Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter poglądowy. Dokładamy wszelich starań, by były poprawne, ale zawsze weryfikuj je z fachowcem.

Przejdź do treści

Kalkulator doboru krokwi – przekrój, ugięcie i obciążenia (szacunek)

Podaj rozpiętość, kąt połaci, rozstaw krokwi i obciążenia (stałe + śnieg/wiatr). Kalkulator policzy ugięcie, naprężenia, wykorzystanie oraz zasugeruje przekrój krokwi.

Dane dachu i krokwi

Najczęściej od murłaty do kalenicy w rzucie (pół rozpiętości budynku).
Jeśli liczysz kąt, użyj: kalkulatora nachylenia dachu.
Typowo 60–100 cm (zależnie od pokrycia i projektu).
Wartości typowe do szacowania; w praktyce liczy się cały układ dachu.
Wysokość ma największy wpływ na ugięcie.
Uproszczony limit użytkowy (komfort/okładziny).
Obciążenia (uproszczone)
To zmienia przeliczenie na obciążenie liniowe krokwi.
Pokrycie + łaty/kontrłaty + płyty + izolacje (orientacyjnie).
Najczęściej śnieg (czasem wiatr). To tylko szacunek do wstępnego doboru.
Uproszczony wpływ czasu/warunków.
Większe = ostrożniej (w szacunku).
Liczone z gęstości typowej i przekroju b×h.
Przydatne do szybkiego doboru „z magazynu”.
Dla przekroju minimalnego (b i h).
Tip: Drewno pracuje z wilgotnością – jeśli liczysz odkształcenia/zmiany wymiaru, użyj kalkulatora pęcznienia i skurczu drewna. Dla belek stropowych masz też kalkulator doboru belki.
Wyniki
ugięcie · zginanie · ścinanie
Geometria i obciążenie liniowe
—
—
Ugięcie
—
—
Nośność (zginanie / ścinanie)
—
—
Podpowiedź przekroju
—
—
Wynik orientacyjny – dach to układ (płatwie, jętki, podpory, łączniki). Konstrukcje konsultuj z projektantem.

Jak dobrać przekrój krokwi w dachu drewnianym?

W kalkulatorze doboru krokwi sprawdzasz jednocześnie ugięcie i nośność dla zadanej rozpiętości, kąta połaci i rozstawu krokwi. Wynik pokazuje, czy przekrój b×h spełnia limit ugięcia (np. L/300) oraz czy naprężenia zginające i ścinające mieszczą się w dopuszczalnych wartościach.

Aby obliczyć wynik, wystarczy wprowadzić rozpiętość, kąt, rozstaw, obciążenia i przekrój.

Wzór / logika obliczeń

  • Rafter length: L = a / cos(α) (a – rozpiętość w rzucie, α – kąt połaci).
  • Obciążenie liniowe: w = (g+q)·s (dla 1 m² połaci) lub w = (g+q)·s·cos(α) (dla 1 m² rzutu).
  • Belka swobodnie podparta (uprośc.): Mmax = w·L²/8, Vmax = w·L/2.
  • Ugięcie: δ = 5·w·L⁴/(384·E·I), gdzie I = b·h³/12.
  • Naprężenie zginające: σ = M/W, gdzie W = b·h²/6.
  • Ścinanie (uprośc.): τ ≈ 1,5·V/(b·h).
Najczęściej to ugięcie ogranicza dobór, a nie sama nośność – dlatego warto kontrolować limit L/300 lub L/400.

Linki wewnętrzne w praktyce

Jeśli nie jesteś pewien kąta połaci, policz go w kalkulatorze nachylenia dachu. Przy pracy z drewnem (wilgotność i „ruch” materiału) przydaje się kalkulator pęcznienia i skurczu.

Dla elementów stropowych możesz porównać wyniki w kalkulatorze doboru belki, a więcej narzędzi jest w budowa i remont.

Przykład obliczeń

a = 4,0 m, α = 35°, s = 80 cm, g = 0,9 kN/m², q = 1,0 kN/m², przekrój 60×200 mm, klasa C24. Kalkulator wyznaczy długość krokwi L, przeliczy obciążenie na liniowe w (kN/m), policzy ugięcie δ i porówna je do limitu (np. L/300), a następnie sprawdzi zginanie i ścinanie (wykorzystanie w %).

Zadanie przykładowe i rozwiązanie

Zadanie: Masz dach o kącie 30°, rozpiętość w rzucie 4,5 m i rozstaw krokwi 90 cm. Chcesz sprawdzić, czy przekrój 70×220 mm przejdzie L/300 przy g=1,0 i q=1,2 kN/m².

Rozwiązanie: Wpisz a=4,5 m, α=30°, s=90 cm, ustaw g=1,0 i q=1,2 kN/m², wybierz klasę drewna (np. C24) i wpisz b=70, h=220. Odczytaj ugięcie i wykorzystanie. Jeśli ugięcie lub nośność nie przechodzi, sprawdź podpowiedź minimalnego przekroju oraz „najmniejszy standardowy przekrój”.

Tabela: szybkie podpowiedzi (interpretacja wyników)

Wynik Co to znaczy Najczęstsza poprawka
Ugięcie > limitZa „miękka” krokiew (komfort/okładziny)Zwiększ wysokość h / zmniejsz rozstaw / dodaj podparcie
Zginanie > 100%Nośność na zginanie nie przechodziZwiększ h (najskuteczniej) lub b
Ścinanie > 100%Problem z siłami tnącymiZwiększ b lub h (czasem wystarczy b)
„Na styk”Mały zapas na wykonanie i wilgotnośćDobierz przekrój z zapasem + sprawdź wilgotność i klasę

Trzy ustawienia, które najszybciej zmieniają wynik

Rozstaw krokwi i obciążenia

Zwiększenie rozstawu automatycznie zwiększa obciążenie liniowe jednej krokwi. Jeśli wynik jest „na styk”, sprawdź rozstaw i źródło obciążeń. Gdy kąt jest liczony z wymiarów, pomoże kalkulator nachylenia dachu.

Wysokość h robi największą różnicę

Jeśli przegrywa ugięcie, zwykle szybciej pomoże podniesienie wysokości h niż zwiększanie szerokości b. Pamiętaj też, że drewno „pracuje” – przy wilgotności skorzystaj z kalkulatora ruchu drewna.

Złota zasada: ugięcie bywa ważniejsze niż „czy się nie złamie”

W praktyce krokiew często spełnia nośność, ale nie spełnia ugięcia (odczuwalne „sprężynowanie”, pękanie okładzin, praca połączeń). Dlatego zawsze sprawdzaj oba warunki jednocześnie.

Najczęstsze błędy i jak zwiększyć dokładność wyniku

Typowe błędy

  • mieszanie obciążeń „na połać” i „na rzut” bez zmiany ustawienia
  • wpisanie rozpiętości całego budynku zamiast połowy (a)
  • pominięcie ciężaru własnego, gdy g nie obejmuje krokwi
  • traktowanie wyniku jako projektu wykonawczego

Jak poprawić trafność?

  • policz kilka wariantów q (np. typ / max) i porównaj
  • sprawdź rozstaw i realne podpory (płatwie, jętki)
  • gdy wynik jest „na styk”, dobierz przekrój z zapasem
  • dla elementów nośnych konsultuj z konstruktorem

FAQ – Dobór krokwi (przekrój, ugięcie i obciążenia)

Nie. To narzędzie do wstępnego szacowania. Dach pracuje jako układ (podpory, płatwie, jętki, połączenia), więc do konstrukcji nośnych potrzebna jest weryfikacja projektanta.

To odległość w poziomie od murłaty do kalenicy (najczęściej połowa rozpiętości budynku). Kalkulator z a i kąta α wylicza długość krokwi po skosie.

Jeśli Twoje g i q są podane na 1 m² połaci (po skosie) wybierz „połać”. Jeśli są na 1 m² rzutu poziomego wybierz „rzut”, a kalkulator przeliczy obciążenie liniowe z czynnikiem cos(α).

Bo ugięcie zależy bardzo mocno od wysokości h (sztywność rośnie z h³). Przy krokwi „na styk” zwykle pierwsze przegrywa ugięcie (komfort/okładziny), dopiero potem zginanie.

Tak, opcjonalnie. Jeśli Twoje obciążenie stałe g nie obejmuje krokwi, warto włączyć doliczenie ciężaru własnego – kalkulator szacuje go z gęstości drewna i przekroju b×h.

To uproszczone współczynniki wpływające na dopuszczalne naprężenia (kmod/γ). Większe γ lub mniejsze kmod dają bardziej ostrożny wynik.

Kalkulator sprawdza listę typowych wymiarów (np. 50×200, 60×220 itd.) i wybiera najmniejszy, który spełnia ugięcie, zginanie i ścinanie dla podanych danych.

Najczęściej używane razem

Kalkulator Tarcicy (Kubików)Popularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator drewna opałowego i kominkowegoPopularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator skurczu drewna
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator nośności osłabionego słupa
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.

Ostatnia aktualizacja kalkulatora: 2026-04