Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Rozpuszczalność i roztwór nasycony – kalkulator krystalizacji

Oblicz, ile substancji rozpuści się w wodzie, ile wody potrzeba do roztworu nasyconego, jakie będzie jego stężenie procentowe oraz ile substancji może wykrystalizować po ochłodzeniu.

Dane do obliczeń

Wybierz substancję, temperaturę i masę wody. Kalkulator policzy maksymalną masę substancji dla roztworu nasyconego.
g/100 g wody • nasycenie • krystalizacja
Dane są orientacyjne i obejmują zakres 0–60°C.
°C
Dla temperatur pośrednich kalkulator stosuje interpolację liniową.
g
Rozpuszczalność odnosi się do masy samej wody, nie całego roztworu.
g
Wpisz masę dodanej substancji.
°C
Przyjmujemy roztwór nasycony w tej temperaturze.
°C
Musi być równa lub niższa od temperatury początkowej.
Wartości rozpuszczalności są edukacyjnymi danymi orientacyjnymi w g substancji / 100 g wody. Przy pracy laboratoryjnej użyj tabeli dla konkretnej substancji, temperatury i postaci związku.
Szybkie przykłady

Wynik

Główny wynik
—
—
Rozpuszczalność
—
Masa substancji
—
Masa roztworu
—
Krystalizacja
—
Status roztworu
—
Nadmiar / możliwość
—
Zapis obliczeń:
Wpisz dane, aby zobaczyć obliczenia.
Kalkulator korzysta z wartości tabelarycznych i interpolacji liniowej między punktami co 10°C.

Rozpuszczalność w g/100 g wody – szybka odpowiedź

Rozpuszczalność określa maksymalną masę substancji, którą można rozpuścić w określonej masie rozpuszczalnika w danej temperaturze. W tym kalkulatorze wartości zapisano jako g substancji na 100 g wody.

Jeśli rozpuszczalność wynosi R g/100 g wody, to dla masy wody mw maksymalna masa substancji wynosi R · mw / 100. Roztwór zawierający tę ilość rozpuszczonej substancji jest nasycony w danej temperaturze.

Wzory na roztwór nasycony

Ile substancji się rozpuści?
ms = R · mw / 100
Ile wody potrzeba?
mw = 100 · ms / R
Stężenie procentowe roztworu nasyconego
Cp = ms / (ms + mw) · 100%
Krystalizacja przy chłodzeniu
mk = (Rgorące − Rzimne) · mw / 100

Wzór na krystalizację zakłada, że roztwór był nasycony w temperaturze początkowej, podczas chłodzenia nie ubyło wody, a rozpuszczalność w temperaturze końcowej jest niższa.

Przykład: KNO3 w 20°C i po ochłodzeniu

Jeśli przyjmiemy rozpuszczalność KNO3 około 32 g/100 g wody w 20°C, to w 100 g wody można rozpuścić około 32 g KNO3. Masa roztworu nasyconego wynosi wtedy około 132 g, a jego stężenie masowe około 24,24%.

Dla przyjętych danych kalkulatora około 110 g KNO3/100 g wody w 60°C i 32 g/100 g wody w 20°C, z roztworu nasyconego zawierającego 100 g wody może po ochłodzeniu wykrystalizować około 78 g KNO3.

Tabela referencyjna rozpuszczalności

Substancja0°C20°C40°C60°CCo zauważyć?
NaCl35,736,036,637,5Rozpuszczalność zmienia się niewiele.
KNO3133264110Bardzo silny wzrost wraz z temperaturą.
KCl28344046Umiarkowany wzrost wraz z temperaturą.
CuSO414212837Wartość zależy m.in. od postaci związku; tutaj użyto danych edukacyjnych.
Sacharoza179202231270Bardzo duża rozpuszczalność w wodzie.
AgNO3122222376525Duża rozpuszczalność i silna zależność od temperatury.

Wartości są orientacyjne, w g substancji na 100 g wody. Kalkulator ma charakter edukacyjny; dla temperatur pośrednich stosuje interpolację liniową pomiędzy punktami co 10°C.

Roztwór nienasycony, nasycony i przesycony

RodzajCo oznacza?Jak rozpoznać?
NienasyconyZawiera mniej rozpuszczonej substancji niż wynosi maksimum w danych warunkach.Może rozpuścić jeszcze więcej substancji.
NasyconyZawiera maksymalną ilość rozpuszczonej substancji w danej temperaturze.Dalsza porcja substancji nie rozpuszcza się w warunkach równowagi.
Nasycony + nadmiar stałyDodano więcej substancji niż może się rozpuścić.Roztwór pozostaje nasycony, a część substancji jest nierozpuszczona.
PrzesyconyZawiera więcej rozpuszczonej substancji niż odpowiada równowagowej rozpuszczalności.Jest stanem nietrwałym, możliwym np. po ostrożnym ochłodzeniu.

Najczęstsze błędy w zadaniach z rozpuszczalności

  • Mylenie masy wody z masą roztworu. Wartość R g/100 g wody odnosi się do rozpuszczalnika.
  • Pomijanie temperatury. Rozpuszczalność może silnie zmieniać się wraz z temperaturą.
  • Liczenie stężenia procentowego od samej masy wody. W mianowniku musi być masa całego roztworu.
  • Przy krystalizacji odejmowanie temperatur zamiast rozpuszczalności. Liczy się różnicę R w dwóch temperaturach.
  • Traktowanie nadmiaru substancji stałej jak roztworu przesyconego. Gdy część substancji nie rozpuściła się, ciecz jest roztworem nasyconym z nadmiarem fazy stałej.

Ciekawostka: KNO3 dobrze pokazuje krystalizację z ochładzania

Rozpuszczalność azotanu(V) potasu silnie rośnie z temperaturą, dlatego gorący roztwór może zawierać znacznie więcej KNO3 niż chłodny. Po ochłodzeniu część substancji może więc wydzielić się w postaci kryształów. Dla NaCl zmiana rozpuszczalności jest znacznie mniejsza.

Jak rozpoznać typ zadania?

„Ile substancji się rozpuści?”
Znasz R i masę wody. Liczysz ms = R · mw / 100.
„Ile wody potrzeba?”
Znasz R i masę substancji. Przekształcasz proporcję do mw = 100 · ms / R.
„Czy roztwór jest nasycony?”
Porównujesz dodaną masę substancji z maksimum obliczonym dla danej masy wody.
„Ile wykrystalizuje?”
Porównujesz rozpuszczalność w temperaturze początkowej i końcowej dla tej samej masy wody.

Wskazówka od KalkulatorXXL

Najpierw ustal, czy w treści zadania podano masę wody, czy masę całego roztworu. To nie jest to samo. Jeśli znasz masę roztworu nasyconego, nie podstawiaj jej bezpośrednio jako masy wody — roztwór składa się z wody i rozpuszczonej substancji.

Powiązane narzędzia do roztworów

Po obliczeniu rozpuszczalności często trzeba jeszcze policzyć stężenie, mole albo warunek strącania osadu.

Stężenie procentowe roztworu
Masa substancji, masa roztworu, woda i rozcieńczanie.
Przelicznik Cp ↔ Cm
Przelicz stężenie procentowe na molowe i odwrotnie.
Kalkulator Kso
Rozpuszczalność molowa, iloczyn jonowy i warunek strącania osadu.
Kalkulator masy molowej
Przelicz gramy na mole przed dalszymi obliczeniami.

Dwa przykładowe zadania

Zadanie 1 – roztwór nasycony

Rozpuszczalność KNO3 w 20°C wynosi około 32 g/100 g wody. Ile KNO3 rozpuści się w 200 g wody?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
32 · 200 / 100 = 64 g KNO3.
Zadanie 2 – krystalizacja

Roztwór nasycony KNO3 w 60°C zawiera 100 g wody. Ile KNO3 może wykrystalizować po ochłodzeniu do 20°C, jeśli przyjmujemy R = 110 i 32 g/100 g wody?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
(110 − 32) · 100 / 100 = 78 g KNO3.

Tablica, poradnik i zadania do tego kalkulatora

Tablica: roztwory, stężenia i rozcieńczanie
Cp, Cm, C1V1 = C2V2, ppm, gęstość i rozpuszczalność.
Poradnik: jak liczyć stężenia roztworów?
Przykłady i obliczenia krok po kroku.
Rozpuszczalność – zadania
Ćwiczenia z roztworów nasyconych, masy wody i krystalizacji.
Kso – zadania
Rozpuszczalność molowa i strącanie osadów.

FAQ – rozpuszczalność i roztwory nasycone

To maksymalna masa substancji, która może rozpuścić się w 100 g wody w określonej temperaturze i utworzyć roztwór nasycony.

Pomnóż rozpuszczalność R przez masę wody i podziel przez 100: m substancji = R · m wody / 100.

Jeśli znasz masę substancji i rozpuszczalność R, użyj wzoru m wody = 100 · m substancji / R.

Oblicz maksymalną masę substancji dla podanej masy wody i temperatury, a następnie porównaj ją z masą dodanej substancji.

Nie. Rozpuszczalność w tym kalkulatorze odnosi się do 100 g wody. Masa roztworu jest sumą masy wody i masy substancji, która się rozpuściła.

Najpierw oblicz masę rozpuszczonej substancji, następnie podziel ją przez masę całego roztworu i pomnóż przez 100%.

Dla roztworu nasyconego w temperaturze początkowej odejmij rozpuszczalność w temperaturze końcowej od początkowej i przelicz tę różnicę na podaną masę wody.

Nie. Jeśli część dodanej substancji pozostaje nierozpuszczona, ciecz jest roztworem nasyconym z nadmiarem fazy stałej. Roztwór przesycony zawiera więcej substancji rozpuszczonej niż wynika z równowagowej rozpuszczalności i jest stanem nietrwałym.

Rozpuszczalność wielu substancji zmienia się z temperaturą. Dlatego ta sama masa wody może rozpuścić inną ilość substancji w 20°C i inną w 60°C.

Stosuje interpolację liniową między sąsiednimi wartościami tabelarycznymi co 10°C. Jest to przybliżenie edukacyjne, a nie laboratoryjna krzywa rozpuszczalności.

Nie. Tabela ma charakter orientacyjny i edukacyjny. Do pracy laboratoryjnej należy używać aktualnych danych dla konkretnej substancji, temperatury i postaci związku.

Ostatnia aktualizacja: 24.09.2026

Popularne w tej kategorii

Kalkulator rozcieńczania roztworów - metoda C1V1 = C2V2Popularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Stężenie procentowe roztworu - kalkulator masy i rozcieńczaniaPopularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator mieszania roztworów o różnych stężeniach
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Gestosc roztworu, masa i objetosc - kalkulator chemii
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.