Masz bilans faz - co sprawdzić dalej?
Po rozłożeniu obwodów na L1, L2 i L3 sprawdź prąd z mocy, wymagany próg zabezpieczenia oraz moc dostępną z przyłącza. Do szybkich porównań możesz użyć tabeli A ↔ kW.
Zobacz wszystkie narzędzia z kategorii Elektryka - kalkulatory, tablice, poradniki i Akademię 230/400 V.
Jak rozłożyć obciążenie na 3 fazy L1, L2 i L3?
Najpierw wpisz jednofazowe obwody, które mogą pracować jednocześnie. Kalkulator przelicza moc każdego obwodu na prąd przy napięciu fazowym i podanym cos fi. Obwody oznaczone jako „Auto” są następnie rozdzielane tak, aby ograniczyć różnicę między prądami L1, L2 i L3.
Jeżeli znasz już fizyczny przydział obwodów w rozdzielnicy, ustaw ręcznie L1, L2 lub L3. Dzięki temu możesz porównać stan obecny z proponowanym podziałem automatycznym.
Jak kalkulator liczy prąd każdej fazy?
Dla obwodu jednofazowego używana jest zależność między mocą czynną, napięciem, prądem i cos fi. Jeżeli kilka odbiorników na tej samej fazie ma różny cos fi, kalkulator sumuje ich składowe czynną i bierną, a dopiero potem wyznacza prąd fazy.
Symetryczny odbiornik trójfazowy jest dodawany po równo do wszystkich faz, więc sam w sobie nie pogarsza bilansu L1-L2-L3.
Ciekawostka
Przy idealnie równych, sinusoidalnych obciążeniach jednofazowych prądy L1, L2 i L3 przesunięte o 120° mogą zsumować się w przewodzie neutralnym niemal do zera. To nie znaczy jednak, że przewód N zawsze jest lekko obciążony - odbiorniki nieliniowe i harmoniczne trzeciego rzędu mogą zwiększyć prąd neutralny.
Co oznacza nierównomierne obciążenie faz?
Kalkulator pokazuje pomocniczy rozrzut: różnicę między najbardziej i najmniej obciążoną fazą podzieloną przez średni prąd faz. To wskaźnik do porównania wariantów podziału obwodów, a nie normowy współczynnik asymetrii napięcia.
Jak liczony jest prąd przewodu N?
Dla liniowych obciążeń jednofazowych kalkulator dodaje wektorowo prądy trzech faz z przesunięciem 120°. Wynik jest orientacyjny, ponieważ nie uwzględnia widma harmonicznych rzeczywistych urządzeń elektronicznych.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Nie próbuj wyrównać tylko sumy mocy znamionowych. Zapisz odbiorniki, które rzeczywiście mogą działać jednocześnie - np. piekarnik, zmywarka, pralka, grzałka, klimatyzacja - i dopiero wtedy rozdzielaj obwody. Dobry bilans „na papierze” może być słaby w godzinach największego poboru.
Przykład: L1 15 A, L2 24 A, L3 16 A - co przenieść?
Najbardziej obciążona jest L2. Jeżeli na L2 znajduje się np. obwód około 2 kW, przeniesienie go na L1 albo L3 może zmniejszyć prąd L2 o około 8-9 A przy 230 V i cos fi bliskim 1. Kalkulator pozwala zablokować pozostałe obwody i sprawdzić taki wariant przed zmianą.
Nie należy jednak przepinać obwodów w rozdzielnicy wyłącznie na podstawie wyniku kalkulatora. Trzeba uwzględnić sposób wykonania instalacji, aparaturę, RCD, przewody neutralne i ochronne oraz dokumentację obwodów.
Czy mały prąd neutralny oznacza idealny podział?
Nie zawsze. Przy obciążeniach liniowych mały prąd N zwykle towarzyszy dobremu wyrównaniu faz, ale wiele zasilaczy impulsowych, oświetlenie LED i sprzęt IT generują harmoniczne. Składowe trzeciej harmonicznej z trzech faz nie znoszą się w przewodzie neutralnym i mogą się w nim sumować.
Dlatego wynik N na tej stronie traktuj jako szacunek dla składowej podstawowej. W instalacjach z dużym udziałem odbiorników nieliniowych potrzebny jest pomiar i analiza harmonicznych.
Dla ucznia technikum elektrycznego i studenta elektrotechniki
- rozpoznaj, że odbiorniki jednofazowe są podłączone faza-N i nie muszą obciążać L1, L2, L3 jednakowo,
- dla każdego obwodu policz prąd z mocy i cos fi, a następnie sumuj obciążenia na właściwej fazie,
- pamiętaj, że prąd neutralny jest sumą wektorową, a nie zwykłą sumą arytmetyczną prądów faz,
- nie utożsamiaj nierównomierności prądów fazowych z normowym współczynnikiem asymetrii napięcia.
Założenia i ograniczenia wyniku
Obliczenia dotyczą stanu ustalonego i liniowych odbiorników przy napięciach wpisanych w formularzu. Automatyczny podział wybiera najlepszy wariant spośród kombinacji dostępnych w formularzu według kryterium obciążenia faz, ale nie jest projektem instalacji. Nie uwzględnia m.in. harmonicznych, prądów rozruchowych, charakterystyk zabezpieczeń, przewodów współdzielonych, RCD ani selektywności.
Electrical Installation Guide zwraca uwagę, że przy dużym udziale odbiorników nieliniowych prąd neutralny może być znaczący, a harmoniczne trzeciego rzędu wymagają osobnego uwzględnienia przy doborze przewodów. To jeden z powodów, dla których wynik prądu N w kalkulatorze jest opisany jako szacunek.
Źródła i założenia obliczeń
FAQ - rozdział obciążenia na 3 fazy
Bilans całej instalacji – następny krok
Zanim zoptymalizujesz przypisanie obwodów L1–L2–L3, policz zapotrzebowanie wszystkich grup oraz ich cos φ.
Bilans mocy instalacji elektrycznej – kalkulatorWiele odbiorników 1F/3F, moc obliczeniowa, współczynniki jednoczesności i prądy L1/L2/L3.
Ostatnia aktualizacja: 09.09.2026