Co dokładnie liczy kalkulator?
Kalkulator szacuje, ile czasu potrzeba, aby przy stałej wymianie powietrza obniżyć stężenie CO₂ z poziomu początkowego do wskazanego celu. W modelu są uwzględniane: kubatura pomieszczenia, CO₂ na zewnątrz, wpisane ACH oraz emisja CO₂ przez osoby, jeśli zostają w pomieszczeniu podczas wietrzenia.
To model jednej dobrze wymieszanej strefy. Nie wyznacza rzeczywistego ACH z samego typu otwarcia okna – tę wartość trzeba potraktować jako założenie, pomiar lub parametr dopasowany do własnego czujnika.
Wzór na zmianę CO₂ podczas wietrzenia
Podstawą jest bilans masy dla jednej strefy. Przy stałym ACH, stałym stężeniu CO₂ na zewnątrz i stałej emisji wewnętrznej rozwiązanie ma postać:
Stężenie równowagi wynosi:
gdzie S jest tempem przyrostu stężenia od źródeł wewnętrznych w ppm/h. Dla emisji podanej w L/h:
Po przekształceniu pierwszego równania kalkulator wyznacza czas potrzebny do osiągnięcia wskazanego celu.
Dlaczego czas może być „nieosiągalny”?
Jeśli osoby zostają w pomieszczeniu i emisja CO₂ jest duża w stosunku do dopływu świeżego powietrza, stężenie nie spada dowolnie nisko. Dąży do wartości równowagi Ceq.
Jeżeli cel jest równy lub niższy od tej wartości, kalkulator nie pokazuje fałszywego czasu 0 minut. Zamiast tego informuje, że przy tych danych cel jest nieosiągalny. Można wtedy zwiększyć rzeczywisty ACH, wietrzyć przy pustym pomieszczeniu albo przyjąć wyższy cel.
Emisja CO₂ przez osoby – dlaczego to tylko preset?
Tempo produkcji CO₂ zależy od metabolizmu, wieku, płci, masy ciała i aktywności. Dlatego kalkulator nie traktuje wartości 13, 17, 25 czy 50 L/h/os. jako norm. Są to wygodne wartości scenariuszowe, które możesz zastąpić własnym założeniem.
Dla typowych dorosłych w spokojnych warunkach wartości rzędu kilkunastu L/h są zgodne z publikacjami NIST. Przy większej aktywności emisja rośnie, dlatego dokładniejszy model wymagałby dodatkowych danych o osobach.
Ciekawostka
1000 ppm bywa używane jako wygodny punkt odniesienia, ale NIST zwraca uwagę, że jedna stała wartość CO₂ nie jest uniwersalną miarą jakości powietrza ani poprawności wentylacji dla każdego pomieszczenia. Dlatego kalkulator pokazuje 1000 ppm tylko pomocniczo, a główny cel ustawiasz samodzielnie.
Przykład kontrolny: pokój 4 × 3 × 2,6 m
Kubatura wynosi 31,2 m³. Dwie osoby po 17 L/h/os. generują łącznie 34 L/h CO₂, co przy zerowej wymianie odpowiada wzrostowi około 1090 ppm/h w tej kubaturze.
Przy CO₂ na zewnątrz 430 ppm, 6 ACH i osobach pozostających w pokoju stężenie równowagi wynosi około 612 ppm. Spadek z 1200 do 800 ppm trwa w modelu około 11,4 min.
Gdy te same osoby wyjdą na czas wietrzenia, źródło CO₂ w modelu znika i spadek przy tym samym 6 ACH jest szybszy – około 7,3 min.
Jak ustawić ACH, żeby wynik był praktyczny?
Rzeczywista wymiana przy otwartym oknie może zmieniać się bardzo mocno wraz z wiatrem, różnicą temperatur, wielkością i położeniem otworów oraz układem mieszkania. Dlatego nazwy „uchylone”, „szeroko otwarte” i „przewiew” w kalkulatorze są tylko scenariuszami roboczymi, a nie tabelą gwarantowanych ACH.
Najlepsza praktyczna kalibracja to obserwacja rzeczywistego spadku CO₂ na czujniku i dobranie własnego ACH tak, aby model odtwarzał ten spadek dla danego pokoju i sposobu wietrzenia.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeśli wynik pokazuje „nieosiągalne”, najpierw spójrz na CO₂ równowagi. To ważniejsza informacja niż sam czas: pokazuje, czy przy wpisanym ACH i liczbie osób model w ogóle może zejść do celu.
Źródła i założenia modelu
Równanie bilansu jednej strefy i jego rozwiązanie są zgodne z dokumentacją NIST Technical Note 2213. NIST podkreśla też ograniczenia tego modelu: strefa musi być traktowana jako jednorodna, a przepływ, stężenie zewnętrzne i emisja powinny być w analizowanym okresie stałe.
Wartości emisji CO₂ przez ludzi oparto na skali zgodnej z publikacją A. Persily i L. de Jonge – Carbon Dioxide Generation Rates for Building Occupants. Własna emisja wpisana przez użytkownika ma zawsze pierwszeństwo przed presetem.
Ostatnia aktualizacja kalkulatora: 21.09.2026.