Co sprawdzić razem z kątem i kierunkiem paneli?
Jak policzyć stratę uzysku przez kąt i kierunek paneli?
Najbezpieczniejsza metoda polega na porównaniu dwóch uzysków jednostkowych wyznaczonych dla tej samej lokalizacji i tego samego systemu. Pierwszy jest wariantem referencyjnym, drugi dotyczy rzeczywistego ustawienia dachu.
Zachowany uzysk [%] = uzysk badanego ustawienia / uzysk referencyjny x 100
Zmiana [%] = (uzysk badanego ustawienia - uzysk referencyjny) / uzysk referencyjny x 100
Przykład: jeśli referencja daje 1000 kWh/kWp, a dach 940 kWh/kWp, badane ustawienie zachowuje 94% uzysku, czyli różnica wynosi -6%.
Jaki azymut wpisać w PVGIS?
W zwykłym azymucie geograficznym kierunek liczy się od północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara: północ 0 stopni, wschód 90 stopni, południe 180 stopni, zachód 270 stopni.
PVGIS dla stałej instalacji używa innej konwencji: 0 stopni oznacza południe, -90 stopni wschód, a 90 stopni zachód. Dlatego kalkulator pokazuje gotową wartość PVGIS dla wybranego kierunku.
| Kierunek | Azymut geograficzny | Azymut PVGIS |
|---|---|---|
| Północ (N) | 0 stopni | 180 stopni |
| Wschód (E) | 90 stopni | -90 stopni |
| Południe (S) | 180 stopni | 0 stopni |
| Zachód (W) | 270 stopni | 90 stopni |
Czy południe zawsze daje taki sam procent więcej niż wschód lub zachód?
Nie ma jednego poprawnego procentu dla wszystkich lokalizacji i dachów. Wpływ orientacji zależy od lokalnego promieniowania, kąta nachylenia, horyzontu, temperatury oraz przyjętego modelu i strat systemowych.
Dlatego ten kalkulator nie używa sztywnej tabeli strat. Porównuje dwa uzyski uzyskane w tych samych warunkach modelowych, dzięki czemu wynik procentowy wynika bezpośrednio z danych wejściowych.
Ciekawostka
W PVGIS kąt nachylenia liczony jest od poziomu: 0 stopni oznacza moduł poziomy, a 90 stopni pionowy. To odwrotna pułapka interpretacyjna do tej, która często pojawia się przy opisywaniu kąta względem pionu.
Jak uzyskać dwa porównywalne wyniki?
Ustaw w narzędziu PVGIS tę samą lokalizację, moc instalacji, technologię modułów, sposób montażu i straty systemowe. Następnie wykonaj obliczenie dla wariantu referencyjnego oraz dla rzeczywistego kąta i kierunku dachu.
Jeżeli porównujesz uzyski kWh/kWp, moc instalacji może być taka sama w obu wariantach. Zmieniać powinno się tylko ustawienie powierzchni, chyba że świadomie analizujesz także inne różnice.
Do kalkulatora wpisz uzysk roczny na 1 kWp z obu wariantów. Wtedy procent zachowanego uzysku nie zależy od wielkości instalacji.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Nie odrzucaj dachu tylko dlatego, że nie jest idealnie skierowany na południe. Najpierw porównaj roczny uzysk dla rzeczywistego ustawienia. Czasem różnica roczna jest mniejsza, niż sugeruje intuicja, a rozkład produkcji rano lub po południu może być korzystny dla profilu zużycia domu.
Przykład: południowy wschód, 30 stopni
Załóżmy instalację 5 kWp. Wariant referencyjny ma uzysk 1000 kWh/kWp, a ustawienie południowo-wschodnie przy kącie 30 stopni daje 940 kWh/kWp.
Produkcja referencyjna to 5 x 1000 = 5000 kWh/rok. Badany wariant daje 5 x 940 = 4700 kWh/rok.
Zachowany uzysk wynosi 940 / 1000 x 100 = 94%. Różnica to -6%, czyli -300 kWh/rok dla instalacji 5 kWp.
Dla ucznia technikum elektrycznego, energetycznego i studenta OZE
W tym zadaniu najważniejsze jest rozdzielenie geometrii powierzchni od porównania energii. Sam azymut i kąt są parametrami ustawienia, ale procentowa zmiana produkcji wynika z modelu promieniowania dla konkretnej lokalizacji.
- Kąt: w PVGIS 0 stopni to płaszczyzna pozioma, 90 stopni to pion.
- Azymut PVGIS: 0 stopni = południe, -90 = wschód, 90 = zachód.
- Porównanie: oba uzyski muszą pochodzić z takich samych założeń poza badanym ustawieniem.
- Jednostki: stosunek dwóch wartości kWh/kWp jest bezwymiarowy i po pomnożeniu przez 100 daje procent.
- Kontrola wyniku: jeśli wariant nazwany optymalnym ma mniejszy uzysk niż badany, sprawdź czy oba wyniki rzeczywiście policzono na tych samych danych.
Źródła i metodologia
- European Commission Joint Research Centre - PVGIS API - definicja kąta nachylenia i konwencji azymutu dla stałej instalacji PV.
- European Commission Joint Research Centre - Grid-connected PV - opis parametrów ustawienia oraz wyników produkcji energii.
- European Commission Joint Research Centre - PVGIS 6 - aktualna wersja systemu PVGIS i źródła danych promieniowania.
FAQ - kąt i kierunek paneli fotowoltaicznych
Ostatnia aktualizacja: 09.09.2026