Jak obliczyć marżę i narzut? Wzory i przykłady
Marża i narzut opisują ten sam zysk, ale odnoszą go do innej podstawy. Zobacz wzory, policz cenę dla docelowej marży lub narzutu i sprawdź gotowe formuły do Excela.
Szybka odpowiedź
Marża jest liczona od ceny sprzedaży, a narzut od kosztu
Jeżeli koszt wynosi 80 zł, a cena sprzedaży 120 zł, zysk to 40 zł. Marża wynosi 33,33%, ponieważ 40 zł dzielisz przez 120 zł. Narzut wynosi 50%, ponieważ 40 zł dzielisz przez koszt 80 zł. Przy dodatnim zysku procentowy narzut jest wyższy od marży; przy zerowym zysku oba wskaźniki wynoszą 0%.
Wzór na marżę i narzut
Najpierw policz zysk kwotowy:
zysk = cena sprzedaży − koszt
Marża
marża = (cena − koszt) / cena × 100%
Marża pokazuje, jaką część ceny sprzedaży stanowi zysk po odjęciu przyjętego kosztu.
Narzut
narzut = (cena − koszt) / koszt × 100%
Narzut pokazuje, o ile procent cena sprzedaży przewyższa przyjęty koszt.
Przykład: koszt 80 zł, sprzedaż 120 zł
Różnica między ceną sprzedaży i kosztem wynosi 40 zł. Ten sam zysk daje dwie różne wartości procentowe:
- zysk = 120 − 80 = 40 zł,
- marża = 40 / 120 × 100% = 33,33%,
- narzut = 40 / 80 × 100% = 50,00%.
Jak obliczyć cenę dla zadanej marży lub narzutu?
Jeżeli znasz koszt i chcesz dopiero ustalić cenę sprzedaży, użyj odwrotnych wzorów. Procent wpisuj do wzoru jako ułamek, np. 30% = 0,30.
Cena dla docelowej marży
cena = koszt / (1 − marża)
Przy koszcie 80 zł i marży 30%: 80 / 0,70 = 114,29 zł. Dla dodatniego kosztu docelowa marża w tym wzorze musi być niższa niż 100%.
Cena dla docelowego narzutu
cena = koszt × (1 + narzut)
Przy koszcie 80 zł i narzucie 30%: 80 × 1,30 = 104,00 zł. To nie jest cena dająca 30% marży.
Jak przeliczyć marżę na narzut i narzut na marżę?
narzut = marża / (1 − marża)
marża = narzut / (1 + narzut)
| Marża | Odpowiadający narzut | Przykład przy koszcie 100 zł |
|---|
| 10% | 11,11% | cena 111,11 zł |
| 20% | 25,00% | cena 125,00 zł |
| 30% | 42,86% | cena 142,86 zł |
| 40% | 66,67% | cena 166,67 zł |
| 50% | 100,00% | cena 200,00 zł |
Jak obliczyć marżę i narzut w Excelu?
Załóżmy, że w komórce A2 masz koszt, a w B2 cenę sprzedaży. Ustaw komórkę z wynikiem jako procent.
Cena dla marży z C2
=A2/(1-C2)
Jeżeli w C2 wpisujesz 30%, Excel zapisuje tę wartość jako 0,30, więc wzór działa bez ręcznego dzielenia przez 100.
Koszt musi być policzony na tej samej podstawie co cena
Do kosztu produktu lub usługi mogą należeć także prowizje, opakowanie, płatności, robocizna, transport czy inne koszty zmienne. Im pełniejszy koszt przyjmiesz, tym lepiej wynik opisuje rzeczywistą rentowność.
Przy VAT zachowaj spójną podstawę. Podatnik, który może odliczyć VAT od danego zakupu, zwykle analizuje rentowność na kwotach netto. Jeżeli VAT nie podlega odliczeniu, może być elementem realnego kosztu. Nie mieszaj ceny brutto z kosztem netto bez świadomej korekty.
Najczęstsze pomyłki
Doliczenie 30% do kosztu daje 30% narzutu, a nie 30% marży.
Rabat obniża cenę sprzedaży, ale koszt często pozostaje bez zmian, dlatego zysk i marża mogą spaść znacznie mocniej niż sugeruje sam procent rabatu.
Liczenie tylko ceny zakupu może zawyżyć marżę, jeśli sprzedaż generuje dodatkowe koszty zmienne.
Porównuj wartości liczone według tej samej definicji i na tej samej podstawie netto/brutto.
Policz na własnych danych
FAQ – marża i narzut
Odejmij koszt od ceny sprzedaży, a otrzymany zysk podziel przez cenę sprzedaży. Wynik pomnóż przez 100%. Przykład: koszt 80 zł, cena 120 zł, zysk 40 zł, więc marża wynosi 40 / 120 × 100% = 33,33%.
Odejmij koszt od ceny sprzedaży, a zysk podziel przez koszt. Wynik pomnóż przez 100%. Dla kosztu 80 zł i ceny 120 zł narzut wynosi 40 / 80 × 100% = 50%.
Podziel koszt przez 1 minus marża zapisana jako ułamek. Przy koszcie 80 zł: 80 / (1 - 0,30) = 114,29 zł.
Pomnóż koszt przez 1,30. Przy koszcie 80 zł cena wyniesie 104 zł. Taka cena daje 30% narzutu, ale nie 30% marży.
Narzut wyliczysz ze wzoru: marża / (1 - marża), gdy marża jest zapisana jako ułamek. Marża 30% odpowiada narzutowi około 42,86%.
Jeżeli A2 to koszt, a B2 to cena sprzedaży, użyj formuły =(B2-A2)/B2 i ustaw komórkę jako procent. Narzut policzysz formułą =(B2-A2)/A2.
Najważniejsza jest spójność podstawy. Przy analizie rentowności podatnik z prawem do odliczenia VAT zwykle porównuje kwoty netto. Jeżeli VAT nie podlega odliczeniu, może być częścią kosztu. Nie mieszaj kwot netto i brutto w jednym obliczeniu bez odpowiedniej korekty.
Przy dodatnim zysku nie. Narzut jest wtedy procentowo wyższy, bo liczysz go od mniejszej podstawy, czyli kosztu. Przy zerowym zysku zarówno marża, jak i narzut wynoszą 0%.
Ostatnia aktualizacja poradnika: 10.09.2026