Co oblicza kalkulator opóźnienia propagacji?
Kalkulator wyznacza fizyczne minimum czasu potrzebnego sygnałowi na pokonanie zadanej trasy. To tak zwane opóźnienie propagacji. Zależy ono przede wszystkim od długości drogi oraz prędkości rozchodzenia się sygnału w danym medium. RFC 4377 definiuje propagation latency właśnie jako opóźnienie wynikające z długości łącza i prędkości propagacji.
Wzór jest prosty: czas = droga / prędkość. Dla światłowodu często przyjmuje się do szybkich oszacowań około 200 000 km/s. Trasa długości 1000 km daje wtedy około 5 ms w jedną stronę. Idealny powrót tą samą drogą podwaja tę wartość do około 10 ms RTT.
Dlaczego 1000 km nie oznacza zawsze 5 ms?
Odległość w linii prostej zwykle nie jest długością rzeczywistej trasy kabla. Łącza prowadzą wzdłuż dróg, korytarzy telekomunikacyjnych, przepraw i punktów wymiany ruchu. Dlatego kalkulator ma współczynnik wydłużenia trasy. Jeśli znasz rzeczywistą długość włókna lub toru, pozostaw wartość 1,00. Jeżeli masz jedynie odległość geograficzną, możesz wpisać własny współczynnik oszacowania.
Nie istnieje jeden uniwersalny współczynnik poprawny dla wszystkich sieci. Dwie lokalizacje oddalone o tę samą liczbę kilometrów mogą mieć zupełnie inne trasy operatorskie. Dlatego wynik z wydłużeniem należy traktować jako scenariusz, a nie pomiar.
Opóźnienie propagacji a ping i RTT
Ping nie mierzy wyłącznie czasu propagacji. RFC 7679 wskazuje, że minimalne opóźnienie ścieżki obejmuje co najmniej propagację i transmisję, natomiast wartości powyżej minimum mogą wskazywać m.in. wpływ przeciążenia. Do rzeczywistego RTT dochodzą również czasy przetwarzania i kolejkowania w urządzeniach sieciowych.
Droga powrotna nie musi być identyczna z drogą do celu. Routing w Internecie może być asymetryczny, dlatego pomnożenie opóźnienia one-way przez dwa daje tylko teoretyczne minimum dla symetrycznej trasy. Kalkulator celowo nazywa wynik „minimum RTT”, a nie przewidywanym pingiem.
Światłowód, miedź i wolna przestrzeń
W próżni i w przybliżeniu w wolnej przestrzeni fala elektromagnetyczna porusza się z prędkością światła, około 299 792 km/s. W kablach prędkość jest niższa i zależy od właściwości medium. Cisco podaje praktyczne przybliżenie około 5 ns opóźnienia propagacji na metr kabla, co odpowiada około 200 000 km/s.
Preset miedziany w kalkulatorze jest tylko przykładem. Rzeczywisty velocity factor zależy od konstrukcji konkretnego przewodu i dielektryka. Jeśli producent podaje prędkość propagacji lub współczynnik prędkości, najlepiej przeliczyć go na km/s i użyć trybu własnego.
Jak interpretować wynik?
Wynik jest dolną granicą wynikającą z fizycznej drogi sygnału. Jeżeli rzeczywisty ping jest większy, różnica może pochodzić z dłuższej trasy, serializacji, przełączania i routingu, kolejek, przeciążenia albo asymetrii drogi.
Źródła i założenia
- RFC 4377 - propagation latency zależy od długości łącza i prędkości propagacji.
- RFC 7679 - minimalne one-way delay zawiera przede wszystkim propagację i transmisję, a droga w obie strony może być asymetryczna.
- Cisco, Data Center Networking Solutions - praktyczne przybliżenie około 5 ns opóźnienia propagacji na 1 m kabla.
FAQ - opóźnienie propagacji sieci
Ostatnia aktualizacja: 10.09.2026