Koszt pracy sprężarki to pierwszy krok do wyceny całego systemu
Kalkulator przelicza moc, czas pracy i cenę energii na koszt eksploatacji źródła sprężonego powietrza. Jeżeli sprężarka pracuje w trybie obciążenie/odciążenie, warto osobno uwzględnić czas produkcji użytecznego powietrza i czas odciążenia.
Jeżeli koszt jest wysoki mimo małej produkcji: sprawdź koszt wycieków oraz rzeczywiste zapotrzebowanie maszyn.
Jeżeli dopiero dobierasz źródło, przejdź do doboru wydajności sprężarki. Wszystkie narzędzia znajdziesz w kategorii Pneumatyka.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Do obliczeń kosztowych używaj całkowitej mocy pobieranej elektrycznie przez pakiet, jeśli producent ją podaje. Sama moc znamionowa silnika może nie obejmować wentylatora, pompy oleju, sterowania lub innych odbiorników. W kartach CAGI producenci podają m.in. całkowitą moc pakietu przy pełnym obciążeniu, moc przy zerowym przepływie oraz specific power.
Przykład: sprężarka 15 kW przy 70% obciążenia
Przyjmijmy sprężarkę pobierającą 15 kW pod obciążeniem. Pracuje ona pod obciążeniem przez 70% czasu, a podczas odciążenia pobiera 30% mocy pełnego obciążenia, czyli 4,5 kW.
Średnia moc w czasie włączenia wynosi: 15 × 0,70 + 4,5 × 0,30 = 11,85 kW. Przy 8 godzinach na dobę i 22 dniach w miesiącu zużycie wyniesie około 2085,6 kWh/miesiąc.
Przy cenie 1,00 zł/kWh koszt miesięczny wynosi około 2085,60 zł, a roczny przy 12 miesiącach około 25 027,20 zł.
Dlaczego praca odciążona podnosi koszt 1 m³ powietrza?
W trybie odciążonym sprężarka może pobierać istotną część mocy pełnego obciążenia, jednocześnie nie dostarczając użytecznego przepływu. Atlas Copco zwraca uwagę, że pozostawiona w pracy odciążonej sprężarka nadal może zużywać znaczącą ilość energii. Z tego powodu częste przechodzenie load/unload zwiększa koszt jednostkowy sprężonego powietrza.
Kalkulator uwzględnia energię zużytą podczas całego czasu włączenia, ale ilość wyprodukowanego powietrza liczy tylko dla czasu pod obciążeniem. Dzięki temu wynik „koszt 1 m³ FAD” rośnie, gdy udział odciążenia jest duży.
Dla sprężarek VSD profil poboru mocy jest inny. Najlepszym rozwiązaniem jest użycie zmierzonej średniej mocy i rzeczywistej ilości dostarczonego powietrza albo danych producenta dla analizowanego punktu pracy.
FAD i specific power – jak porównywać sprężarki?
FAD opisuje rzeczywistą wydajność sprężarki odniesioną do warunków wlotowych według przyjętej metody pomiaru. Specific power łączy pobór mocy z wydajnością i pokazuje, ile energii elektrycznej potrzeba na dostarczenie określonej ilości powietrza.
Kaeser wskazuje, że do oceny efektywności kosztowej należy brać pod uwagę całkowity pobór mocy pakietu i odpowiadającą mu wydajność. Karty danych CAGI są szczególnie przydatne, ponieważ zestawiają przepływ, całkowitą moc i specific power dla określonego ciśnienia.
Do wstępnego dobrania wymaganej wydajności całej instalacji możesz użyć kalkulatora doboru wydajności sprężarki.
Jak szukać oszczędności?
Największy sens ma analiza źródeł, które generują energię bez użytecznej produkcji powietrza: długiej pracy odciążonej, zbyt wysokiego ciśnienia, nieszczelności i źle dobranego sterowania. Koszt można też ograniczać przez dopasowanie liczby pracujących sprężarek do aktualnego zapotrzebowania.
Jeżeli podejrzewasz nieszczelności, policz ich wpływ w kalkulatorze wycieku sprężonego powietrza. Do szerszego bilansu kosztów energii i mediów możesz wykorzystać kalkulator kosztu energii i mediów.
Cena energii w tym kalkulatorze jest zawsze wartością wpisywaną przez użytkownika. Dzięki temu narzędzie nie zakłada jednej taryfy dla wszystkich zakładów.
Dla ucznia technikum mechatronicznego i studenta automatyki
W zadaniach rozróżniaj moc [kW] i energię [kWh]. Moc opisuje chwilowe tempo poboru energii, a energia jest iloczynem mocy i czasu. Sprężarka o poborze 15 kW pracująca przez 2 godziny zużywa 30 kWh energii.
Drugie ważne rozróżnienie to moc silnika i całkowita moc pobierana przez pakiet. Do analizy ekonomicznej interesuje Cię energia pobrana z sieci elektrycznej przez cały system, a nie wyłącznie moc mechaniczna na wale.
Sprawdzenie logiczne: wzrost ceny energii, czasu pracy, mocy lub udziału pracy odciążonej nie może obniżyć kosztu. Zwiększenie FAD przy tej samej mocy i tym samym profilu pracy powinno natomiast obniżyć koszt jednostkowy 1 m³ powietrza.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami
Zadanie 1 – sprężarka 11 kW pracująca 8 godzin
Treść: Sprężarka pobiera średnio 11 kW i pracuje 8 h dziennie. Cena energii wynosi 0,90 zł/kWh. Jaki jest koszt jednej doby?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Energia: 11 × 8 = 88 kWh.
Koszt: 88 × 0,90 = 79,20 zł.
Zadanie 2 – koszt miesięczny
Treść: Średnia moc pobierana przez sprężarkę wynosi 18 kW. Urządzenie jest włączone 10 h dziennie przez 20 dni w miesiącu. Energia kosztuje 1,10 zł/kWh. Oblicz koszt miesięczny.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Czas: 10 × 20 = 200 h.
Energia: 18 × 200 = 3600 kWh.
Koszt: 3600 × 1,10 = 3960 zł.
Zadanie 3 – obciążenie i odciążenie
Treść: Sprężarka pobiera 20 kW pod obciążeniem. Przez 60% czasu jest obciążona, a przez 40% odciążona, pobierając wtedy 25% mocy pełnego obciążenia. Jaka jest średnia moc?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Moc odciążona: 20 × 0,25 = 5 kW.
Średnia: 20 × 0,60 + 5 × 0,40 = 12 + 2 = 14 kW.
Zadanie 4 – koszt 1 m³ FAD
Treść: Sprężarka pobiera średnio 14 kW podczas 1 godziny włączenia. Pod obciążeniem pracuje przez 75% czasu i wtedy dostarcza 2 m³/min FAD. Energia kosztuje 1 zł/kWh. Ile kosztuje 1 m³ wyprodukowanego powietrza?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Energia w 1 h: 14 kWh.
Czas produkcji: 60 × 0,75 = 45 min.
Powietrze: 2 × 45 = 90 m³.
Koszt: 14 zł / 90 m³ = 0,156 zł/m³.
Ciekawostka
W domyślnym przykładzie sprężarka pobiera 15 kW pod obciążeniem, ale przez 30% czasu jest odciążona i nadal pobiera 4,5 kW. Gdyby w odciążeniu całkowicie się zatrzymywała, miesięczne zużycie energii spadłoby z około 2085,6 do 1848 kWh — różnica wynosi około 237,6 kWh miesięcznie.
Źródła i założenia obliczeniowe
- Atlas Copco – obliczanie kosztu energii i oszczędności sprężarki
- Atlas Copco – load power, unload power i koszty cyklu życia
- Kaeser – specific power i efektywność energetyczna sprężarek
Kalkulator jest narzędziem bilansowym. Rzeczywisty pobór energii zależy od sterowania, ciśnienia, temperatury, stanu technicznego, urządzeń pomocniczych i profilu zapotrzebowania. Najdokładniejszą podstawą jest pomiar energii elektrycznej oraz rzeczywistego przepływu.
FAQ – koszt pracy sprężarki i energii
Ostatnia aktualizacja: 25.08.2026