Policz rozcieńczenie roztworu bez ręcznego przekształcania wzoru. Kalkulator może wyznaczyć objętość koncentratu V1, stężenie końcowe C2, objętość końcową V2 albo stężenie początkowe C1. Obsługuje także kolejne rozcieńczenia seryjne.
Dla typowego przygotowania roztworu podaj C1, C2 i V2. Otrzymasz ilość roztworu stężonego oraz orientacyjną ilość rozpuszczalnika potrzebną do dopełnienia do objętości końcowej.
Powiązane narzędzia do roztworów
Rozcieńczenie 1:10, 1:5, 1:3, 1:20 i 1:100 - tabela proporcji
W tej tabeli zapis 1:10 oznacza 1 część koncentratu w 10 częściach roztworu końcowego, czyli 1 część koncentratu i 9 części rozpuszczalnika. W praktyce spotyka się też inne sposoby opisywania proporcji, dlatego zawsze sprawdź instrukcję preparatu.
| Proporcja | Koncentrat na 100 ml | Koncentrat na 500 ml | Koncentrat na 1 litr | Rozpuszczalnik na 1 litr |
|---|---|---|---|---|
| 1:3 | 33,33 ml | 166,67 ml | 333,33 ml | 666,67 ml |
| 1:5 | 20 ml | 100 ml | 200 ml | 800 ml |
| 1:10 | 10 ml | 50 ml | 100 ml | 900 ml |
| 1:20 | 5 ml | 25 ml | 50 ml | 950 ml |
| 1:100 | 1 ml | 5 ml | 10 ml | 990 ml |
Wzór i logika obliczeń
Podstawowy wzór rozcieńczania to C1V1 = C2V2. Oznacza, że ilość substancji rozpuszczonej przed rozcieńczeniem i po rozcieńczeniu pozostaje taka sama, a zmienia się objętość i stężenie roztworu.
V1 = C2 · V2 / C1
C2 = C1 · V1 / V2
V2 = C1 · V1 / C2
C1 i C2 muszą być zapisane w tej samej jednostce stężenia, a V1 i V2 w tej samej jednostce objętości.
Przykład obliczeń
Chcesz przygotować 500 ml roztworu 10% z roztworu 96%. Podstawiamy C1 = 96, C2 = 10, V2 = 500 ml.
Odmierz około 52,08 ml roztworu 96%, a następnie dopełnij rozpuszczalnikiem do 500 ml. Różnica V2 − V1 wynosi około 447,92 ml i jest orientacyjną ilością rozpuszczalnika przy założeniu addytywności objętości.
Dwa zadania przykładowe z odpowiedzią
Wpisz własny wynik i porównaj go z prawidłowym obliczeniem.
Ile ml roztworu 96% trzeba odmierzyć, aby przygotować 500 ml roztworu 10%?
Do 100 ml roztworu 2 mol/dm³ dodano rozpuszczalnik do objętości 400 ml. Jakie jest stężenie końcowe?
Tabela referencyjna: co obliczyć z C1V1 = C2V2?
| Szukana wartość | Potrzebne dane | Przekształcenie wzoru |
|---|---|---|
| V1 | C1, C2, V2 | V1 = C2 · V2 / C1 |
| C2 | C1, V1, V2 | C2 = C1 · V1 / V2 |
| V2 | C1, V1, C2 | V2 = C1 · V1 / C2 |
| C1 | C2, V2, V1 | C1 = C2 · V2 / V1 |
| Ilość rozpuszczalnika | V1 i V2 | orientacyjnie: V2 − V1 |
Rozcieńczanie, stężenia i pH – które narzędzie wybrać?
| Typ zadania | Co liczyć? | Powiązane narzędzie |
|---|---|---|
| Przygotowanie roztworu z koncentratu | V1 i ilość rozpuszczalnika | ten kalkulator |
| Stężenie procentowe z mas | masa substancji i masa roztworu | stężenia roztworów |
| Roztwór molowy z masy | masa molowa i liczba moli | masa molowa |
| pH po rozcieńczeniu | nowe stężenie jonów | pH roztworu |
Jeżeli po przygotowaniu roztworu trzeba policzyć przebieg reakcji, przejdź do stechiometrii albo wydajności reakcji chemicznej.
Najczęstsze błędy i jak zwiększyć dokładność wyniku
- Mieszanie jednostek stężenia. C1 i C2 muszą być w tej samej jednostce.
- Mieszanie ml i dm³. V1 i V2 powinny być w tej samej jednostce objętości.
- Dolewanie obliczonej ilości rozpuszczalnika zamiast dopełniania do objętości. W pracy laboratoryjnej dokładniej jest dopełnić do V2.
- Próba uzyskania większego stężenia przez rozcieńczanie. Jeżeli C2 jest większe niż C1, potrzebne jest zatężanie albo mocniejszy roztwór wyjściowy.
- Zaokrąglanie V1 zbyt wcześnie. Przy małych objętościach zaokrąglenie może zauważalnie zmienić stężenie końcowe.
Ciekawostka: w laboratorium często dopełnia się do objętości
W wielu ćwiczeniach laboratoryjnych odmierza się obliczoną objętość roztworu stężonego, przenosi ją do kolby miarowej i dopiero potem dopełnia rozpuszczalnikiem do kreski. Dzięki temu kontroluje się objętość końcową zamiast zakładać, że objętości składników zawsze sumują się idealnie.
Jak rozpoznać typ zadania?
Zwykle znasz C1, C2 i V2. Szukasz V1, czyli objętości roztworu wyjściowego.
Znasz C1, V1 i V2. Szukasz C2, czyli stężenia końcowego po rozcieńczeniu.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Najpierw zapisz, co oznacza C1, C2, V1 i V2. Najczęstsza pomyłka to podstawienie objętości końcowej jako V1 albo potraktowanie dolanego rozpuszczalnika jako V2.
Więcej narzędzi i materiałów do chemii
Pracujesz z surowcami zapachowymi? Rozcieńczanie olejków perfumeryjnych pozwala rozliczać roztwory wagowo. Nie utożsamiaj automatycznie modelu objętościowego C₁V₁ = C₂V₂ ze stężeniem % m/m.
FAQ - rozcieńczanie 1:10, proporcje i C1V1 = C2V2
Ostatnia aktualizacja: 21.10.2026