Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter poglądowy. Dokładamy wszelich starań, by były poprawne, ale zawsze weryfikuj je z fachowcem.

Przejdź do treści

Kalkulator termoformowania – rozciągnięcie arkusza i grubość po formowaniu (thinning)

Oszacuj spadek grubości po termoformowaniu na podstawie powierzchni (A0 → A1) albo uproszczonego kształtu (misa, pudełko, stożek, kopuła). Kalkulator wyliczy draw ratio, thinning, średnią grubość oraz orientacyjną grubość minimalną (zależną od procesu).

Dane wejściowe (arkusz, kształt, proces)

1) Tryb obliczeń i grubość startowa

Jeśli znasz powierzchnię po formowaniu, wybierz A0→A1. Jeśli nie – wybierz kształt.
mm
Wynik to oszacowanie średniej grubości oraz orientacyjnej grubości minimalnej.
Tip: Jeśli liczysz masę i koszt płyty przed termoformowaniem, przydatny jest kalkulator płyt (waga, koszt, rozkrój). A do doboru mocy grzania zobacz kalkulator bilansu mocy grzałek.

2A) Powierzchnie: A0 (przed) i A1 (po)

cm²
Najczęściej przybliżenie: powierzchnia rzutu/otworu + tyle, ile realnie „pracuje” w ramie.
cm²
Jeśli liczysz z CAD – wstaw całkowitą powierzchnię uformowaną (ścianki + dno).
Tip: Jeśli nie masz A1, przełącz tryb na „Uproszczony kształt” – kalkulator policzy A1 i draw ratio z wymiarów.

2B) Uproszczony kształt (A0 z rzutu, A1 z powierzchni)

Model uproszczony – do szybkiego szacowania thinning.
Dla kopuły często liczy się tylko powierzchnię czapy (bez dna).
mm
mm
mm
mm
mm
mm
mm
mm
mm
Dla czapy sferycznej (spherical cap).
Tip: Ten model zakłada „średnie” rozciągnięcie. W realu grubość bywa nierówna (najcieńsze miejsca zwykle na narożach i w strefach największego rozciągnięcia).

3) Założenia procesu (min grubość, cel)

k ≈ (grubość minimalna) / (grubość średnia z modelu). To szybkie przybliżenie.
mm
Jeśli wpiszesz, kalkulator policzy potrzebną grubość startową arkusza.
Draw ratio (A1/A0)
—
Thinning (średnio): —
Grubość
Średnia po formie: —
Minimalna (k): —
Startowa wymagana: —
Powierzchnie
A0: —
A1: —
Rozciągnięcie liniowe: —
Ocena
Ryzyko: —
Uzupełnij dane – kalkulator poda thinning i grubość po formowaniu.
Szybka tabela
—
Model objętościowy jest uproszczeniem. Realnie grubość rozkłada się nierówno (naroża i strefy największego rozciągnięcia są najcieńsze).

Jak oszacować spadek grubości po termoformowaniu?

W kalkulatorze termoformowania – rozciągnięcie arkusza i grubość po formowaniu możesz szybko sprawdzić, jak bardzo „ciennieje” arkusz po uformowaniu kształtu. To pomaga dobrać grubość startową, zanim zaczniesz testy na maszynie.

Aby obliczyć wynik, wystarczy wprowadzić grubość arkusza oraz powierzchnie A0→A1 (albo wybrać uproszczony kształt i podać wymiary), a następnie ustawić współczynnik grubości minimalnej zależny od procesu.

Wzór / logika obliczeń

Uproszczone podejście opiera się o zachowanie objętości: V ≈ A · t. Jeśli arkusz rozciąga się z powierzchni A0 do A1, to średnia grubość po formowaniu: t1 ≈ t0 · (A0/A1).

Definiujemy też draw ratio: DR = A1/A0, więc t1 ≈ t0/DR, a średni thinning: (1 − 1/DR) · 100%.

Ponieważ grubość zwykle nie jest równomierna, kalkulator podaje również grubość minimalną jako tmin ≈ t1 · k, gdzie k dobierasz do warunków (np. plug-assist, geometria, kontrola procesu).

Tip: Jeśli poza thinningiem liczysz przygotowanie materiału (masa i koszt), skorzystaj z kalkulatora płyt (waga, koszt, rozkrój).

Jak czytać wynik w praktyce?

  • DR ~ 2 zwykle jest „łatwe”, ale nadal potrafi dać cienkie strefy na krawędziach.
  • DR 3–4 to często obszar, gdzie plug-assist i kontrola nagrzewania robią dużą różnicę.
  • Najcieńsze miejsca najczęściej pojawiają się tam, gdzie materiał „ciągnie się” najsilniej (naroża, promienie, przejścia).
  • k jest skrótem myślowym: nie zastąpi testu, ale daje szybkie „czy to ma sens” na etapie planowania.

Przykład obliczeń

Masz arkusz o grubości 3,0 mm. Szacujesz, że obszar rozciągany ma A0 = 1000 cm², a po formowaniu powierzchnia uformowana to A1 = 2200 cm². Draw ratio DR = 2,2, więc średnia grubość po formie to t1 ≈ 3,0 / 2,2 ≈ 1,36 mm. Jeśli przyjmiesz k = 0,70 (typowo), to grubość minimalna wyniesie ok. 0,95 mm. To pomaga ocenić, czy startowe 3 mm wystarczy, czy trzeba iść grubością w górę.

Tabela: uproszczone wzory draw ratio dla kształtów

Kształt A0 (rzut) A1 (powierzchnia) DR = A1/A0 (w przybliżeniu)
Misa / cylinder πr² πr² + 2πrh (z dnem) 1 + 2h/r
Pudełko W·L W·L + 2H(W+L) (z dnem) 1 + 2H(W+L)/(W·L)
Stożek πr² πr² + πrs (z dnem), s=√(r²+h²) 1 + s/r
Kopuła (czapa sferyczna) πa² 2πRh (czapa), R=(a²+h²)/(2h) (2Rh)/(a²)

Ciekawostka

Dla tej samej geometrii draw ratio może „wyjść” podobnie, a mimo to rozkład grubości będzie zupełnie inny – decyduje m.in. sposób nagrzewania (strefy), tarcie na formie, promienie naroży oraz to, czy materiał jest wstępnie rozciągany i kontrolowany plug-assistem. Dlatego w praktyce dwie formy o tej samej głębokości potrafią dać różne minimalne grubości.

Najczęstsze błędy i jak zwiększyć dokładność wyniku

Typowe błędy

  • Złe A0 – liczenie tylko „otworu”, bez tego co realnie się rozciąga w ramie.
  • Zakładanie równomiernej grubości – realnie najcieńsze strefy są lokalne.
  • Brak k – ignorowanie wpływu procesu (plug-assist, promienie, tarcie, strefy grzania).
  • Za małe promienie – naroża potrafią „zabić” grubość minimalną.

Jak poprawić trafność?

  • Weź A1 z CAD (powierzchnia uformowana) i porównaj z wynikiem uproszczonego kształtu.
  • Dopasuj k do doświadczeń na maszynie: zmierz minimalną grubość i skoryguj ustawienie.
  • Dodaj promienie i rozważ plug-assist – często poprawiają tmin bardziej niż „grubszy arkusz”.
  • Jeśli planujesz grzanie i czas cyklu, użyj też kalkulatora bilansu mocy grzałek.

Linki wewnętrzne, które mogą się przydać

Przy przygotowaniu materiału do termoformowania pomocny jest kalkulator płyt (waga i koszt), a jeśli liczysz wymagane grzanie i moc stanowiska, użyj kalkulatora mocy grzałek.

FAQ – Termoformowanie: thinning i grubość po formowaniu

Draw ratio (DR) to stosunek powierzchni po uformowaniu do powierzchni przed formowaniem: DR = A1/A0. Im większy DR, tym większe rozciągnięcie arkusza i zwykle większy spadek grubości.

W uproszczeniu przyjmuje zachowanie objętości: V ≈ A · t. Dlatego średnia grubość po formie wynosi t1 ≈ t0 · (A0/A1), czyli t1 ≈ t0/DR.

Bo rozciągnięcie nie jest równomierne. Najcieńsze miejsca często pojawiają się w narożach, na promieniach i w strefach największego „ciągnięcia” materiału, zależnie od tarcia, temperatury i geometrii formy.

To szybkie przybliżenie nierównomierności grubości. k≈0,60 oznacza, że minimalna grubość może być ok. 60% grubości średniej z modelu. Lepsza kontrola procesu (np. plug-assist) zwykle podnosi k.

Tak. Kalkulator ma tryb uproszczonych kształtów (misa, pudełko, stożek, kopuła), gdzie A0 jest liczone z rzutu, a A1 z powierzchni kształtu. To dobre do wstępnego szacowania.

Wpisz wymaganą grubość minimalną w kalkulatorze. Narzędzie przeliczy potrzebną grubość startową z uwzględnieniem draw ratio i współczynnika k.

Najczęściej używane razem

Kalkulator rozszerzalności cieplnejPopularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator wycieku sprężonego powietrzaPopularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Bilans mocy grzałek
Kliknij i użyj narzędzia w 10 sekund.
Kalkulator czasu żelowania
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.

Ostatnia aktualizacja kalkulatora: 2026-04