Zostań w temacie i policz dalej
Stopień ID opisuje stan zagęszczenia gruntów niespoistych i łączy się z uziarnieniem oraz parametrami porowatości.
Co oznacza stopień zagęszczenia ID?
Stopień zagęszczenia ID, nazywany też relative density Dr, opisuje stan gruntu granularnego względem dwóch stanów referencyjnych: maksymalnego wskaźnika porowatości emax i minimalnego emin. Dla e = emax otrzymujemy ID = 0, a dla e = emin - ID = 1.
Wynik można zapisać jako liczbę od 0 do 1 albo jako procent. Im bliżej 1, tym aktualny stan jest bliższy referencyjnemu stanowi najgęstszemu; im bliżej 0, tym bliżej stanu najluźniejszego.
Kalkulator nie przypisuje automatycznie nazw stanu typu „luźny” czy „zagęszczony”, ponieważ progi klasyfikacyjne mogą zależeć od stosowanej metody, standardu lub materiałów dydaktycznych.
Ciekawostka
ID jest szczególnie użyteczny dla gruntów niespoistych, bo odnosi aktualną strukturę ziarnową do laboratoryjnie wyznaczonych stanów skrajnych. Nie jest prostym odpowiednikiem procentu zagęszczenia z badania Proctora.
Jak policzyć ID z suchych gęstości?
Jeżeli zamiast e, emin i emax podano trzy suche gęstości, można użyć równoważnej postaci wzoru. Minimalna sucha gęstość odpowiada stanowi najluźniejszemu, a maksymalna - najgęstszemu.
Wszystkie trzy gęstości muszą być podane w tej samej jednostce i dotyczyć tego samego materiału.
ID a Is - nie pomyl parametrów
ID/Dr wykorzystuje emin i emax albo odpowiadające im minimalną i maksymalną suchą gęstość. Is porównuje natomiast suchą gęstość w terenie z jedną maksymalną suchą gęstością referencyjną.
Jeżeli w zadaniu występują emin i emax, jest to silna wskazówka, że chodzi o ID, a nie o Is.
Przy gruntach niespoistych warto też sprawdzić uziarnienie oraz współczynniki Cu i Cc, jeśli z krzywej dostępne są d10, d30 i d60.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Nie podstawiaj emin i emax w odwrotnej kolejności. emax jest większe i odpowiada stanowi luźnemu, natomiast emin jest mniejsze i odpowiada stanowi gęstemu.
Co jeśli ID wychodzi poniżej 0 albo powyżej 1?
Kalkulator nie obcina wyniku do zakresu 0-1. Jeśli aktualne e leży poza zakresem emin-emax albo aktualna sucha gęstość wykracza poza zakres ρd,min-ρd,max, wynik może być ujemny lub większy od 1.
Zadania ze stopnia zagęszczenia ID
Najpierw spróbuj rozwiązać zadanie samodzielnie. Następnie użyj przycisku „Pokaż rozwiązanie”, żeby porównać kolejne kroki.
Z e, emin i emax
Dla piasku wyznaczono emax = 0,82, emin = 0,48, a aktualny wskaźnik porowatości wynosi e = 0,60. Oblicz ID.
Krok 1. Różnica od stanu luźnego:
Krok 2. Pełny zakres referencyjny:
Krok 3. Stopień zagęszczenia:
Odpowiedź: ID ≈ 0,647 = 64,71%.
Z suchych gęstości
Aktualna sucha gęstość piasku wynosi 1,72 Mg/m³, minimalna 1,50 Mg/m³, a maksymalna 1,86 Mg/m³. Oblicz ID.
Krok 1. Podstawienie:
Krok 2. Obliczenie:
Odpowiedź: ID ≈ 0,661 = 66,09%.
Dla studentów: schemat rozwiązania zadania z ID
| Krok | Co sprawdzić | Dlaczego |
|---|---|---|
| 1 | Ustal, czy masz e czy suche gęstości. | Od tego zależy postać wzoru. |
| 2 | Sprawdź kolejność emin < emax. | Stan gęsty ma mniejszą objętość porów. |
| 3 | Przy gęstościach sprawdź ρd,min < ρd,max. | Stan gęsty ma większą suchą gęstość. |
| 4 | Podstaw wartości bez przedwczesnego zaokrąglania. | Mały zakres e może wzmacniać błąd zaokrąglenia. |
| 5 | Zapisz ID jako liczbę i procent. | 0,65 odpowiada 65%, nie 0,65%. |
| 6 | Jeśli wynik jest poza 0-1, wróć do danych. | Nie należy go automatycznie obcinać. |
Najczęstsze błędy przy obliczaniu ID
- zamiana emin z emax,
- użycie gęstości wilgotnej zamiast suchej,
- pomieszanie ID ze wskaźnikiem zagęszczenia Is,
- łączenie wartości referencyjnych pochodzących z innego materiału,
- zamiana wyniku 0,65 na 0,65% zamiast 65%.
FAQ - stopień zagęszczenia gruntu ID
Ostatnia aktualizacja: 04.10.2026