Zostań w temacie i popraw komfort pokoju
RT60 mówi o pogłosie, ale komfort w pomieszczeniu zależy też od jakości powietrza, wilgotności i sposobu użytkowania. Po obliczeniu pogłosu możesz od razu sprawdzić pozostałe parametry pokoju.
Co to jest RT60 i jak policzyć czas pogłosu?
RT60 to czas, w którym poziom dźwięku w pomieszczeniu po wyłączeniu źródła spada o 60 dB. W prostym modelu Sabine'a zależy przede wszystkim od kubatury pomieszczenia oraz całkowitej równoważnej powierzchni pochłaniającej A.
V podajemy w m³, a A w sabinach. Dla każdej powierzchni A = S × α, gdzie S to powierzchnia w m², a α to współczynnik pochłaniania dla konkretnego pasma częstotliwości. Kalkulator sumuje A osobno dla 125, 250, 500, 1000, 2000 i 4000 Hz.
Dlaczego RT60 trzeba liczyć osobno dla częstotliwości?
Jedna liczba α nie opisuje dobrze materiału. Ciężki dywan na betonie może mieć bardzo małe pochłanianie przy 125 Hz, a wyraźnie większe przy 2000–4000 Hz. Podobnie płyta g-k na ruszcie może zachowywać się inaczej w basie niż w paśmie mowy.
Dlatego wynik dla 500–1000 Hz jest dobrym skrótem do oceny mowy i ogólnego pogłosu, ale nie zastępuje tabeli pasmowej. Jeżeli problemem jest dudnienie basu, spójrz szczególnie na 125 i 250 Hz.
Przykład: pokój 5 × 4 × 2,6 m
Pokój ma kubaturę 52 m³. W modelu należy ująć podłogę 20 m², sufit 20 m² i ściany o łącznej powierzchni 46,8 m². Każdy z tych fragmentów dostaje własny zestaw współczynników α.
Jeżeli część podłogi przykrywa 8 m² dywanu, nie dodawaj dywanu „na wierzch” pełnych 20 m² twardej podłogi. Zmień twardą podłogę na 12 m² i dodaj 8 m² dywanu. Dzięki temu ta sama powierzchnia nie zostanie policzona dwukrotnie.
Przykładowe współczynniki pochłaniania α
| Materiał | 125 Hz | 250 Hz | 500 Hz | 1 kHz | 2 kHz | 4 kHz |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Cegła nieotynkowana | 0,03 | 0,03 | 0,03 | 0,04 | 0,05 | 0,07 |
| Cegła malowana | 0,01 | 0,01 | 0,02 | 0,02 | 0,02 | 0,03 |
| Ciężki dywan na betonie | 0,02 | 0,06 | 0,14 | 0,37 | 0,60 | 0,65 |
| Ciężki dywan na podkładzie | 0,08 | 0,24 | 0,57 | 0,69 | 0,71 | 0,73 |
| Płyta g-k 12,7 mm na ruszcie | 0,29 | 0,10 | 0,05 | 0,04 | 0,07 | 0,09 |
Wartości są punktami odniesienia dla konkretnych sposobów wykonania. Dla paneli akustycznych i innych produktów stosuj dane producenta dla rzeczywistej grubości i sposobu montażu.
Ciekawostka
Materiał może mieć niski NRC, a mimo to pochłaniać wyraźnie więcej energii w jednym wybranym paśmie. Dlatego pojedynczy wskaźnik NRC nie powinien być bezpośrednio kopiowany do wszystkich częstotliwości w kalkulatorze RT60.
Jak zmniejszyć echo i pogłos w pokoju?
Najpierw ustal, w których pasmach RT60 jest najdłuższy. Dywan i zasłony zwykle pomagają bardziej w średnich i wysokich częstotliwościach niż w basie. Do niskich częstotliwości często potrzebne są grubsze ustroje, odpowiednia szczelina powietrzna albo rozwiązania rezonansowe.
Nie należy też mylić adaptacji akustycznej z izolacyjnością akustyczną. Skrócenie RT60 poprawia brzmienie wewnątrz pokoju, ale nie oznacza automatycznie, że mniej dźwięku przejdzie przez ścianę do sąsiada.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeśli wybierasz panel akustyczny, szukaj tabeli α dla 125–4000 Hz i sposobu montażu zbliżonego do planowanego. Wprowadź te wartości jako „Własne α”. Dzięki temu wynik będzie znacznie bardziej użyteczny niż przy wpisaniu jednej wartości 0,8 dla całego pasma.
Dla ucznia: sabin, współczynnik α i wzór Sabine'a
Jeżeli 10 m² materiału ma przy 500 Hz współczynnik α = 0,40, jego równoważna powierzchnia pochłaniająca wynosi A = 10 × 0,40 = 4 sabiny. Dwa różne materiały dodajemy przez sumowanie ich A.
Dla pomieszczenia o V = 50 m³ i A = 20 sabinów: RT60 = 0,161 × 50 / 20 ≈ 0,40 s. Ten sam pokój może mieć zupełnie inny RT60 przy 125 Hz, jeśli A w tym paśmie jest mniejsze.
Ograniczenia modelu Sabine'a
- Model zakłada w przybliżeniu rozproszone pole dźwiękowe; małe pokoje i nierównomierne rozmieszczenie pochłaniania mogą odbiegać od wyniku.
- Przy dużym pochłanianiu proste równanie Sabine'a może być mniej dokładne niż bardziej zaawansowane modele.
- Nie dodajemy stałego „1–3% tłumienia powietrza”. Pochłanianie atmosferyczne zależy m.in. od częstotliwości, temperatury i wilgotności, a w typowym małym pokoju można je pominąć w pierwszym przybliżeniu.
- Najlepszą weryfikacją projektu jest pomiar RT60 po wykonaniu adaptacji.
Źródła danych
Wzór Sabine'a i pasmowe podejście do pochłaniania opisują materiały dydaktyczne Pennsylvania State University. Współczynniki dla cegły i ciężkich dywanów są zgodne z tabelą OSHA Technical Manual, a typowe wartości dla twardych przegród i podłóg można również porównać z danymi EN 12354-6.
Dane dla płyty g-k na ruszcie pochodzą z zestawienia referencyjnego PTB/Harris prezentowanego w bazie Acoustic Index. Konkretne produkty mogą mieć inne wartości, dlatego kalkulator pozwala wpisać własne α w sześciu pasmach.
FAQ – RT60, pogłos i akustyka pokoju
Ostatnia aktualizacja: 31.08.2026