Tabela gęstości popularnych tworzyw sztucznych
Gęstość mówi, jaka masa przypada na jednostkę objętości materiału. W praktyce produkcyjnej pozwala szybko przeliczać objętość detalu na masę, porównywać materiały i kontrolować, czy wynik ważenia jest zbliżony do oczekiwanego. Dla wygody podajemy zarówno g/cm³, jak i kg/m³.
| Tworzywo | Pełna nazwa / grupa | Typowy zakres [g/cm³] | Typowy zakres [kg/m³] | Wartość robocza | W wodzie* |
|---|---|---|---|---|---|
| PP | polipropylen | 0,89–0,91 | 890–910 | 0,90 g/cm³ | zwykle pływa |
| PE-LD / LDPE | polietylen małej gęstości | 0,91–0,93 | 910–930 | 0,92 g/cm³ | zwykle pływa |
| LLDPE | liniowy polietylen małej gęstości | 0,915–0,94 | 915–940 | 0,93 g/cm³ | zwykle pływa |
| PE-HD / HDPE | polietylen dużej gęstości | 0,94–0,97 | 940–970 | 0,95 g/cm³ | zwykle pływa |
| PE-UHMW | polietylen o ultrawysokiej masie cząsteczkowej | 0,93–0,94 | 930–940 | 0,93 g/cm³ | zwykle pływa |
| PS | polistyren | 1,04–1,06 | 1040–1060 | 1,05 g/cm³ | zwykle tonie |
| HIPS | polistyren wysokoudarowy | 1,03–1,06 | 1030–1060 | 1,04 g/cm³ | zwykle tonie |
| ABS | akrylonitryl-butadien-styren | 1,03–1,08 | 1030–1080 | 1,05 g/cm³ | zwykle tonie |
| SAN | styren-akrylonitryl | 1,07–1,09 | 1070–1090 | 1,08 g/cm³ | tonie |
| PA6 | poliamid 6 | 1,12–1,15 | 1120–1150 | 1,14 g/cm³ | tonie |
| PA66 | poliamid 66 | 1,13–1,15 | 1130–1150 | 1,14 g/cm³ | tonie |
| PMMA | polimetakrylan metylu, plexi | 1,17–1,20 | 1170–1200 | 1,19 g/cm³ | tonie |
| PC | poliwęglan | 1,19–1,22 | 1190–1220 | 1,20 g/cm³ | tonie |
| PLA | polilaktyd | 1,23–1,25 | 1230–1250 | 1,24 g/cm³ | tonie |
| PETG | kopoliester PETG | 1,25–1,28 | 1250–1280 | 1,27 g/cm³ | tonie |
| PBT | politereftalan butylenu | 1,30–1,33 | 1300–1330 | 1,31 g/cm³ | tonie |
| PEEK | polieteroeteroketon | 1,30–1,32 | 1300–1320 | 1,31 g/cm³ | tonie |
| PET | politereftalan etylenu | 1,33–1,40 | 1330–1400 | 1,39 g/cm³ | tonie |
| PPS | polisiarczek fenylenu | 1,34–1,36 | 1340–1360 | 1,35 g/cm³ | tonie |
| PVC-U | twardy PVC, bez plastyfikatora | 1,38–1,45 | 1380–1450 | 1,42 g/cm³ | tonie |
| POM | polioksymetylen, poliacetal | 1,40–1,43 | 1400–1430 | 1,41 g/cm³ | tonie |
| PVDF | polifluorek winylidenu | 1,75–1,80 | 1750–1800 | 1,78 g/cm³ | tonie |
| PTFE | politetrafluoroetylen | 2,14–2,20 | 2140–2200 | 2,17 g/cm³ | tonie |
* Dla litego materiału bez zamkniętych pęcherzy powietrza. Kształt przedmiotu, piana, puste przestrzenie i napięcie powierzchniowe mogą zmienić zachowanie gotowego elementu na wodzie.
Najlżejsze i najcięższe popularne tworzywa
Poniżej 1,0 g/cm³
PP i większość odmian PE są lżejsze od wody. To jedna z cech, która pomaga w szybkim porównaniu próbek.
LDPE ≈ 0,92
HDPE ≈ 0,95 g/cm³
Około 1,0–1,3 g/cm³
W tym obszarze znajdują się m.in. ABS, PS, PA, PMMA, PC, PLA i PETG.
PA6 ≈ 1,14
PMMA ≈ 1,19
PC ≈ 1,20
Powyżej 1,3 g/cm³
PET, POM i PVC-U są wyraźnie cięższe od PP czy PE, a fluoropolimery mogą przekraczać 2 g/cm³.
POM ≈ 1,41
PVC-U ≈ 1,42
PTFE ≈ 2,17
Ciekawostka
Dwa tworzywa o podobnym wyglądzie mogą różnić się masą nawet o kilkadziesiąt procent. Element o objętości 1 litra wykonany z PP waży około 0,90 kg, z POM około 1,41 kg, a z PTFE około 2,17 kg. Dlatego zmiana materiału bez zmiany geometrii może mocno wpłynąć na masę wyrobu i koszt surowca.
Jak przeliczać g/cm³ na kg/m³?
Z g/cm³ na kg/m³
Przykład: 1,19 g/cm³ dla PMMA to 1190 kg/m³.
Z kg/m³ na g/cm³
Przykład: 1410 kg/m³ dla POM to 1,41 g/cm³.
Jeżeli chcesz wyznaczyć gęstość z własnego pomiaru, użyj kalkulatora gęstości tworzywa. Jeśli znasz materiał i wymiary elementu, przejdź do kalkulatora masy tworzywa sztucznego.
Gęstość materiału a gęstość nasypowa granulatu
Gęstość materiałowa opisuje samo tworzywo i jest używana m.in. do obliczania masy litego detalu. Gęstość nasypowa granulatu uwzględnia również wolne przestrzenie pomiędzy granulkami, dlatego jej wartość jest mniejsza od gęstości litego polimeru.
W przetwórstwie wtryskowym nie należy więc używać gęstości nasypowej granulatu do obliczania masy gotowej wypraski. Do detalu stosuje się gęstość materiałową konkretnego tworzywa z karty danych.
Dlaczego gęstość tego samego tworzywa może się różnić?
| Czynnik | Wpływ na wynik | Praktyczna uwaga |
|---|---|---|
| Włókno szklane lub napełniacz mineralny | zwykle zwiększa gęstość | PP-GF30 lub PA-GF30 może być znacznie cięższy niż materiał niewzmocniony. |
| Spienienie | silnie obniża pozorną gęstość wyrobu | Nie porównuj litego tworzywa z pianką tylko po nazwie polimeru. |
| Plastyfikator | zmienia gęstość mieszaniny | Szczególnie duży rozrzut spotyka się w miękkim PVC. |
| Pigmenty i dodatki | mogą zmieniać gęstość o kilka procent | Dla dokładnej kalkulacji partii używaj danych konkretnego compoundu. |
| Wilgotność | może zwiększać masę próbki | Ma znaczenie zwłaszcza dla materiałów chłonących wilgoć, np. poliamidów. |
| Temperatura i struktura materiału | powodują niewielkie zmiany | Warunki pomiaru powinny być zgodne z przyjętą metodą i specyfikacją. |
Wskazówka od KalkulatorXXL
Do szybkiej wyceny możesz przyjąć wartość roboczą z tabeli, ale przy zamówieniu większej partii, doborze wtryskarki albo rozliczaniu kosztu materiału przepisz gęstość bezpośrednio z aktualnej karty technicznej wybranego gatunku. Różnica kilku procent pomnożona przez tysiące detali może być już istotna.
Jak wykorzystać gęstość w praktyce?
| Masz | Chcesz uzyskać | Najlepsze narzędzie |
|---|---|---|
| rodzaj tworzywa + wymiary detalu | masę 1 sztuki, partii i koszt | Kalkulator masy tworzywa |
| masę + objętość lub wymiary próbki | gęstość materiału | Kalkulator gęstości tworzywa |
| wymiary płyty PMMA + grubość | wagę, koszt i rozkrój plexi | Kalkulator plexi PMMA |
| długość + zmiana temperatury | wydłużenie i szczelinę montażową | Rozszerzalność cieplna PMMA/PC |
| otwór + tuleję lub łożysko | pasowanie w elemencie z tworzywa | Pasowanie tulei i łożysk |
Dla ucznia i studenta – co warto zapamiętać?
Najważniejsza zależność to związek między masą, objętością i gęstością. Gdy znasz dwie wielkości, możesz obliczyć trzecią. W zadaniach szkolnych szczególnie pilnuj jednostek: cm³ naturalnie łączy się z g/cm³, a m³ z kg/m³.
100 cm³ PP przy 0,90 g/cm³ ma masę około 90 g.
250 cm³ POM przy 1,41 g/cm³ ma masę około 352,5 g.
1 dm³ = 1000 cm³, więc 1 litr PMMA waży około 1,19 kg.
W pomiarach laboratoryjnych gęstość tworzyw niekomórkowych można wyznaczać m.in. metodą zanurzeniową. Aktualna norma ISO 1183-1:2025 opisuje metodę zanurzeniową, piknometru cieczowego i miareczkowania dla odpowiednich postaci próbek.
Powiązane strony w pakiecie Tworzywa sztuczne
Obliczenia masy
Znając gęstość z tej tablicy, policz masę płyty, pręta, rury lub detalu z CAD.
Pomiar własnej próbki
Jeśli nie znasz gęstości, wyznacz ją z masy i objętości albo z pomiaru przez wyparcie cieczy.
Termoformowanie
Dla arkuszy z tworzyw sprawdź rozciągnięcie i orientacyjną zmianę grubości po formowaniu.
Cały pakiet
Przejdź do strony kategorii, aby znaleźć kolejne narzędzia do projektowania i przetwórstwa tworzyw.
Źródła i zakres tablicy
Zakresy są wartościami orientacyjnymi dla typowych, niekomórkowych odmian polimerów i służą do porównań oraz szybkich szacunków. Przykładowe karty materiałowe producentów potwierdzają m.in. około 0,90 g/cm³ dla PP, 1,14 g/cm³ dla PA6, 1,41 g/cm³ dla POM-C, 1,39 g/cm³ dla PET oraz 1,19 g/cm³ dla przykładowego niewypełnionego PC. Metody pomiaru gęstości tworzyw opisują ISO 1183-1 i ASTM D792.
Ensinger – PP, przykładowa gęstość 0,90 g/cm³
Ensinger – PA6, przykładowa gęstość 1,14 g/cm³
Ensinger – POM-C, przykładowa gęstość 1,41 g/cm³
Ensinger – PET, przykładowa gęstość 1,39 g/cm³
Ensinger – PC, przykładowa gęstość 1,19 g/cm³
ISO 1183-1:2025 – metody wyznaczania gęstości tworzyw niekomórkowych
ASTM D792 – density and specific gravity of plastics by displacement
Powiązane narzędzia i dalszy krok
Przejdź do obliczenia lub materiału, który naturalnie uzupełnia ten etap pracy. Akademia porządkuje całą ścieżkę, a kategoria zawiera pełny zestaw stron pakietu.
FAQ – gęstość tworzyw sztucznych
Ostatnia aktualizacja: 23.08.2026