Kalkulatory do net-billingu i autokonsumpcji
Tablica służy do szybkiego sprawdzania zależności. Jeżeli chcesz policzyć konkretny przypadek, wybierz narzędzie odpowiadające temu, co masz na fakturze lub w danych z falownika.
Jak wygląda przepływ energii w net-billingu?
| Krok | Co dzieje się z energią | Znaczenie dla rozliczenia |
|---|---|---|
| 1. Produkcja PV | instalacja wytwarza energię | część może zostać zużyta od razu, a nadwyżka oddana do sieci |
| 2. Autokonsumpcja | energia trafia bezpośrednio do odbiorników w domu | zmniejsza ilość energii, którą trzeba później kupić z sieci |
| 3. Eksport | nadwyżka trafia do sieci | jej wartość jest ustalana według zasad RCEm albo RCE |
| 4. Depozyt | wartość energii oddanej tworzy środki na koncie prosumenta | środki mogą rozliczać zobowiązania za zakup energii |
| 5. Import | gdy PV nie wystarcza, energia jest pobierana z sieci | powstaje koszt zakupu energii oraz inne składniki rachunku |
Najważniejszy wniosek: 1 kWh oddana do sieci nie jest prostym zamiennikiem 1 kWh pobranej później. Energia sprzedawana i kupowana ma inne zasady wyceny, a faktura zawiera również składniki inne niż sama energia czynna.
RCE a RCEm - czym różnią się te ceny?
| Parametr | RCEm | RCE |
|---|---|---|
| Sposób wyceny | cena miesięczna | cena zależna od godzinowego okresu rozliczenia |
| Wpływ godziny eksportu | nie jest bezpośrednio widoczny w jednej miesięcznej cenie | ma bezpośredni wpływ na wartość oddawanej energii |
| Dla kogo | może pozostać m.in. u prosumentów, którzy rozpoczęli wytwarzanie przed 1 lipca 2024 r. | dotyczy rozliczeń godzinowych; prosumenci sprzed 1 lipca 2024 r. mogą dobrowolnie przejść na RCE zgodnie z obowiązującymi zasadami |
| Zarządzanie zużyciem | ważne dla autokonsumpcji | autokonsumpcja i czas eksportu mają dodatkowo większe znaczenie ekonomiczne |
Jeżeli liczysz RCE z wielu godzin, do uproszczonego kalkulatora nie wpisuj zwykłej średniej arytmetycznej cen. Lepsza jest efektywna cena ważona ilością energii oddanej w każdej godzinie.
Jak obliczyć efektywną cenę eksportu RCE?
Jeżeli większość nadwyżki oddajesz w godzinach o niskiej cenie, efektywna cena eksportu będzie bliższa tym godzinom, nawet jeśli w innych godzinach ceny były znacznie wyższe.
Taką efektywną cenę można następnie wykorzystać do analizy wartości eksportu lub opłacalności magazynu energii. Nie jest to jednak zamiennik dokładnego rozliczenia sprzedawcy.
Ciekawostka
Dwie instalacje o identycznej rocznej produkcji i identycznym eksporcie kWh mogą uzyskać inną wartość energii w modelu RCE, jeżeli oddają nadwyżki do sieci w innych godzinach. Dlatego sama suma eksportowanych kWh nie wystarcza do dokładnej wyceny rozliczenia godzinowego.
Autokonsumpcja, eksport, import i samowystarczalność
Autokonsumpcja w kWh
Jeżeli PV wyprodukowała 6000 kWh, a 3900 kWh trafiło do sieci, bezpośrednia autokonsumpcja wynosi 2100 kWh.
Autokonsumpcja procentowa
Dla 2100 kWh zużytych z 6000 kWh produkcji wskaźnik wynosi 35%.
Zużycie domu
Jeżeli dom zużył 2100 kWh bezpośrednio z PV i 3000 kWh z sieci, całkowite zużycie wynosi 5100 kWh.
Samowystarczalność
W powyższym przykładzie PV pokryła bezpośrednio około 41,2% zużycia gospodarstwa.
Autokonsumpcja i samowystarczalność to dwa różne wskaźniki. Pierwszy mówi, jaka część produkcji PV została zużyta na miejscu, a drugi - jaka część zapotrzebowania domu została pokryta bezpośrednio z własnej produkcji.
Jak działa depozyt prosumencki?
| Zasada | Co oznacza dla prosumenta |
|---|---|
| Współczynnik 1,23 | wartość depozytu dotycząca danego miesiąca jest zwiększana o 23% |
| Przypisanie w kolejnym miesiącu | wartość jest przypisywana do konta prosumenckiego po miesiącu, którego dotyczy |
| 12 miesięcy | dana kwota depozytu może być rozliczana przez 12 miesięcy od przypisania |
| Najstarsze środki pierwsze | przy rozliczeniu w pierwszej kolejności wykorzystywane są środki z najstarszą datą przypisania |
| Niewykorzystane środki | po upływie ustawowego okresu część może podlegać zwrotowi w granicach przewidzianych przepisami, a pozostała część jest umarzana |
W uproszczeniu Vm oznacza wartość energii wprowadzonej do sieci w danym miesiącu ustaloną według właściwych zasad rozliczenia, a Dm - wartość przypisywanego depozytu po zastosowaniu współczynnika.
Czy depozyt prosumencki pokrywa cały rachunek?
Nie należy utożsamiać depozytu z całym rachunkiem za prąd. Depozyt jest przeznaczony na rozliczenie zobowiązań z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy. Na fakturze mogą występować również opłaty dystrybucyjne, stałe, jakościowe, mocowe i inne składniki wynikające z taryfy oraz umowy.
- wartość energii oddanej do sieci,
- wartość depozytu prosumenckiego,
- koszt energii pobranej od sprzedawcy,
- pozostałe opłaty na fakturze.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli chcesz ocenić opłacalność magazynu energii, nie porównuj wyłącznie ceny zakupu 1 kWh z ceną eksportu. Najpierw policz, ile energii bateria rzeczywiście przesunie z godzin nadwyżki do godzin późniejszego zużycia i uwzględnij sprawność. Dopiero wtedy porównaj uniknięty zakup energii z utraconą wartością eksportu.
RCEm czy RCE - jaki kalkulator wybrać?
| Masz dane | Chcesz sprawdzić | Narzędzie |
|---|---|---|
| eksport kWh oraz RCEm lub efektywną RCE | wartość energii i depozytu | Net-billing i depozyt prosumencki |
| import, cenę zakupu, depozyt i opłaty | pozostałą kwotę rachunku | Rachunek za prąd w net-billingu |
| produkcję, eksport i import | autokonsumpcję i samowystarczalność | Autokonsumpcja fotowoltaiki |
| produkcję, zużycie i parametry baterii | wpływ magazynu na autokonsumpcję | Autokonsumpcja z magazynem energii |
| koszt PV, produkcję i wartość energii | czas zwrotu, ROI i NPV instalacji | Opłacalność fotowoltaiki |
Podstawa i zakres tablicy
Tablica opisuje mechanizm net-billingu w sposób praktyczny i skrócony. Aktualne przepisy przewidują m.in. zwiększenie wartości miesięcznego depozytu współczynnikiem 1,23, 12-miesięczny okres wykorzystania przypisanej kwoty oraz rozliczanie najstarszych środków w pierwszej kolejności.
Sposób wyceny eksportu i limit zwrotu niewykorzystanej nadpłaty zależą od właściwego wariantu rozliczenia. Przed analizą faktury sprawdź, czy Twoja instalacja jest rozliczana według RCEm czy RCE oraz jakie zasady stosuje sprzedawca.
FAQ - net-billing, RCE, RCEm i depozyt prosumencki
Ostatnia aktualizacja: 09.09.2026