Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Transformator – kalkulator przekładni, napięcia i liczby zwojów

Oblicz napięcie U1 lub U2, liczbę zwojów N1 lub N2 i przekładnię idealnego transformatora. Opcjonalnie sprawdź także zależność prądów i moc pozorną po obu stronach.

Dane transformatora

Wybierz, którą wielkość chcesz obliczyć. Pole wynikowe zostanie zablokowane i uzupełnione automatycznie.
U1 • U2 • N1 • N2
Pole obliczane: napięcie wtórne U2.
Pozwala policzyć idealny prąd po drugiej stronie.
V
V
Uzwojenie po stronie U1.
Uzwojenie po stronie U2.
A
Wpisz 0, jeśli nie chcesz liczyć prądu i mocy.
Kalkulator opisuje idealny transformator. Nie uwzględnia rezystancji uzwojeń, strat w rdzeniu, prądu magnesującego, spadku napięcia pod obciążeniem ani nasycenia rdzenia.

Wynik transformatora

Wynik główny
11,9600 V
Przekładnia N1:N2
19,230769 : 1
Stosunek U1:U2
19,230769 : 1
Prąd po drugiej stronie
1,9231 A
Moc pozorna idealna
23,0000 VA
Liczba zwojów
Przekładnia napięciowa wynika bezpośrednio ze stosunku liczby zwojów.
Podsumowanie:
Wpisz dane, aby sprawdzić przekładnię transformatora.

Przekładnia transformatora - co naprawdę wynika z liczby zwojów?

W idealnym transformatorze stosunek napięć jest równy stosunkowi liczby zwojów. Jeżeli uzwojenie pierwotne ma 1000 zwojów, a wtórne 100 zwojów, napięcie wtórne będzie około dziesięć razy mniejsze od pierwotnego. Ta sama zależność działa w drugą stronę: gdy uzwojenie wtórne ma więcej zwojów, transformator podwyższa napięcie.

Kalkulator pozwala wyznaczyć jedną z czterech wielkości: U1, U2, N1 albo N2. Wystarczy podać trzy pozostałe. Dodatkowe pole prądu pokazuje również idealną zależność prądów i moc pozorną. Przy obniżaniu napięcia prąd po stronie wtórnej może być większy, ale nie oznacza to powstawania dodatkowej energii.

WielkośćZnaczenieJednostkaNajważniejsza zależność
U1napięcie pierwotneVU1/U2 = N1/N2
U2napięcie wtórneVU2 = U1 · N2/N1
N1liczba zwojów pierwotnychzwojeN1 = N2 · U1/U2
N2liczba zwojów wtórnychzwojeN2 = N1 · U2/U1

Wskazówka od KalkulatorXXL

Najpierw ustal, która strona jest pierwotna, a która wtórna. Potem zapisz obok siebie pary U1-N1 i U2-N2. Jeśli oczekujesz napięcia niższego od wejściowego, liczba zwojów po stronie wtórnej powinna być mniejsza. Ta szybka kontrola często wychwytuje zamianę stron jeszcze przed wykonaniem obliczeń.

Przykłady obliczeń napięcia i liczby zwojów

Dla transformatora 230 V / 12 V przekładnia napięciowa wynosi około 19,17:1. Jeśli uzwojenie pierwotne ma 1000 zwojów, wtórne powinno mieć w modelu idealnym około 52 zwoje. Wynik nie musi być liczbą całkowitą, ale w rzeczywistym projekcie liczba zwojów jest oczywiście całkowita i musi zostać dobrana razem z rdzeniem oraz wymaganym napięciem pod obciążeniem.

Obniżanie napięcia
U1 = 230 V, N1 = 1000, N2 = 52.
U2 = 230 · 52 / 1000 = 11,96 V.
Dobór liczby zwojów
U1 = 230 V, U2 = 24 V, N1 = 920.
N2 = 920 · 24 / 230 ≈ 96 zwojów.

W praktyce napięcie wtórne transformatora podaje się zwykle dla określonych warunków i obciążenia. Kalkulator nie uwzględnia spadków na rezystancji uzwojeń, regulacji napięciowej ani zmian wynikających z obciążenia, dlatego wynik traktuj jako zależność idealną i punkt wyjścia.

Prąd, moc pozorna i ograniczenia modelu idealnego

W modelu idealnym moc po obu stronach transformatora jest taka sama: U1 · I1 = U2 · I2. Dlatego transformator obniżający napięcie może zwiększyć dostępny prąd w takim samym stosunku, w jakim zmniejsza napięcie. Dla przykładu 230 V i 0,1 A odpowiada idealnie około 23 VA. Przy napięciu wtórnym 12 V dawałoby to około 1,92 A.

Rzeczywisty transformator ma straty w miedzi i rdzeniu, prąd jałowy, ograniczoną indukcję oraz dopuszczalną temperaturę. Moc znamionowa nie wynika więc wyłącznie z przekładni. Do projektu rzeczywistego potrzebne są dodatkowo dane rdzenia, częstotliwość, przekrój kolumny, średnica drutu, dopuszczalna gęstość prądu i założony wzrost temperatury.

Kalkulator nadaje się do nauki zależności U-N-I i do wstępnego sprawdzenia koncepcji zasilacza, ale nie zastępuje pełnych obliczeń konstrukcyjnych transformatora sieciowego.

Transformator w zasilaczu - od napięcia AC do napięcia DC

Jeżeli transformator zasila układ stałoprądowy, samo U2 nie jest jeszcze napięciem wyjściowym zasilacza. Za transformatorem zwykle znajduje się mostek prostowniczy, kondensator filtrujący i ewentualnie stabilizator. Napięcie po prostowaniu zależy od wartości skutecznej napięcia AC, spadków na diodach i obciążenia, a tętnienia zależą między innymi od prądu i pojemności kondensatora.

Mostek Graetza i tętnienia
Policz napięcie po prostowaniu oraz pojemność kondensatora filtrującego.
LM317 - napięcie i rezystory
Dobierz R1 i R2 dla regulowanego stabilizatora.
Stabilizator liniowy - straty
Sprawdź moc cieplną i sprawność stabilizacji liniowej.
Prosty zasilacz krok po kroku
Połącz transformator, prostownik, filtr i stabilizator w jeden ciąg obliczeń.

Ciekawostka

Transformator nie zmienia częstotliwości napięcia. Jeżeli na uzwojeniu pierwotnym jest 50 Hz, idealnie taka sama częstotliwość występuje po stronie wtórnej. Zmieniają się napięcie i prąd, a nie częstotliwość przebiegu.

Dla ucznia i studenta - zadania z transformatorem

W rozwiązaniu zawsze zapisuj pary U1-N1 oraz U2-N2. W zadaniach z prądem dodatkowo wykorzystaj zachowanie mocy w modelu idealnym.

Zadanie 1 - napięcie wtórne

Treść: Transformator ma U1 = 230 V, N1 = 1150 zwojów i N2 = 60 zwojów. Oblicz U2.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

U2 = U1 · N2/N1 = 230 · 60/1150 = 12 V.

Odpowiedź: U2 = 12 V.
Zadanie 2 - liczba zwojów wtórnych

Treść: U1 = 230 V, U2 = 9 V, N1 = 920 zwojów. Oblicz N2.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

N2 = N1 · U2/U1 = 920 · 9/230 = 36.

Odpowiedź: N2 = 36 zwojów.
Zadanie 3 - prąd wtórny

Treść: Idealny transformator pobiera 0,2 A przy 230 V i obniża napięcie do 23 V. Oblicz I2.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Moc idealna: 230 · 0,2 = 46 VA. Zatem I2 = 46/23 = 2 A.

Odpowiedź: I2 = 2 A.
Zadanie 4 - rozpoznanie rodzaju przekładni

Treść: N1 = 500, N2 = 1500. Czy transformator podwyższa, czy obniża napięcie i ile razy?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

N2/N1 = 1500/500 = 3, więc U2 jest idealnie trzy razy większe od U1.

Odpowiedź: transformator podwyższa napięcie 3 razy.

Powiązane materiały Elektroniki

Transformator jest jednym z elementów większego układu zasilania. Warto połączyć obliczenia przekładni z prostownikiem, kondensatorem filtrującym, stabilizatorem i pomiarem napięcia pod obciążeniem.

Moc i energia prądu
Policz moc po stronie wejściowej i wyjściowej.
Pomiary multimetrem
Sprawdź napięcie AC i DC w kolejnych punktach zasilacza.
Wzory RC, RL, LC i RLC
Przejdź do cewek, reaktancji i obwodów przemiennych.
Akademia Elektroniki
Przejdź przez zasilanie, elementy i pomiary w jednej ścieżce.

FAQ – transformator, przekładnia, napięcie i liczba zwojów

W modelu idealnym użyj zależności U2 = U1 × N2 / N1. Napięcia są proporcjonalne do liczby zwojów.

Przekształć proporcję przekładni do postaci N2 = N1 × U2 / U1. Wynik matematyczny może być niecałkowity, ale fizyczne uzwojenie ma całe zwoje.

To stosunek liczby zwojów uzwojenia pierwotnego do wtórnego. W idealnym transformatorze jest równy stosunkowi napięć U1:U2.

Gdy N1 jest większe od N2. Wtedy U1 jest większe od U2 w tej samej proporcji.

Gdy uzwojenie wtórne ma więcej zwojów niż pierwotne, czyli N2 > N1.

W modelu idealnym moc U×I jest zachowana. Jeśli napięcie jest obniżane, prąd może wzrosnąć w odwrotnej proporcji.

Nie. Kalkulator korzysta z modelu idealnego i nie uwzględnia strat w rdzeniu, uzwojeniach ani spadku napięcia pod obciążeniem.

Nie. Do doboru rdzenia potrzebne są dodatkowe dane, między innymi częstotliwość, moc, przekrój rdzenia i dopuszczalna indukcja.

W obliczeniach może wyjść wartość ułamkowa, ale rzeczywiste uzwojenie ma całe zwoje. Po zaokrągleniu warto ponownie sprawdzić napięcie.

Dokładnie tak jest w modelu idealnym. W rzeczywistym transformatorze napięcie wtórne może być niższe przez straty i spadki napięcia.

Ma taką samą liczbę zwojów po obu stronach i w modelu idealnym nie zmienia wartości napięcia. Może jednak służyć do separacji galwanicznej.

Tylko do prostej proporcji zwojów i napięć. Pełny projekt transformatora impulsowego wymaga dodatkowych parametrów rdzenia, częstotliwości i przebiegu sterującego.

Ostatnia aktualizacja: 25.08.2026

Popularne w tej kategorii

Mostek Graetza - napięcie po prostowaniu i tętnieniaPopularne
Kliknij i użyj narzędzia w 10 sekund.
Rezystor bazy tranzystora BJT - Rb, Ib i IcPopularne
Kliknij i użyj narzędzia w 10 sekund.
Mostek Wheatstone'a - napięcie, równowaga i rezystancja
Kliknij i użyj narzędzia w 10 sekund.
LM317 - napięcie i rezystory R1/R2
Kliknij i użyj narzędzia w 10 sekund.