Masz już konkretny profil? Przejdź od razu do właściwego narzędzia
Ten poradnik wyjaśnia różnice między rodzinami. Jeżeli potrzebujesz liczby, wybierz narzędzie odpowiadające Twojej intencji.
Cały zestaw narzędzi, tablic i poradników dla tego tematu znajdziesz w Akademii Metal i stal.
IPE, IPN, HEA, HEB i HEM - różnice w skrócie
| Rodzina | Geometria półek | Proporcje | Co warto zapamiętać |
|---|---|---|---|
| IPE | półki równoległe | stosunkowo wąskie półki | częsty punkt wyjścia przy belkach; relatywnie lekki względem rodzin HE o podobnej wysokości nominalnej |
| IPN | wewnętrzne powierzchnie półek nachylone | klasyczna rodzina dwuteowników | nie wolno podstawiać danych IPE tylko dlatego, że numer profilu jest taki sam |
| HEA | półki równoległe | szerokie półki, wariant lżejszy rodziny HE | większa szerokość i zwykle większa masa niż IPE o podobnym numerze |
| HEB | półki równoległe | szerokie półki, masywniejszy od HEA | większe pole i parametry przekroju niż odpowiadający HEA |
| HEM | półki równoległe | bardzo masywny wariant HE | duża masa i wysokie parametry przekroju; nie jest po prostu „HEB z inną literą” |
To porównanie opisuje rodziny profili, a nie gotowy dobór konstrukcyjny. O zastosowaniu konkretnego przekroju decydują obliczenia dla rzeczywistego schematu i obciążeń.
IPE - równoległe półki i relatywnie lekki przekrój belkowy
Rodzina IPE ma równoległe powierzchnie półek. W porównaniu z szerokostopowymi HE o podobnej liczbie w oznaczeniu IPE jest zwykle wyraźnie lżejszy i ma węższe półki. Dzięki temu łatwo zauważyć, dlaczego sama wysokość profilu nie wystarcza do oceny masy ani sztywności.
IPE często pojawia się w dokumentacji jako belka, ale określenie „profil belkowy” nie oznacza, że każdy IPE automatycznie nadaje się do każdej rozpiętości. O wyniku decydują m.in. moment bezwładności, wskaźnik przekroju, długość, obciążenie, sposób podparcia i stateczność.
Jeżeli znasz oznaczenie, np. IPE 240, najpierw odczytaj parametry w tabeli IPE/HE, a następnie użyj kalkulatora parametrów dwuteownika lub kalkulatora właściwego dla konkretnego problemu.
IPN - podobny zarys, ale inna geometria niż IPE
Najbardziej charakterystyczną cechą IPN są nachylone wewnętrzne powierzchnie półek. W katalogu ArcelorMittal dla IPN podano nachylenie 14%, a wymiary rodziny odniesiono do EN 10365. To geometryczna różnica, która wpływa na wymiary i parametry przekroju.
Iy ≈ 1943 cm⁴
Wel,y ≈ 194,3 cm³
Iy ≈ 2140 cm⁴
Wel,y ≈ 214 cm³
Oba profile mają numer 200, ale już ich masa i właściwości osi mocnej są inne. Dlatego zamiana IPN ↔ IPE bez przeliczenia nie jest poprawnym skrótem.
Ciekawostka
Liczba „200” nie gwarantuje identycznej rzeczywistej wysokości w różnych rodzinach. Dla przykładu HEA 200 ma wysokość około 190 mm, HEB 200 około 200 mm, a HEM 200 około 220 mm. Pełne oznaczenie profilu jest więc ważniejsze niż sam numer.
HEA, HEB i HEM - trzy różne warianty szerokostopowe
Rodziny HE mają szerokie, równoległe półki. Litera po „HE” ma duże znaczenie: profile HEA, HEB i HEM o tym samym numerze nie mają tej samej masy ani tych samych parametrów.
HEA
Lżejszy wariant rodziny HE. Przy tym samym numerze zwykle ma cieńsze elementy przekroju i mniejszą masę niż HEB.
HEB
Masywniejszy od HEA. Większe pole przekroju i grubsze elementy dają inne wartości momentów bezwładności i wskaźników przekroju.
HEM
Ciężki wariant rodziny HE. Różnica względem HEA/HEB jest na tyle duża, że nie należy traktować tych oznaczeń jako drobnych odmian tego samego profilu.
Co naprawdę zmienia litera? Porównanie profili z numerem 200
| Profil | Rzeczywista h | kg/mb | Iy [cm⁴] | Wel,y [cm³] |
|---|---|---|---|---|
| IPE 200 | 200 mm | 22,4 | 1943 | 194,3 |
| IPN 200 | 200 mm | 26,2 | 2140 | 214 |
| HEA 200 | 190 mm | 42,3 | 3692 | 388,6 |
| HEB 200 | 200 mm | 61,3 | 5696 | 569,6 |
| HEM 200 | 220 mm | 103,1 | 10640 | 967,4 |
W tej jednej grupie oznaczeń masa rośnie od 22,4 do ponad 103 kg/mb, a moment bezwładności osi mocnej zmienia się ponad pięciokrotnie. To pokazuje, dlaczego hasło „dwuteownik 200” jest zbyt mało precyzyjne do zamówienia lub obliczeń.
Jeżeli chcesz policzyć masę konkretnego odcinka, użyj kalkulatora wagi dwuteownika. Jeżeli interesuje Cię ugięcie, przejdź do kalkulatora ugięcia belki stalowej.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przy zamawianiu stali zapisuj pełne oznaczenie, np. „HEB 200”, a nie samo „200” lub „dwuteownik 200”. Przy sprawdzaniu obliczeń dodatkowo porównaj co najmniej kg/mb i Iy z właściwą tabelą - szybka kontrola często ujawnia pomylenie rodziny profilu.
Jak wybrać rodzinę bez dobierania profilu „na oko”?
- Ustal rolę elementu i schemat pracy. Belka, słup czy element ramy mogą wymagać różnych sprawdzeń.
- Sprawdź ograniczenia geometryczne. Liczy się nie tylko wysokość, ale też szerokość półki, miejsce na połączenia i ciężar montażowy.
- Odczytaj dane dokładnie dla właściwej rodziny. Nie mieszaj IPN z IPE ani HEA z HEB.
- Porównaj zginanie i ugięcie w odpowiednim modelu. Do wstępnego porównania możesz użyć kalkulatora doboru dwuteownika.
- Przy rzeczywistej konstrukcji sprawdź pełne wymagania projektowe. Samo Iy lub wynik uproszczonego kalkulatora nie obejmuje wszystkich stanów granicznych, stateczności i połączeń.
Najczęstsze błędy przy IPE, IPN i HE
Nie w każdej rodzinie. HEA 200 ma rzeczywistą wysokość około 190 mm, a HEM 200 około 220 mm.
To różne geometrie i inne parametry przekroju. Numer nie jest podstawą do zamiany.
Masa jest ważna dla zakupu i montażu, ale nie zastępuje Iy, Wel ani sprawdzenia stateczności.
Iy opisuje geometrię przekroju. Rzeczywista nośność zależy od większej liczby parametrów i warunków pracy elementu.
Źródła i zakres poradnika
Porównanie geometrii i parametrów przekrojów przygotowano na podstawie aktualnych tablic ArcelorMittal dla europejskich profili walcowanych. Wymiary IPE i HE oraz ich właściwości przekroju sprawdzono w Orange Book. Dla IPN wykorzystano katalog ArcelorMittal podający nachylenie półek 14% i wymiary wg EN 10365:2017.
ArcelorMittal Orange Book - IPE, section properties
FAQ - IPE, IPN, HEA, HEB i HEM
Ostatnia aktualizacja: 30.08.2026