AWG (American Wire Gauge) opisuje nominalny rozmiar przewodnika według skali geometrycznej. Im większy numer AWG, tym mniejsza średnica i pole przekroju przewodu. Rozmiary 1/0, 2/0, 3/0 i 4/0 są natomiast większe od 1 AWG.
Kalkulator zamienia AWG na średnicę i mm² albo wyszukuje najbliższy AWG dla podanego pola przekroju lub średnicy. To przydatne przy porównywaniu dokumentacji amerykańskiej z europejskimi oznaczeniami przewodów podawanymi w mm².
Przeliczyłeś AWG i mm² - sprawdź przewód w konkretnym obwodzie
Nominalny przekrój to punkt wyjścia. Przy doborze przewodu warto następnie sprawdzić spadek napięcia, wymagany przekrój oraz przejście z przewodu na ścieżkę PCB.
Przewody i PCB są zebrane również w Akademii Elektroniki.
Co oznacza numer AWG?
Skala AWG działa odwrotnie niż intuicyjne oznaczenie przekroju w mm²: mniejszy numer AWG oznacza grubszy przewodnik. Dlatego 10 AWG ma większą średnicę i pole przekroju niż 20 AWG, a 4/0 AWG jest większe od 1/0 AWG.
Dla pełnego, okrągłego przewodnika nominalna średnica zmienia się geometrycznie. W klasycznej definicji 36 AWG ma średnicę 0,005 cala, a kolejne stopnie skali wynikają z podziału stosunku średnic 92:1 na 39 równych kroków logarytmicznych.
ASTM B258 opisuje nominalne średnice i pola przekroju rozmiarów AWG dla pełnych okrągłych przewodów elektrycznych. Przy lince oznaczenie AWG odnosi się do pola metalu równoważnego przewodnikowi pełnemu; rzeczywista średnica wiązki żył może być większa.
Wzór na średnicę i pole przekroju AWG
Dla numeru n średnicę w milimetrach można obliczyć z zależności geometrycznej skali AWG. Dla 1/0, 2/0, 3/0 i 4/0 kalkulator używa odpowiednio wartości n = 0, −1, −2 i −3.
Pole przekroju równoważnego pełnego koła wynika z geometrii:
Przeliczanie mm² na AWG nie tworzy „standardowego europejskiego odpowiednika”. Kalkulator wybiera po prostu rozmiar AWG o nominalnym polu najbliższym wpisanej wartości.
AWG na mm² – szybka tabela popularnych rozmiarów
| AWG | Średnica około | Pole około | Najbliższa popularna wartość metryczna* |
|---|---|---|---|
| 20 AWG | 0,812 mm | 0,518 mm² | 0,5 mm² |
| 18 AWG | 1,024 mm | 0,823 mm² | 0,75–1,0 mm² |
| 16 AWG | 1,291 mm | 1,309 mm² | 1,5 mm² |
| 14 AWG | 1,628 mm | 2,081 mm² | 2,5 mm² |
| 12 AWG | 2,053 mm | 3,309 mm² | 4 mm² |
| 10 AWG | 2,588 mm | 5,261 mm² | 6 mm² |
| 8 AWG | 3,264 mm | 8,367 mm² | 10 mm² |
| 6 AWG | 4,115 mm | 13,302 mm² | 16 mm² |
*Ostatnia kolumna służy tylko do szybkiego porównania skali. Wartości metryczne i AWG nie są identycznymi szeregami i nie należy dobierać przewodu do obciążenia wyłącznie przez najbliższą wartość pola.
AWG a przewód linkowy i średnica z izolacją
Dla przewodu pełnego pole przekroju wynika bezpośrednio z jego średnicy. W przewodzie linkowym wiele cienkich drucików tworzy łączny przekrój metalu odpowiadający danemu AWG, ale między drucikami występują niewielkie przestrzenie. Z tego powodu średnica samej skręconej żyły może być większa niż średnica pełnego przewodnika o tym samym AWG.
Jeszcze większa jest średnica gotowego kabla z izolacją, ekranem lub płaszczem. Nie można więc zmierzyć suwmiarką średnicy całego izolowanego przewodu i wprost przeliczyć jej na AWG.
Jeśli dysponujesz dokumentacją przewodu, do przeliczenia najlepiej wykorzystać podany AWG albo rzeczywiste pole przekroju metalowej żyły.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Gdy zamieniasz np. 2,5 mm² na AWG, traktuj wynik jako porównanie geometrii. Najbliższy rozmiar może mieć nieco mniejsze albo większe pole niż wpisany przewód metryczny.
Jeśli przewód ma przenosić konkretny prąd, po przeliczeniu jednostek sprawdź osobno wymagany przekrój i spadek napięcia. Nie wybieraj przewodu tylko dlatego, że jego AWG jest najbliższe liczbie mm².
Dla ucznia i studenta – skala logarytmiczna zamiast liniowej
AWG jest dobrym przykładem skali geometrycznej. Zmiana numeru o jeden stopień nie odejmuje stałej liczby milimetrów. Zamiast tego średnica zmienia się zawsze przez ten sam współczynnik, a pole przekroju przez jego kwadrat.
- Im większy numer AWG, tym cieńszy przewodnik.
- Średnica jest wielkością liniową wyrażaną np. w mm.
- Pole przekroju jest wielkością powierzchniową wyrażaną w mm².
- Typowy błąd: utożsamianie 2 mm średnicy z 2 mm² przekroju. Koło o średnicy 2 mm ma pole około 3,142 mm².
Przykładowe zadania z AWG i mm²
Treść: Oblicz nominalną średnicę i pole przekroju przewodu 12 AWG.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Ze skali AWG dla n = 12 otrzymujemy średnicę około 2,053 mm.
Pole koła: A = π · d² / 4 ≈ π · 2,053² / 4.
Treść: Pełny okrągły przewodnik ma średnicę 2 mm. Jakie ma pole przekroju?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
A = π · 2² / 4 = π.
Treść: Który przewód ma większe pole przekroju: 14 AWG czy 12 AWG?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W AWG mniejszy numer oznacza grubszy przewodnik. 14 AWG ma około 2,081 mm², a 12 AWG około 3,309 mm².
Treść: Który standardowy AWG ma pole geometrycznie najbliższe przewodowi 2,5 mm²?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
14 AWG ma około 2,081 mm², natomiast 13 AWG około 2,624 mm². Różnica względem 2,5 mm² jest mniejsza dla 13 AWG.
Najczęstsze błędy przy przeliczaniu AWG
- Odwrócenie skali – 22 AWG jest cieńsze, a nie grubsze od 12 AWG.
- Mylenie średnicy z polem – mm i mm² opisują inne wielkości.
- Mierzenie izolacji – średnica całego kabla nie jest średnicą przewodnika AWG.
- Traktowanie najbliższego mm² jako pełnego zamiennika – szeregi AWG i metryczny nie pokrywają się dokładnie.
- Dobór obciążalności tylko z AWG – do prądu potrzebne są warunki pracy i wymagania danego zastosowania.
Ciekawostka
Zmniejszenie numeru AWG o 3 stopnie zwiększa pole przekroju mniej więcej dwukrotnie. Dlatego np. 12 AWG ma około dwa razy większe pole niż 15 AWG, mimo że numery różnią się tylko o trzy.
AWG i mm² – kiedy używać którego oznaczenia?
AWG spotkasz często w dokumentacji sprzętu elektronicznego, przewodów z rynku amerykańskiego, złącz, przewodów pomiarowych, instalacji audio i akcesoriów importowanych. W Europie pole przekroju przewodnika częściej podaje się bezpośrednio w mm².
Przy kupowaniu przewodu ważniejsze od samego zapisu jest rozumienie, co podaje producent. Dwa przewody opisane podobnym polem mogą różnić się materiałem, konstrukcją linki, klasą żyły, izolacją, temperaturą pracy i przeznaczeniem.
Kalkulator pomaga tylko przejść między skalami geometrycznymi. Dobór do instalacji powinien opierać się na wymaganiach technicznych konkretnego obwodu.
Źródło danych AWG
Nominalne średnice i pola przekroju AWG opisuje ASTM B258, standard dotyczący pełnych, okrągłych przewodów stosowanych jako przewodniki elektryczne. Kalkulator wykorzystuje matematyczną zależność skali AWG i oblicza pole pełnego koła z nominalnej średnicy.
ASTM B258-18(2026) – Standard Nominal Diameters and Cross-Sectional Areas of AWG Sizes.
Dalsza ścieżka w Elektronice
Jeśli chcesz połączyć ten temat z innymi elementami obwodu, przejdź do Akademii Elektroniki. Zebraliśmy tam kalkulatory, tablice i poradniki w kolejności od podstaw do praktycznych układów.
FAQ – AWG, mm² i średnica przewodu
Ostatnia aktualizacja: 25.08.2026