Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter poglądowy. Dokładamy wszelich starań, by były poprawne, ale zawsze weryfikuj je z fachowcem.

Przejdź do treści

Jakość, braki i SPC – statystyka procesu (Cp/Cpk, UCL/LCL, PPM)

Wklej serię pomiarów, ustaw LSL/USL i policz Cp/Cpk, Pp/Ppk, granice UCL/LCL oraz PPM, % braków i koszt jakości – wynik od razu do raportu i wydruku.

Dane SPC i braki

Np. mm, g, N, °C.
Jeśli 0, używamy środka specyfikacji.
Dla Xbar-R potrzebujesz podgrup.
Wpisujesz np. „jak policzyć Cp i Cpk” – tu wystarczy wkleić serię pomiarów, a wskaźniki liczą się automatycznie. Do formatowania raportu przyda się konwerter tekst → HTML/Markdown.
Aby policzyć SPC, wystarczy wkleić pomiary i podać LSL/USL – wyniki aktualizują się automatycznie.
Jeśli liczysz też efektywność linii, zobacz KPI i Lean na produkcji, a gdy porównujesz serie i warianty, uporządkuj listy w usuwaniu duplikatów. Linki do raportów oznaczysz w generatorze UTM.

Wyniki

Cp/Cpk SPC Braki
Cpk—
Cp / Pp—
Średnia / σ—
UCL / CL / LCL—
Pp/Ppk—
PPM (scrap)—
Scrap %—
Rework %—
Koszt braków—
Z (min)—
—

SPC i braki – szybka diagnostyka procesu

W kalkulatorze jakości, braków i SPC szybko oceniasz stabilność procesu i ryzyko wyjścia poza specyfikację. W praktyce to odpowiedź na pytanie „czy proces jest zdolny” oraz „jak policzyć PPM z braków” dla danej serii. Jeśli równolegle analizujesz straty czasu, porównaj to z kalkulatorem KPI i Lean, a notatki do raportu sformatujesz w konwerterze formatowania.

Wzór i logika obliczeń

Cp liczymy jako (USL−LSL) / (6σ). Cpk to minimum z (USL−μ)/(3σ) i (μ−LSL)/(3σ). Pp/Ppk liczymy analogicznie, ale zwykle z odchylenia populacji. Granice kontrolne dla pojedynczych pomiarów przybliżamy jako μ ± 3σ (dla szybkiej oceny), a przy podgrupach możesz przełączyć na Xbar-R. Jeśli chcesz „jak obliczyć UCL i LCL” bez tabel, wystarczy wkleić serię danych i ustawić grupowanie.

PPM liczymy z braków: PPM = (scrap / produkcja) × 1 000 000. Koszt braków to (scrap×koszt braku) + (rework×koszt rework). Gdy raportujesz wyniki i linkujesz dashboard, oznacz link w generatorze UTM.

Przykład obliczeń

Ustaw LSL=9,90 i USL=10,10 mm, wklej 25 pomiarów wokół 10,00 mm. Kalkulator policzy Cp/Cpk i pokaże, czy średnia „ucieka” do jednej strony. Jeśli Cpk spada mimo dobrego Cp, proces jest przesunięty. To typowe pytanie „dlaczego Cp jest OK, a Cpk nie”. Dodatkowo policzysz PPM z 35 braków na 5000 szt. i koszt braków na podstawie stawek.

Jeżeli chcesz ocenić, czy trzeba zmniejszyć zmienność czy przesunąć średnią, porównaj Cpk z Ppk (krótkoterminowo vs długoterminowo).

Zadanie przykładowe i rozwiązanie

Zadanie: Klient zgłasza, że średnica bywa poza USL. Masz serię pomiarów i informację o liczbie braków.

Rozwiązanie: Wklej pomiary, ustaw LSL/USL, a kalkulator pokaże Cp/Cpk i granice kontrolne. Jeśli Cpk jest < 1,00 – proces jest niezdolny przy tej zmienności/ustawieniu. Sprawdź też Z względem specyfikacji, aby zobaczyć, która strona jest bliżej limitu. Na końcu przelicz PPM i koszt braków, żeby powiązać jakość z pieniądzem.

Tabela: szybka interpretacja Cp/Cpk

Wskaźnik Znaczenie Typowy próg Wskazówka
CpZmienność vs tolerancja>= 1,33Jeśli niski – zmniejsz σ
CpkZdolność z uwzględnieniem przesunięcia>= 1,33Jeśli Cp OK, a Cpk niski – przesuń μ
Pp/PpkDługoterminowo>= 1,33Różnica do Cp/Cpk pokazuje rozjazd w czasie
PPMBraki na milionim mniej, tym lepiejŁącz z kosztem braków

Ciekawostka

Dwa procesy mogą mieć taki sam Cp, ale zupełnie różny Cpk. Cp patrzy tylko na rozrzut, a Cpk „karze” przesunięcie średniej – dlatego do klienta zwykle raportuje się Cpk.

Najczęstsze błędy i jak zwiększyć dokładność wyniku

  • Za mała próbka – Cp/Cpk z 5 pomiarów jest losowe; celuj w co najmniej 20–30.
  • Mieszanie partii – jeśli dane są z różnych ustawień, σ rośnie i Cp spada.
  • Zły target – ustaw target lub zostaw 0 (środek tolerancji), żeby interpretacja była jasna.
  • Braki bez produkcji – PPM i % nie policzą się bez liczby sztuk.
  • UCL/LCL jako „spec” – granice kontrolne to stabilność, a LSL/USL to wymaganie klienta.

Dwie dźwignie jakości (2 boxy)

Zmniejsz zmienność (σ)

Stabilny proces to lepszy Cp i mniej „niespodzianek” na kontroli. W praktyce oznacza standaryzację ustawień, narzędzi i kontroli. Jeśli zapisujesz działania korygujące, sformatujesz je w konwerterze.

Ustaw średnią (μ) na cel

Jeśli Cp jest dobre, a Cpk słabe, zwykle średnia jest przesunięta. Skoryguj nastawy, a potem porównaj kolejną próbkę w tym kalkulatorze. Link do raportu możesz oznaczyć w UTM.

FAQ – Jakość, braki i SPC: Cp/Cpk, UCL/LCL i PPM

Cp mierzy rozrzut względem tolerancji (zakłada, że proces jest wycentrowany). Cpk dodatkowo uwzględnia przesunięcie średniej – dlatego bywa niższe niż Cp.

Cp/Cpk zwykle traktuje się jako krótkoterminowe (w obrębie stabilnej serii), a Pp/Ppk jako długoterminowe. Różnice pokazują, czy proces „pływa” w czasie.

PPM = (liczba braków / produkcja) × 1 000 000. To wygodny sposób porównywania jakości między seriami o różnej wielkości.

Nie. LSL/USL to wymagania klienta (specyfikacja), a UCL/LCL to granice kontrolne procesu (stabilność). Proces może być stabilny, ale niezdolny – i odwrotnie.

Dla szybkiej oceny celuj w co najmniej 20–30 pomiarów. Im więcej danych i im bardziej jednorodne warunki, tym lepsza interpretacja.

Zmienność jest OK, ale średnia jest przesunięta w stronę LSL lub USL. Najczęściej trzeba skorygować nastawy procesu, a nie tylko „zmniejszać rozrzut”.

Koszt = (scrap × koszt braku) + (rework × koszt rework). Dzięki temu łatwiej przeliczyć jakość na pieniądze.

To narzędzie jest do szybkiej oceny i porównania serii. Dla formalnego SPC (np. dobór stałych, pełne karty kontrolne) warto używać standardu zakładowego – tu masz praktyczny skrót.

Najczęściej używane razem

Kalkulator rozszerzalności cieplnejPopularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator wycieku sprężonego powietrzaPopularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Bilans mocy grzałek
Kliknij i użyj narzędzia w 10 sekund.
Kalkulator czasu żelowania
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.

Ostatnia aktualizacja kalkulatora: 2026-04