Zostań w temacie i policz dalej
Badanie Proctora wyznacza parametry referencyjne zagęszczania, które warto połączyć z gęstością próbki i charakterem materiału.
Co wyznacza badanie Proctora?
Badanie wilgotność–gęstość służy do określenia zależności między wilgotnością gruntu a suchą gęstością uzyskaną przy określonej energii zagęszczania. Z krzywej odczytuje się maksymalną suchą gęstość ρd,max oraz odpowiadającą jej wilgotność optymalną wopt.
Wynik jest związany z konkretną metodą i energią zagęszczania. Dlatego ρd,max z badania standardowego i zmodyfikowanego nie powinny być stosowane zamiennie.
Jak przeliczyć gęstość wilgotną na suchą?
Jeśli dla punktów z badania masz gęstość objętościową wilgotną ρ, najpierw usuń wpływ masy wody:
Wilgotność w [%] trzeba w tym wzorze podzielić przez 100. Kalkulator wykonuje to automatycznie w trybie „gęstość wilgotna”.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Seria pomiarowa powinna obejmować obie strony maksimum. Jeśli najwyższa sucha gęstość wypada przy najmniejszej albo największej wilgotności w zestawie, nie ma pewności, że rzeczywiste wopt znalazło się w badanym zakresie.
Jak kalkulator szacuje wierzchołek?
Najpierw znajduje najwyższy zmierzony punkt. Jeżeli ma on sąsiada po stronie mniejszej i większej wilgotności, przez te trzy punkty przeprowadzana jest parabola i wyznaczany jej wierzchołek.
To pomocnicza interpolacja numeryczna. Nie jest zamiennikiem procedury laboratoryjnej ani sposobu opracowania wyników wymaganego przez zastosowaną metodę badania.
Standardowy a zmodyfikowany Proctor
Oba badania określają zależność wilgotność–gęstość, ale wykorzystują inną energię zagęszczania. Zmiana energii może zmienić zarówno ρd,max, jak i wopt.
Do wskaźnika Is używaj ρd,max z tej metody, która jest wskazana w zadaniu, projekcie lub specyfikacji dla danego materiału.
Zadania z badania Proctora
Najpierw spróbuj wskazać maksimum samodzielnie, a potem odsłoń obliczenia.
Podane suche gęstości
Dla wilgotności 8, 10, 12, 14 i 16% otrzymano ρd = 1,72; 1,83; 1,90; 1,88; 1,80 Mg/m³. Oszacuj wopt i ρd,max.
Najwyższy punkt pomiarowy występuje dla w = 12% i ρd = 1,90 Mg/m³.
Do lokalnej interpolacji bierzemy punkty 10%, 12% i 14%. Wierzchołek paraboli wypada przy około w = 12,56%.
Oszacowana ρd,max ≈ 1,903 Mg/m³.
Najpierw przelicz ρ na ρd
Dla w = 6, 8, 10, 12 i 14% zmierzono gęstości wilgotne ρ = 1,80; 1,91; 2,00; 2,05; 2,07 Mg/m³. Wyznacz suche gęstości i maksimum.
Po użyciu ρd = ρ/(1+w/100) otrzymujemy około: 1,698; 1,769; 1,818; 1,830; 1,816 Mg/m³.
Najwyższy punkt zmierzony jest przy 12%. Interpolacja punktów 10–12–14% daje wierzchołek przy około 11,91%.
Oszacowana ρd,max ≈ 1,830 Mg/m³.
Dla studentów: schemat rozwiązania
Uporządkuj punkty rosnąco według wilgotności.
Dla w > 0 sucha gęstość powinna być mniejsza od gęstości wilgotnej.
Najlepiej, gdy maksimum nie wypada na skraju serii.
Podaj wopt w % oraz ρd,max z jednostką.
Nie mieszaj wartości referencyjnych standardowego i zmodyfikowanego Proctora.
Ograniczenia kalkulatora
Kalkulator pomaga opracować punkty wilgotność–gęstość i sprawdzić rachunki. Nie kontroluje przygotowania próbki, energii zagęszczania, wielkości formy, korekt dla frakcji grubej ani innych wymagań konkretnej metody laboratoryjnej.
Jeżeli wynik ma być użyty do odbioru robót lub obliczenia Is, ρd,max musi pochodzić z właściwego badania referencyjnego dla tego samego materiału.
FAQ - badanie Proctora, wopt i ρd,max
Ostatnia aktualizacja: 06.10.2026