wygodnie opisywać zyski i straty. Zamiast mnożyć kolejne współczynniki liniowe, można dodawać zyski i odejmować straty w dB. Trzeba jednak odróżniać sam stosunek w dB od poziomu mocy dBm oraz zysku antenowego dBi i dBd.
dB, dBm, dBi i dBd - najważniejsze różnice
dB opisuje stosunek dwóch wartości. dBm jest bezwzględnym poziomem mocy odniesionym do 1 mW. dBi i dBd opisują zysk anteny, ale względem różnych anten odniesienia. Właśnie dlatego tych oznaczeń nie można stosować zamiennie.
| Porównanie dB, dBm, dBi i dBd | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Oznaczenie | Co opisuje? | Punkt odniesienia | Przykład | ||||||||||||||||
| dB | stosunek dwóch wartości, np. zysk lub strata mocy | brak stałego poziomu odniesienia | strata kabla 3 dB oznacza około połowę mocy na wyjściu | ||||||||||||||||
| dBm | bezwzględny poziom mocy | 1 mW | 30 dBm = 1 W | ||||||||||||||||
| dBi | zysk anteny | idealny promiennik izotropowy | 6 dBi oznacza 6 dB zysku względem źródła izotropowego | ||||||||||||||||
| dBd | zysk anteny | dipol półfalowy | 0 dBd = 2,15 dBi | ||||||||||||||||
Przed każdym obliczeniem sprawdź końcówkę jednostki. To najprostszy sposób na uniknięcie błędnego dodawania dBm do dBi bez uwzględnienia strat albo potraktowania dB jak bezwzględnej mocy.
Wskazówka od KalkulatorXXL
W bilansie toru zapisuj osobno poziom mocy w dBm, zyski w dB/dBi i straty w dB. Dzięki temu od razu widać, które liczby można dodawać i odejmować oraz jaki jest punkt odniesienia wyniku.
+3 dB, +6 dB i +10 dB - ile razy zmienia się moc?
Dla stosunku mocy obowiązuje zależność P₂/P₁ = 10dB/10. W rezultacie +3 dB daje około 1,995 razy większą moc, +6 dB około 3,981 razy większą, a +10 dB dokładnie 10 razy większą. Zmiany ujemne działają odwrotnie.
| Zmiana w dB a stosunek mocy | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zmiana | Stosunek mocy P₂/P₁ | Praktyczne przybliżenie | Przykład od 10 W | ||||||||||||||||
| -20 dB | 0,01× | 1/100 mocy | 0,1 W | ||||||||||||||||
| -10 dB | 0,10× | 1/10 mocy | 1 W | ||||||||||||||||
| -6 dB | 0,251× | około 1/4 mocy | 2,51 W | ||||||||||||||||
| -3 dB | 0,501× | około połowa mocy | 5,01 W | ||||||||||||||||
| 0 dB | 1× | bez zmiany | 10 W | ||||||||||||||||
| +3 dB | 1,995× | około 2× | 19,95 W | ||||||||||||||||
| +6 dB | 3,981× | około 4× | 39,81 W | ||||||||||||||||
| +10 dB | 10× | 10× | 100 W | ||||||||||||||||
| +20 dB | 100× | 100× | 1000 W | ||||||||||||||||
dBm na mW i W - najczęstsze wartości
dBm jest poziomem mocy odniesionym do 1 mW. 0 dBm = 1 mW, 10 dBm = 10 mW, 20 dBm = 100 mW, 30 dBm = 1 W, 40 dBm = 10 W, a 50 dBm = 100 W. Każde +10 dB oznacza dziesięciokrotny wzrost mocy.
| Popularne wartości dBm w mW i W | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| dBm | mW | W | Szybka interpretacja | ||||||||||||||||
| -30 dBm | 0,001 mW | 0,000001 W | 1 µW | ||||||||||||||||
| -20 dBm | 0,01 mW | 0,00001 W | 10 µW | ||||||||||||||||
| -10 dBm | 0,1 mW | 0,0001 W | 100 µW | ||||||||||||||||
| 0 dBm | 1 mW | 0,001 W | punkt odniesienia dBm | ||||||||||||||||
| 10 dBm | 10 mW | 0,01 W | 10× więcej niż 0 dBm | ||||||||||||||||
| 20 dBm | 100 mW | 0,1 W | 100× więcej niż 0 dBm | ||||||||||||||||
| 27 dBm | 501,19 mW | 0,501 W | około pół wata | ||||||||||||||||
| 30 dBm | 1000 mW | 1 W | 1 wat | ||||||||||||||||
| 33 dBm | 1995,26 mW | 1,995 W | około 2 W | ||||||||||||||||
| 40 dBm | 10 000 mW | 10 W | 10 watów | ||||||||||||||||
| 50 dBm | 100 000 mW | 100 W | 100 watów | ||||||||||||||||
Do wartości pośrednich i ujemnych użyj kalkulatora dBm, mW i W.
dBi i dBd - dwa punkty odniesienia zysku anteny
dBi odnosi zysk do idealnego promiennika izotropowego, natomiast dBd do dipola półfalowego. W używanym tu przeliczeniu dBi = dBd + 2,15 dB. Dlatego antena 6 dBd ma 8,15 dBi.
| Przeliczenie zysku anteny dBd na dBi | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| dBd | dBi | ||||||||||||||||||
| 0 dBd | 2,15 dBi | ||||||||||||||||||
| 3 dBd | 5,15 dBi | ||||||||||||||||||
| 6 dBd | 8,15 dBi | ||||||||||||||||||
| 9 dBd | 11,15 dBi | ||||||||||||||||||
| 12 dBd | 14,15 dBi | ||||||||||||||||||
W obliczeniach EIRP należy używać zysku względem anteny izotropowej, czyli dBi. Kalkulator ERP/EIRP pomaga zachować właściwe odniesienie.
Ciekawostka
Skala decybelowa zamienia mnożenie na dodawanie. Jeśli jeden stopień daje +10 dB, a kolejny element wprowadza -3 dB, łączny bilans wynosi +7 dB. To jedna z głównych przyczyn, dla których dB jest tak wygodne w technice radiowej.
Przykład pełnego bilansu toru radiowego
Załóżmy nadajnik o poziomie 30 dBm, czyli 1 W. Wzmacniacz dodaje 10 dB, kabel odbiera 2 dB, a złącza kolejne 1 dB. Na zacisku anteny otrzymujemy więc 30 + 10 - 2 - 1 = 37 dBm, czyli około 5 W.
Jeśli antena ma 6 dBi zysku, EIRP w skali logarytmicznej wynosi 37 dBm + 6 dBi = 43 dBm. Ten przykład pokazuje, dlaczego trzeba rozróżniać poziom mocy, straty i zysk anteny, choć wszystkie składniki bilansu są zapisywane w jednostkach logarytmicznych.
SWR jest osobnym parametrem dopasowania. Jeśli chcesz uwzględnić moc odbitą, przejdź do kalkulatora SWR/VSWR.
Źródła definicji i zakres tablicy
Definicje i relacje na stronie są zgodne z materiałami ETSI, ITU i FCC przywołanymi w starszej wersji tablicy. Tablica opisuje zależności techniczne; nie określa prawnych limitów mocy ani dopuszczalnych parametrów konkretnej stacji.
Przy ocenie urządzenia lub instalacji zawsze trzeba dodatkowo uwzględnić dokumentację producenta, rzeczywistą częstotliwość pracy, tłumienie toru oraz obowiązujące wymagania dla danego pasma.
Powiązane materiały
FAQ - dB, dBm, dBi i dBd
Ostatnia aktualizacja: 26.08.2026