Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter poglądowy. Dokładamy wszelkich starań, by były poprawne, ale zawsze weryfikuj je z fachowcem.

Przejdź do treści

Fotografia - wzory ekspozycji, optyki, druku i obrazu

Szybka tablica fotograficzna: EV, czas, przysłona, ISO, ND, liczba przewodnia lampy, hiperfokalna, makro, focus stacking, HDR, panorama, timelapse, PPI, skanowanie, balans bieli i podstawy astrofotografii.

tablica fotograficzna

Najważniejsze wzory i przeliczniki w jednym miejscu

Użyj tej strony jako ściągi do nauki, pracy w studio i kontroli obliczeń. Gdy potrzebujesz walidacji danych, kilku trybów obliczeń lub interpretacji wyniku, przejdź do wskazanego kalkulatora.

Fotografia - tablica wzorów i przeliczników

TematWzór / reguła
EV przy ISO 100EV100 = log2(N² / t)
1 stopień ekspozycji+1 EV światła = 2× więcej; −1 EV = 2× mniej
Filtr NDwspółczynnik = 2^s; tND = t0 · 2^s
Lampa błyskowaGN = N · d; N = GN/d; d = GN/N
Czas z rękit ≈ 1/(f · crop); ze stabilizacją S EV: t ≈ 2^S/(f · crop)
HiperfokalnaH ≈ f²/(N·c) + f
Skala odwzorowaniam = rozmiar obrazu na matrycy / rozmiar obiektu; 1:1 → m = 1
Pierścienie pośrednieprzyrost m ≈ E/f; dla prostego modelu Nef ≈ N·(1+m)
Focus stackingkrok = d·(1−p); n = ceil((D−d)/krok)+1
HDRzakres = (n−1)·s; dla nieparzystego n: skrajny offset = ±(n−1)s/2
Panoramakrok ≈ FOV·(1−o)
Timelapseklatki ≈ czas sesji/interwał; czas filmu = klatki/fps
Wydrukpiksele = (cm/2,54)·PPI; MP = pxW·pxH/10⁶
Skanowaniepiksele = (wymiar w calach)·PPI
Balans bieliMK⁻¹ = 10⁶/T[K]
Astro - reguła 500t[s] ≈ 500/f_eq[mm] (heurystyka)
Pole widzeniaFOV = 2·atan(wymiar sensora/(2f))
Skala obrazu astroarcsec/px ≈ 206,265·p[µm]/f[mm]

Uwaga: część wzorów ma charakter orientacyjny i zależy od przyjętych założeń. W zadaniach zawsze zapisuj jednostki i sprawdzaj, czy wzór opisuje dokładnie dany przypadek.

kalkulatorxxl.pl

Od ściągi do obliczenia - wybierz właściwe narzędzie

Jeżeli szukasz konkretnego narzędzia, zacznij od kategorii Fotografia. Do nauki całego działu przejdź do Akademii Fotografii, a gdy chcesz dobrać metodę i ustawienia krok po kroku, skorzystaj z poradnika fotograficznego.

Ekspozycja i EV
Czas, przysłona, ISO i ekspozycje równoważne.
Optyka i głębia ostrości
DOF, hiperfokalna i zależności optyczne.
PPI i wydruk
Piksele, centymetry, megapiksele i format odbitki.
Astrofotografia
Reguły 500, 400 i NPF dla zdjęć nieba.

Ekspozycja: EV, czas, przysłona i ISO

EV przy ISO 100

EV100 = log2(N² / t)

N - liczba przysłony, t - czas w sekundach. Ten sam EV może odpowiadać wielu parom czas/przysłona. Do pełnego przeliczania użyj kalkulatora ekspozycji równoważnej.

Stopnie ekspozycji

1 EV światła = współczynnik 2
k EV = współczynnik 2k

Zmiana o jeden pełny stopień podwaja albo dzieli przez dwa ilość światła wynikającą z czasu, przysłony lub czułości. W praktyce aparat często pracuje również w krokach 1/2 i 1/3 EV.

Pełne stopnie przysłony: f/1 → 1.4 → 2 → 2.8 → 4 → 5.6 → 8 → 11 → 16 → 22. Kolejne wartości zmieniają ilość światła w przybliżeniu dwukrotnie, ponieważ powierzchnia otworu zależy od kwadratu średnicy.

Filtry ND, lampa błyskowa i minimalny czas z ręki

Filtr ND

F = 2s
tND = t0 · 2s

Dla filtra 6 EV czas wydłuża się 64 razy. Jeśli używasz oznaczeń ND i gęstości optycznej, skorzystaj z kalkulatora filtra ND.

Liczba przewodnia GN

GN = N · d
N = GN/d
d = GN/N

Zależność dotyczy podanych warunków GN, zwykle ISO 100 i określonego kąta zoomu głowicy. Policz lampę błyskową.

Zdjęcie z ręki

t ≈ 1/(f · crop)
tS ≈ 2S/(f · crop)

To reguła orientacyjna dla poruszenia aparatu. Stabilizacja nie zatrzymuje ruchu fotografowanego obiektu. Dobierz minimalny czas.

Ciekawostka

Skala przysłon wygląda nieregularnie tylko pozornie. Jeden pełny stopień zmienia średnicę otworu o czynnik √2, dlatego pole powierzchni otworu zmienia się dwukrotnie. Stąd ciąg f/2 → f/2.8 → f/4 → f/5.6 zamiast prostego dodawania tej samej liczby.

Optyka: hiperfokalna, głębia ostrości i pole widzenia

Odległość hiperfokalna

H ≈ f²/(N·c) + f

f - ogniskowa, N - przysłona, c - przyjęty krążek rozproszenia. Dobór c zależy m.in. od formatu, powiększenia i warunków oglądania, dlatego wynik nie jest absolutną granicą ostrości. Policz DOF i hiperfokalną.

Kąt pola widzenia

FOV = 2 · atan(d/(2f))

d oznacza wybrany wymiar sensora: szerokość, wysokość albo przekątną. Mniejszy sensor przy tej samej ogniskowej daje węższy kąt widzenia, ale nie zmienia fizycznej ogniskowej obiektywu.

Makrofotografia: skala odwzorowania, pierścienie i focus stacking

Skala odwzorowania

m = B/O

B to rozmiar obrazu obiektu na matrycy, O - rzeczywisty rozmiar obiektu. 1:1 oznacza m = 1. Kalkulator skali makro.

Pierścienie pośrednie

Δm ≈ E/f
Nef ≈ N·(1+m)

Model jest przybliżeniem, szczególnie dla obiektywów z wewnętrznym ogniskowaniem. Policz pierścienie pośrednie.

Focus stacking

k = d·(1−p)
n = ceil((D−d)/k)+1

d - użyteczna głębia jednej klatki, p - zakładka, D - zakres serii. Zaplanuj stack.

HDR, panorama i timelapse

Bracketing HDR

zakres = (n−1)·s
offsetmax = ±(n−1)s/2

Drugi wzór zakłada nieparzystą serię symetryczną wokół 0 EV. Zakres bracketingu nie jest tym samym co dynamic range sensora. Zaplanuj HDR.

Panorama

krok ≈ FOV·(1−o)

o - część wspólna klatek zapisana jako ułamek. W praktyce potrzeba zapasu na wyrównanie, projekcję i kadrowanie. Policz panoramę.

Timelapse

n ≈ T/i
film[s] = n/fps

T - czas sesji, i - interwał. Przy długich czasach ekspozycji interwał musi uwzględniać wykonanie i zapis klatki. Kalkulator timelapse.

Wskazówka od KalkulatorXXL

Przy zadaniu fotograficznym najpierw zapisz, co jest stałe, a dopiero potem wybierz wzór. W ekspozycji może być stałe ISO i przysłona, w panoramie FOV i zakładka, w wydruku liczba pikseli, a w makro rozmiar obiektu. Ten jeden krok często eliminuje większość pomyłek.

Piksele, megapiksele, PPI, wydruk i skanowanie

Obraz cyfrowy → wydruk

cale = cm/2,54
px = cale·PPI
MP = pxW·pxH/10⁶

PPI opisuje liczbę pikseli obrazu na cal wydruku. Nie jest tym samym co sprzętowe DPI drukarki. Policz rozmiar wydruku.

Odbitka lub negatyw → skan

px = wymiar[cal] · PPI

Sama wysoka wartość PPI nie tworzy szczegółu, którego nie ma w materiale ani którego nie rozdziela układ optyczny skanera. Kalkulator skanowania.

Pamięć: orientacyjna liczba zdjęć ≈ dostępna pojemność / średni rozmiar pliku. Dla RAW+JPEG sumuj oba pliki i zachowaj rezerwę. Policz pojemność karty.

Balans bieli: Kelvin i odwrotna temperatura barwowa

Kelvin → MK⁻¹
MK⁻¹ = 10⁶ / T[K]

Przykład: 5000 K → 200 MK⁻¹.

Różnica korekcyjna
ΔMK⁻¹ = 10⁶/T2 − 10⁶/T1

Skala odwrotna lepiej opisuje wielkość korekcji barwowej niż sama różnica w kelwinach.

Przelicz Kelvin, MK⁻¹ i korekcję balansu bieli.

Astrofotografia: czas ekspozycji, FOV i skala obrazu

Reguła 500

t[s] ≈ 500/feq[mm]

To szybka heurystyka, nie gwarancja punktowych gwiazd. Współczesne matryce o wysokiej rozdzielczości często wymagają krótszego czasu.

Reguła 400 i NPF

t400 ≈ 400/feq

Dokładniejsze warianty NPF uwzględniają dodatkowe parametry obrazu. Porównaj 500, 400 i NPF.

Skala obrazu

arcsec/px ≈ 206,265·p[µm]/f[mm]

Do pola widzenia, skali obrazu, samplingu i mozaiki użyj kalkulatora FOV astrofotografii.

Którego kalkulatora fotograficznego użyć?

Masz daneChcesz obliczyćNarzędzie
czas, przysłona, ISOrównoważną ekspozycję lub zmianę EVEkwiwalent ekspozycji
czas bez filtra + moc NDczas po założeniu filtraFiltr ND
GN, odległość lub przysłonaparametr błyskuLiczba przewodnia GN
ogniskowa, crop, stabilizacjaorientacyjny czas z rękiMinimalny czas migawki
ogniskowa, przysłona, odległośćDOF lub hiperfokalnąGłębia ostrości
wielkość obiektu i obrazuskalę 1:1, 1:2, 2:1Skala makro
ogniskowa + długość pierścieniprzyrost powiększeniaPierścienie pośrednie
zakres, głębia jednej klatki, overlapliczbę klatek stackuFocus stacking
liczba klatek + krok EVserię i zakres HDRBracketing HDR
FOV, kąt panoramy, zakładkaliczbę zdjęć i krokPanorama
czas sesji, interwał, fpsklatki i długość filmuTimelapse
GB karty + rozmiar RAW/JPEGliczbę zdjęćKarta pamięci
piksele lub rozmiar wydrukuPPI, cm i MPWydruk i PPI
format negatywu/odbitki + PPIpiksele i MP skanuSkanowanie
Kelvin lub MK⁻¹odwrotną temperaturę lub korekcjęBalans bieli
ogniskowa + parametry aparatuczas gwiazd bez prowadzeniaAstrofotografia
sensor, piksel, ogniskowaFOV, skalę obrazu i samplingAstro FOV

Ściąga dla ucznia technikum fotografii i poligrafii

W zadaniach szkolnych najpierw rozpoznaj rodzaj wielkości. EV i stopnie opisują relacje ekspozycji, mm mogą oznaczać ogniskową lub wymiar sensora, PPI łączy piksele z wymiarem wydruku, a MK⁻¹ jest skalą odwrotną do kelwinów. Jednostka często podpowiada właściwy wzór.

Kontrola wyniku

ND powinien wydłużyć czas, większy PPI przy tym samym formacie powinien wymagać większej liczby pikseli, a większa zakładka panoramy powinna zwiększać liczbę klatek.

Najczęstsza pułapka

Nie mieszaj wielkości podobnie nazywanych: PPI ≠ DPI, fizyczna ogniskowa ≠ ekwiwalent pełnoklatkowy, Kelvin źródła ≠ „ciepło” ustawienia WB na ekranie.

Jeśli chcesz przejść materiał w kolejności od podstaw do trudniejszych tematów, użyj Akademii Fotografii.

Źródła i zakres tablicy

Tablica porządkuje wzory używane w kalkulatorach pakietu Fotografia. Część relacji jest czystą geometrią lub arytmetyką, a zależności optyczne i techniczne sprawdzono dodatkowo w materiałach Nikon, Adobe, Illuminating Engineering Society i Library of Congress.

Nikon - Photography Glossary: EV, optyka i pojęcia fotograficzne

Nikon - hyperfocal distance i circle of confusion

Nikon Speedlight - liczba przewodnia i odległość błysku

Adobe Photoshop - Photomerge i zakładka panoramy

IES - reciprocal color temperature (MK⁻¹)

Library of Congress - dobór rozdzielczości skanowania

FAQ - tablica wzorów fotograficznych

Jeden pełny stopień oznacza dwukrotną zmianę ilości światła wynikającą z ustawień ekspozycji. Można ją uzyskać zmianą czasu, przysłony, ISO albo kombinacją kilku parametrów.

Nie. PPI opisuje liczbę pikseli obrazu przypadających na cal wydruku, a DPI liczbę punktów nanoszonych przez urządzenie drukujące. W potocznym języku te skróty bywają mieszane.

Nie. Fizyczna ogniskowa pozostaje taka sama. Crop factor służy między innymi do porównania kąta widzenia z pełną klatką i bywa uwzględniany w orientacyjnej regule czasu z ręki.

Przy skali 1:1 obraz obiektu na matrycy ma taki sam liniowy rozmiar jak fotografowany obiekt. Przykładowo obiekt o długości 10 mm tworzy na sensorze obraz o długości 10 mm.

Prosty model zakłada idealizowany układ optyczny i zależność przyrostu powiększenia od długości pierścienia i ogniskowej. Rzeczywiste obiektywy, szczególnie z wewnętrznym ogniskowaniem, mogą zachowywać się inaczej.

Nie. To częsty punkt odniesienia dla jakości oglądanej z bliska, ale potrzebna wartość zależy od technologii druku, wielkości pracy, odległości oglądania i jakości pliku źródłowego.

Odwrotna temperatura barwowa lepiej opisuje podobną wielkość percepcyjnej i filtracyjnej zmiany w różnych częściach skali temperatury. Wartość w MK⁻¹ wynosi 10^6 podzielone przez temperaturę w kelwinach.

Nie. Jest to szybka heurystyka. Widoczność smug zależy również od rozdzielczości matrycy, położenia na niebie, przysłony, wielkości wydruku i kryterium akceptowanej ostrości. Dlatego warto porównać ją z regułą 400 i NPF.

Nie. Tablica ma być szybką ściągą ze wzorami i oznaczeniami. Kalkulatory obsługują walidację, przeliczenia jednostek, tryby odwrotne, zaokrąglenia i interpretację konkretnego wyniku.

Ostatnia aktualizacja: 21.08.2026