Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter poglądowy. Dokładamy wszelich starań, by były poprawne, ale zawsze weryfikuj je z fachowcem.

Przejdź do treści

Kalkulator iloczynu rozpuszczalności (Kso)

Wyznacz wartość stałej Kso na podstawie rozpuszczalności molowej nasyconego roztworu elektrolitu.

Dane do obliczeń

Wartość Kso:

1.6900e-10
Dla osadu typu MpAq

Dynamika roztworów nasyconych

Stan nasycenia

Moment, w którym w danej temperaturze nie można już rozpuścić więcej substancji. Ustanawia się wtedy równowaga dynamiczna między osadem a jonami w roztworze.

Iloczyn jonowy

Iloczyn stężeń jonów w roztworze. Porównanie go z wartością Kso pozwala przewidzieć, czy nastąpi wytrącenie osadu czy jego dalsze rozpuszczanie.

Wpływ wspólnego jonu

Dodanie do roztworu soli zawierającej ten sam jon, który buduje osad, drastycznie zmniejsza jego rozpuszczalność, co jest wykorzystywane w analityce.

Zależność między rozpuszczalnością a Kso

Iloczyn rozpuszczalności jest stałą termodynamiczną opisującą równowagę nasyconego roztworu trudno rozpuszczalnego elektrolitu. Wartość ta zależy wyłącznie od temperatury. Im mniejsza wartość Kso, tym trudniej rozpuszczalna jest dana sól. Aby poprawnie wyznaczyć Kso, należy uwzględnić stechiometrię soli. Przykładowo, dla soli o wzorze Ag2SO4, stężenie jonów srebra będzie dwukrotnie wyższe niż rozpuszczalność molowa samej soli, co musi zostać uwzględnione w potędze równania.

Przykładowe wartości iloczynu rozpuszczalności

Poniższa tabela zawiera wybrane związki trudno rozpuszczalne wraz z ich typem stechiometrycznym, co ułatwia dobór parametrów w kalkulatorze.

Związek Typ soli Współczynniki (p, q) Przykładowe Kso
Chlorek srebra (AgCl)AB1, 11,77 x 10^-10
Jodek ołowiu(II) (PbI2)AB21, 27,10 x 10^-9
Fosforan(V) wapnia (Ca3(PO4)2)A3B23, 22,00 x 10^-29

Zastosowanie w technologii i ciekawostka

Znajomość iloczynu rozpuszczalności pozwala na precyzyjne oczyszczanie ścieków przemysłowych z metali ciężkich. Przez odpowiednie dobranie odczynnika wytrącającego i ph roztworu, można obniżyć stężenie toksycznych jonów do poziomów bezpiecznych dla środowiska. Proces ten jest również podstawą działania wielu odkamieniaczy, które rozpuszczają trudno rozpuszczalne osady węglanowe poprzez zmianę ph środowiska.

Ciekawostka: Zjawisko iloczynu rozpuszczalności jest odpowiedzialne za powstawanie jaskiń krasowych oraz stalaktytów i stalagmitów. Powolne zmiany ciśnienia dwutlenku węgla wpływają na rozpuszczalność węglanu wapnia. Gdy woda nasycona wodorowęglanem wypływa na powierzchnię lub do jaskini, następuje zmiana równowagi i wytrącanie się osadu kalcytowego, który przez tysiące lat buduje spektakularne formy skalne.

FAQ – Iloczyn rozpuszczalności i osady

To najczęstsza pułapka. Współczynnik (np. 2 w Ag2SO4) wpływa zarówno na stężenie jonu w roztworze (2s), jak i na potęgę, do której to stężenie podnosimy w równaniu iloczynu rozpuszczalności.

Bezpośrednie porównanie Kso jest możliwe tylko dla soli tego samego typu (np. obie typu AB). Jeśli jedna sól jest typu AB, a druga AB2, należy najpierw wyliczyć ich rozpuszczalność molową (s), aby stwierdzić, która rozpuszcza się lepiej.

Najczęściej używane razem

Kalkulator stężeń roztworów - przelicznik chemicznyPopularne
Policz automatycznie – wynik od razu.
Kalkulator rozcieńczania roztworów - metoda C1V1 = C2V2Popularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator reagentu ograniczającego
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator rozcieńczeń szeregowych
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.

Ostatnia aktualizacja kalkulatora: 2026-04