Pakiet: wilgoć, pleśń, wentylacja i osuszanie domu
Ten kalkulator odpowiada na pytanie, czy wymiana powietrza w podanych warunkach ma potencjał osuszający czy dowilżający. Do pełnej diagnozy warto połączyć go z bilansem źródeł pary, punktem rosy, wydajnością wentylacji i czasem osuszania.
Zostań w temacie: wentylacja, wilgoć i pleśń
Jeżeli chcesz przejść od porównania warunków do konkretnego działania, sprawdź przepływ wentylacji, źródła pary i ryzyko kondensacji.
Czy wietrzenie zimą osusza mieszkanie?
Często tak, nawet gdy wilgotność względna na zewnątrz wynosi 80–90%. Sam procent RH nie mówi, ile pary wodnej przypada na masę suchego powietrza. Zimne powietrze może mieć wysokie RH, a jednocześnie znacznie mniejszą wilgotność właściwą niż ciepłe powietrze w mieszkaniu.
Dlatego kalkulator porównuje g pary wodnej na kg suchego powietrza. To właśnie różnica wilgotności właściwej decyduje o kierunku transportu wilgoci przez wentylację.
Jak kalkulator liczy ilość usuniętej wilgoci?
Temperatura i RH są najpierw przeliczane na ciśnienie pary wodnej, a następnie na wilgotność właściwą x w kg pary na kg suchego powietrza. Przyjęto standardowe ciśnienie atmosferyczne 1013,25 hPa.
Dla jednej dobrze wymieszanej strefy bez nowych źródeł pary zmiana wilgotności w czasie ma charakter wykładniczy:
Masa usuniętej lub wniesionej wody jest liczona z masy suchego powietrza w pomieszczeniu i zmiany wilgotności właściwej. To model samego powietrza — nie dolicza odparowywania ze ścian, posadzek, mebli ani bieżących źródeł pary.
Dlaczego 90% RH na zewnątrz nie musi oznaczać „bardziej wilgotnego” powietrza?
RH jest wilgotnością względną i zależy od temperatury. Im niższa temperatura, tym mniejsze jest ciśnienie nasycenia pary wodnej. Dlatego 90% RH przy kilku stopniach może odpowiadać mniejszej zawartości pary niż 60% RH w ogrzewanym pokoju.
Po doprowadzeniu zimnego powietrza zewnętrznego do temperatury pomieszczenia bez dodawania wody jego RH spada. Kalkulator pokazuje również graniczną RH, do której model dąży przy bardzo długiej wymianie i stałych warunkach zewnętrznych.
Kiedy wietrzenie może zwiększyć wilgoć?
Jeżeli wilgotność właściwa powietrza zewnętrznego jest większa niż wewnętrznego, wentylacja wnosi parę wodną. Taka sytuacja jest możliwa przy ciepłej i wilgotnej pogodzie.
To ważne zwłaszcza w chłodnych piwnicach: ciepłe, wilgotne powietrze po ochłodzeniu przy zimnych powierzchniach może osiągnąć bardzo wysokie RH, a nawet doprowadzić do kondensacji.
Ciekawostka
Jedna wartość N = 1, czyli ACH × czas = 1, nie oznacza usunięcia całego „starego” powietrza. W modelu idealnego mieszania różnica względem warunków zewnętrznych maleje do około 36,8% wartości początkowej, bo e−1 ≈ 0,368.
Przykład: 22°C i 60% RH w domu, 5°C i 80% RH na zewnątrz
Dla domyślnego pokoju 4 × 3 × 2,6 m kubatura wynosi 31,2 m³. Przy ciśnieniu 1013,25 hPa wilgotność właściwa wynosi około 9,89 g/kg wewnątrz i 4,31 g/kg na zewnątrz. Różnica wynosi około 5,58 g/kg suchego powietrza.
Przy 3 ACH przez 10 minut mamy N = 0,50. Model daje około 81 g mniej pary wodnej w powietrzu pomieszczenia i RH po doprowadzeniu powietrza do 22°C około 46,8%.
Przy bardzo długiej wymianie i niezmiennych warunkach zewnętrznych graniczna RH po ogrzaniu do 22°C wyniosłaby około 26,4%. W realnym mieszkaniu wynik będzie łagodzony przez wilgoć oddawaną przez ludzi, materiały i wyposażenie.
Dla uczniów techników: RH, g/kg i wymiana powietrza
W bilansie masy pary wodnej wygodnie używać wilgotności właściwej, czyli masy pary przypadającej na masę suchego powietrza. W przeciwieństwie do samej wilgotności względnej parametr ten pozwala bezpośrednio porównywać strumienie wilgoci przy różnych temperaturach.
Przykładowe zadanie
- Oblicz kubaturę: 4 × 3 × 2,6 = 31,2 m³.
- Przelicz 22°C / 60% RH oraz 5°C / 80% RH na wilgotność właściwą.
- Porównaj g/kg suchego powietrza, aby ustalić kierunek transportu wilgoci.
- Policz N = 3 × 10/60 = 0,5.
- Zastosuj równanie mieszania x(t) = xzew + (xwew − xzew)e−N.
Wniosek: wyższy procent RH na zewnątrz nie oznacza automatycznie większej ilości pary wodnej transportowanej z powietrzem.
Wietrzenie czy osuszacz – co usuwa więcej wody?
Wietrzenie usuwa wilgoć tylko wtedy, gdy powietrze doprowadzane ma mniejszą wilgotność właściwą od powietrza wewnętrznego. Osuszacz usuwa wodę przez kondensację lub sorpcję i nie wymaga wyrzucania ogrzanego powietrza na zewnątrz.
Przy zimnym, suchym bezwzględnie powietrzu wentylacja może być bardzo skuteczna. Przy ciepłej, parnej pogodzie może działać odwrotnie. Jeśli problem dotyczy wilgoci w materiałach po zalaniu lub remoncie, użyj również kalkulatora osuszania.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Nie oceniaj wietrzenia po samym RH na zewnątrz. Wpisz temperaturę i RH po obu stronach oraz możliwie realistyczne ACH. Przy otwartym oknie rzeczywiste ACH może mocno zmieniać się z wiatrem, różnicą temperatur i sposobem otwarcia.
Ostatnia aktualizacja: 22.09.2026
Źródła i podstawa modelu:
Vaisala, Humidity Conversion Formulas – zależności psychrometryczne i przeliczenia wilgotności.
Air Infiltration and Ventilation Centre, materiały o bilansie wilgoci – transport wilgoci przez wentylację wynika z różnicy wilgotności właściwej powietrza wewnętrznego i zewnętrznego.
Wietrzenie wilgotnego garażu
Jeśli problem dotyczy garażu zimą, po obliczeniu zdolności powietrza do usuwania wody przejdź do poradnika o wilgoci w garażu.