Sprawdź też inne obliczenia geologiczne
Jeśli pracujesz z profilem otworu, warstwami lub hydrogeologią, przejdź od razu do powiązanych narzędzi.
Jak kalkulator liczy gradient, temperaturę i głębokość?
Kalkulator traktuje gradient geotermiczny jako średnią zmianę temperatury przypadającą na zmianę głębokości. Wszystkie głębokości są wewnętrznie sprowadzane do metrów, a gradient do °C/m.
- G – średni gradient geotermiczny,
- T₀ – temperatura na znanej głębokości odniesienia z₀,
- T – temperatura na głębokości z,
- ΔT = T₂ − T₁ – różnica temperatur między dwoma pomiarami,
- Δz = z₂ − z₁ – różnica głębokości pomiarów.
Dla jednostek kalkulator stosuje: 1 °C/km = 0,001 °C/m, 1 °C/100 m = 0,01 °C/m i 1 km = 1000 m. W trybie wyznaczania gradientu drugi pomiar musi być wykonany głębiej niż pierwszy.
Stopień geotermiczny jest wielkością odwrotną do dodatniego gradientu. Dla gradientu wyrażonego w °C/km kalkulator liczy go jako D = 1000/G w m/°C.
Temperatura ziemi na głębokości – przykład
Dla temperatury odniesienia 10°C na poziomie 0 m i gradientu 30°C/km temperatura na głębokości 2 km wynosi według modelu liniowego 70°C.
Jeżeli punkt odniesienia pochodzi z pomiaru w otworze, wpisz rzeczywistą głębokość pomiaru. To jest bezpieczniejsze niż przyjmowanie temperatury powietrza jako temperatury skał na powierzchni.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Gradient wyznaczony z dwóch punktów traktuj jako średni dla badanego odcinka. Im dalej ekstrapolujesz wynik poza zakres pomiarów, tym większe znaczenie mają zmiany litologii, przewodnictwa cieplnego i przepływu wód.
Gradient a stopień geotermiczny
Gradient geotermiczny
Mówi, o ile stopni zmienia się temperatura na jednostkę głębokości, np. 30°C/km.
Stopień geotermiczny
Mówi, ile metrów przypada na zmianę temperatury o 1°C. Dla 30°C/km wynosi około 33,3 m/°C.
Kiedy wynik jest tylko orientacyjny?
Model liniowy nie uwzględnia zmian przewodności cieplnej skał, przepływu wód ani lokalnych anomalii termicznych. Nie należy więc zakładać, że gradient zmierzony na krótkim odcinku pozostaje identyczny kilka kilometrów dalej.
Do oceny konkretnego złoża geotermalnego lub odwiertu korzystaj przede wszystkim z rzeczywistych profili temperatury, danych otworowych i lokalnego modelu geologicznego.
Gradient geotermiczny – zadania z rozwiązaniami
Temperatura odniesienia wynosi 10°C, a gradient 30°C/km. Oblicz temperaturę na głębokości 2 km.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
ΔT = 30 × 2 = 60°C. T = 10 + 60 = 70°C.
T₀ = 10°C, a gradient wynosi 32°C/km. Na jakiej głębokości model osiąga 90°C?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
ΔT = 80°C. Δz = 80/32 = 2,5 km.
Zmierzono 22°C na 500 m i 61°C na 1800 m. Wyznacz gradient i stopień geotermiczny.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
ΔT = 39°C, Δz = 1300 m = 1,3 km. G = 39/1,3 = 30°C/km, a D = 1000/30 ≈ 33,33 m/°C.
Źródła i ograniczenia modelu
W materiałach geologicznych gradient geotermiczny opisuje zmianę temperatury wraz z głębokością. Kalkulator wykorzystuje liniową zależność w zadanym przedziale i nie zastępuje profilu temperatury z rzeczywistego otworu.
PIG-PIB – informacje o geotermii · AGH – profil temperatury w górotworze
FAQ – gradient geotermiczny, temperatura ziemi i głębokość
Ostatnia aktualizacja: 01.10.2026