Pomiary i fermentacja – przejdź dalej
Jak przeliczyć BLG, Brix, Plato i SG?
°Blg (Balling), °Bx (Brix) i °P (Plato) są skalami opartymi na zależności między stężeniem masowym sacharozy a właściwościami roztworu. SG, czyli specific gravity, opisuje względną gęstość cieczy. W domowym piwowarstwie i winiarstwie wartości BLG, Brix i Plato są bardzo zbliżone, ale SG zapisuje ten sam poziom ekstraktu w innej postaci.
Popularna reguła „punkty SG ÷ 4” jest tylko przybliżeniem. Dla 20 °P prosty rachunek daje SG 1,080, podczas gdy używana zależność nieliniowa daje około SG 1,0830.
Wzory używane w kalkulatorze
Dla SG → Plato kalkulator stosuje wielomian używany do dokładniejszego przybliżenia tabel Plato:
Dla SG → Brix używana jest osobna zależność sześcienna:
Przy przejściu w odwrotną stronę kalkulator numerycznie odwraca odpowiednią funkcję metodą bisekcji. Balling/BLG jest prezentowany jako praktyczne przybliżenie Plato, dlatego wynik ma znak „≈”.
Po fermentacji nie przeliczaj surowego Brix bez korekty
Alkohol zmienia współczynnik załamania światła, więc Brix z refraktometru po rozpoczęciu fermentacji nie jest prostym odpowiednikiem SG. Do oceny fermentacji potrzebny jest odczyt początkowy i odpowiednia korekta refraktometru.
Przykładowe przeliczenia
SG ≈ 1,0400
Brix ≈ 10,00 °Bx
BLG ≈ 10,00 °Blg
SG ≈ 1,0484
Brix ≈ 12,00 °Bx
BLG ≈ 12,00 °Blg
SG ≈ 1,0830
Brix ≈ 20,00 °Bx
BLG ≈ 20,00 °Blg
Plato ≈ 23,77 °P
Brix ≈ 23,77 °Bx
BLG ≈ 23,77 °Blg
BLG, Brix i Plato – czy to to samo?
Nie są formalnie identycznymi skalami. Balling jest najstarszy, później dopracowano Brix i Plato. Różnią się historycznymi tabelami i warunkami odniesienia, ale w typowym zakresie piwowarskim różnice są bardzo małe.
Dlatego w zastosowaniach domowych często traktuje się 12 °Blg, 12 °Bx i 12 °P jako praktycznie równoważne. Przy dokładnych pomiarach laboratoryjnych należy jednak trzymać się skali i temperatury kalibracji konkretnego przyrządu.
Jak interpretować punkty SG?
Punkty gęstości to skrócony zapis różnicy SG od wody. Dla SG 1,0484 kalkulator pokazuje około 48,4 punktu, ponieważ:
Reguła „4 punkty SG ≈ 1 °P” nadaje się do szybkiego oszacowania, ale przy wyższym ekstrakcie dokładniejszy wynik daje pełna zależność nieliniowa.
Przed pomiarem sprawdź dwie rzeczy
Upewnij się, czy odczyt jest w °Blg, °Bx, °P czy SG. Podobne liczby nie oznaczają tego samego zapisu.
Areometr może wymagać korekty temperatury, a refraktometr po fermentacji wymaga korekty na obecność alkoholu.
FAQ – BLG, Brix, Plato i SG
Ostatnia aktualizacja: 01.10.2026