III zasada Newtona – kalkulator akcji i reakcji (F12=−F21)

Dane wejściowe

Tolerancja zgodności (|F12 + F21| ≤ eps)

Przy zaokrągleniach w zadaniach wygodnie przyjąć małą tolerancję (np. 0,01–0,1 N).

Domyślna jednostka siły

W tabeli możesz mieszać N i kN – kalkulator przeliczy.

Pary sił akcji i reakcji (1D)

Wpisuj siły ze znakami (+/−) wzdłuż jednej osi. III zasada: F12 = −F21. Jeśli podasz tylko jedną stronę, kalkulator wyliczy drugą jako przeciwną.

#	F₁₂ (akcja)	Jedn.	F₂₁ (reakcja)	Jedn.	Opis (opc.)
1
2

III zasada Newtona – akcja i reakcja

W kalkulatorze III zasady Newtona wyznaczysz pary sił akcji i reakcji oraz sprawdzisz, czy spełniają warunek F₁₂ = −F₂₁. Pamiętaj: siły akcji i reakcji mają tę samą wartość, przeciwny zwrot, ale działają na różne ciała. Aby policzyć brakującą siłę, wystarczy wpisać drugą jako przeciwną lub zostawić puste pole – kalkulator ją uzupełni.

Wzór i warunek zgodności

III zasada Newtona: F12 = −F21
Sprawdzenie: F12 + F21 = 0 (w granicy tolerancji)
Jednostki: N lub kN (1 kN = 1000 N)

Tip: Jeśli w zadaniu podane są tylko wartości bez znaków, najpierw ustal zwroty (np. „w prawo” i „w lewo”), a potem dopisz znaki.

Najczęstsza pułapka w zadaniach

Siły akcji i reakcji nie równoważą się na jednym ciele, bo działają na różne ciała. Równowaga sił (Fwyp=0) dotyczy sumy sił na tym samym ciele (I zasada Newtona).

Uwaga: Ten kalkulator sprawdza pary w 1D. W 2D sprawdzaj składowe na osiach osobno.

Tabela: przykłady par akcji i reakcji

Sytuacja	Akcja (F12)	Reakcja (F21)	Kto na kogo?
Nacisk książki na stół	Książka na stół: w dół	Stół na książkę: w górę	Dwa różne ciała
Odepchnięcie ściany	Człowiek na ścianę	Ściana na człowieka	Siły równe, przeciwnie skierowane
Tarcie	Podłoże na klocek	Klocek na podłoże	Para tarcia

Tip: Jeśli w tabeli wprowadzasz wartości liczbowe, pamiętaj o znakach (np. „w górę” jako +, „w dół” jako −).

Przykładowe zadanie tekstowe i rozwiązanie

Treść zadania

Człowiek naciska na ścianę siłą 80 N w prawo (przyjmij zwrot dodatni w prawo). Jaką siłę wywiera ściana na człowieka?

Wskazówka: Z III zasady Newtona: Freak = −Fakc.

Rozwiązanie krok po kroku

Akcja: F12 = +80 N (człowiek → ściana).
Reakcja: F21 = −F12 = −80 N (ściana → człowiek).

Odpowiedź:

Ściana działa na człowieka siłą 80 N w lewo (czyli −80 N).

Aby policzyć to w kalkulatorze, wpisz F12 jako dodatnie (w prawo), a pole F21 zostaw puste albo wpisz wartość – kalkulator sprawdzi zgodność i uzupełni brakującą reakcję.

Zobacz też powiązane kalkulatory

Jeśli chcesz policzyć, czy ciało jest w równowadze sił (Fwyp≈0), przyda się kalkulator I zasady Newtona, a gdy wypadkowa sił nie jest równa zero i trzeba wyznaczyć przyspieszenie, skorzystaj z kalkulatora II zasady Newtona (F=ma). Do dalszych obliczeń z kinematyki możesz też użyć kalkulatora prędkości, drogi i czasu (v=s/t).

FAQ – III zasada Newtona: akcja i reakcja (F12=−F21)

III zasada Newtona mówi, że jeśli ciało A działa na ciało B siłą F12, to ciało B działa na ciało A siłą F21 równą co do wartości i przeciwnie skierowaną: F12 = −F21.

Nie. To najczęstsza pułapka. Akcja i reakcja działają na dwa różne ciała, dlatego nie „znoszą się” na jednym obiekcie.

Wystarczy zmienić znak: Freak = −Fakc. Jeśli akcja ma +80 N, to reakcja ma −80 N (w przyjętym zwrocie osi).

Dla pary w 1D sprawdzasz, czy F12 + F21 = 0 (w granicy tolerancji). Kalkulator robi to automatycznie i oznacza pary jako zgodne lub niezgodne.

W zadaniach i obliczeniach mogą wystąpić zaokrąglenia, więc zamiast idealnego 0 wygodnie uznać za zgodne wartości, dla których |F12 + F21| jest bardzo małe.

Tak. Istnieje para tarcia: podłoże działa na klocek siłą tarcia, a klocek działa na podłoże siłą tarcia o tej samej wartości i przeciwnym zwrocie.

Kalkulator sprawdza pary wzdłuż jednej osi (1D). Dla zadań 2D trzeba sprawdzać składowe na osiach osobno.

N i kN. Kalkulator przelicza wszystko do N (1 kN = 1000 N), żeby poprawnie porównać pary.

Tak. Przycisk „Drukuj” tworzy wydruk z parametrami (tolerancja), listą par F12/F21 oraz podsumowaniem zgodności.

Kalkulator III zasady Newtona – akcja i reakcja (F12 = −F21)

Kalkulator do zadań z fizyki: wyznacz siłę reakcji do podanej siły akcji (Freak = −Fakc) i sprawdź, czy para sił spełnia III zasadę Newtona. Obsługa wielu par, tolerancja błędu i wydruk.

Dane wejściowe

III zasada Newtona – akcja i reakcja

Wzór i warunek zgodności

Najczęstsza pułapka w zadaniach

Tabela: przykłady par akcji i reakcji

Przykładowe zadanie tekstowe i rozwiązanie

Treść zadania

Rozwiązanie krok po kroku

Zobacz też powiązane kalkulatory

FAQ – III zasada Newtona: akcja i reakcja (F12=−F21)

Najczęściej używane razem

Kalkulator III zasady Newtona – akcja i reakcja (F12 = −F21)

Kalkulator do zadań z fizyki: wyznacz siłę reakcji do podanej siły akcji (Freak = −Fakc) i sprawdź, czy para sił spełnia III zasadę Newtona. Obsługa wielu par, tolerancja błędu i wydruk.

Dane wejściowe

III zasada Newtona – akcja i reakcja

Wzór i warunek zgodności

Najczęstsza pułapka w zadaniach

Tabela: przykłady par akcji i reakcji

Przykładowe zadanie tekstowe i rozwiązanie

Treść zadania

Rozwiązanie krok po kroku

Zobacz też powiązane kalkulatory

FAQ – III zasada Newtona: akcja i reakcja (F12=−F21)

Co mówi III zasada Newtona?

Czy siły akcji i reakcji działają na to samo ciało?

Jak wyznaczyć siłę reakcji, gdy znam siłę akcji?

Jak sprawdzić, czy para sił spełnia III zasadę Newtona?

Po co w kalkulatorze tolerancja eps?

Czy III zasada działa także dla tarcia i nacisku?

Czy kalkulator liczy przypadki w 2D (pod kątem)?

Jakie jednostki mogę używać?

Czy mogę wydrukować listę par i wynik sprawdzenia?

Najczęściej używane razem