Wybierz pasmo i policz antenę
Po sprawdzeniu zakresu częstotliwości możesz od razu policzyć jedną z podstawowych konstrukcji antenowych albo przejść do całej Akademii RF.
Jakie są pasma radioamatorskie w Polsce?
Poniższa tabela zestawia zakresy częstotliwości występujące w polskiej Krajowej Tablicy Przeznaczeń Częstotliwości jako przeznaczone dla służby amatorskiej. Długości fal obliczono ze wzoru λ = c / f, przyjmując dokładną wartość prędkości światła w próżni c = 299 792 458 m/s. Ponieważ długość fali maleje wraz ze wzrostem częstotliwości, w kolumnie podano wartości dla obu krańców każdego zakresu.
Pasma LF, MF i HF - od 2200 m do 10 m
| Pasmo | Zakres w Polsce | Długość fali na krańcach | Praktyczna uwaga |
|---|---|---|---|
| 2200 m | 135,7-137,8 kHz | ok. 2,209-2,176 km | Wąskie pasmo LF; obowiązują szczególne warunki przypisu KTCP. |
| 630 m | 472-479 kHz | ok. 635,15-625,87 m | Pasmo MF współdzielone z innymi służbami. |
| 160 m | 1810-2000 kHz | ok. 165,63-149,90 m | Pasmo 160 m leży w zakresie MF i jest często wykorzystywane do łączności nocnych. |
| 80 m | 3500-3800 kHz | ok. 85,65-78,89 m | Jedno z podstawowych pasm krótkofalarskich w Polsce. |
| 60 m | 5351,5-5366,5 kHz | ok. 56,02-55,86 m | Wąski zakres z przypisem 5.133B; przed pracą sprawdź szczególne warunki. |
| 40 m | 7000-7200 kHz | ok. 42,83-41,64 m | Popularne pasmo do łączności krajowych i DX. |
| 30 m | 10100-10150 kHz | ok. 29,68-29,54 m | Wąskie pasmo; sposób pracy powinien być zgodny z aktualnym bandplanem. |
| 20 m | 14000-14350 kHz | ok. 21,41-20,89 m | Bardzo popularne pasmo do łączności dalekich. |
| 17 m | 18068-18168 kHz | ok. 16,59-16,50 m | Pasmo WARC; sprawdź aktualne zalecenia bandplanu. |
| 15 m | 21000-21450 kHz | ok. 14,28-13,98 m | Przy dobrej propagacji umożliwia dalekie łączności. |
| 12 m | 24890-24990 kHz | ok. 12,04-12,00 m | Pasmo WARC o szerokości 100 kHz. |
| 10 m | 28000-29700 kHz | ok. 10,71-10,09 m | Szerokie pasmo HF, którego propagacja silnie zależy od warunków jonosferycznych. |
Pasma VHF i UHF - 50 MHz, 70 MHz, 2 m i 70 cm
| Pasmo | Zakres w Polsce | Długość fali na krańcach | Praktyczna uwaga |
|---|---|---|---|
| 6 m | 50-52 MHz | ok. 6,00-5,77 m | Zakres objęty krajowym przypisem POL.30. |
| 4 m | 70,0-70,3 MHz | ok. 4,28-4,26 m | Praca amatorska na zasadzie drugiej ważności; przypis POL.38. |
| 2 m | 144-146 MHz | ok. 2,08-2,05 m | Podstawowe pasmo VHF dla FM, SSB, emisji cyfrowych i pracy satelitarnej zgodnie z bandplanem. |
| 70 cm | 430-440 MHz | ok. 69,72-68,13 cm | Pasmo współdzielone; w części 433,05-434,79 MHz występują także inne przeznaczenia. |
Pasma mikrofalowe radioamatorskie - od 23 cm do 1,2 mm
| Pasmo | Zakres w Polsce | Długość fali na krańcach | Praktyczna uwaga |
|---|---|---|---|
| 23 cm | 1240-1300 MHz | ok. 24,18-23,06 cm | Zakres współdzielony z innymi służbami. |
| 13 cm | 2300-2450 MHz | ok. 13,03-12,24 cm | W górnej części występują również powszechne systemy pracujące w paśmie 2,4 GHz. |
| 9 cm | 3400-3410 MHz | ok. 8,82-8,79 cm | Praca amatorska na zasadzie drugiej ważności; przypis POL.38. |
| 6 cm | 5650-5850 MHz | ok. 5,31-5,12 cm | Zakres współdzielony; szczególnie ważna jest koordynacja i aktualny bandplan. |
| 3 cm | 10,00-10,50 GHz | ok. 3,00-2,86 cm | Cały zakres 10,00-10,50 GHz występuje w KTCP jako amatorski w kolejnych segmentach. |
| 1,2 cm | 24,00-24,25 GHz | ok. 12,49-12,36 mm | Status służby amatorskiej różni się pomiędzy 24,00-24,05 i 24,05-24,25 GHz. |
| 6 mm | 47,0-47,2 GHz | ok. 6,38-6,35 mm | Pasmo amatorskie i amatorskie satelitarne. |
| 4 mm | 76-83 GHz | ok. 3,94-3,61 mm | Zakres obejmuje segmenty o różnym statusie i przypisach KTCP. |
| 2,5 mm | 122,25-123,00 GHz | ok. 2,45-2,44 mm | Współdzielone pasmo fal milimetrowych. |
| 2,2 mm | 134-141 GHz | ok. 2,24-2,13 mm | 134-136 GHz ma inny status niż 136-141 GHz; oba segmenty obejmują służbę amatorską. |
| 1,2 mm | 241-250 GHz | ok. 1,24-1,20 mm | 241-248 i 248-250 GHz mają różny status, ale oba obejmują służbę amatorską. |
Jak przeliczyć częstotliwość MHz na długość fali?
Dla fali elektromagnetycznej w próżni stosujemy wzór λ = c / f. W wygodnej postaci dla częstotliwości podanej w MHz można użyć λ [m] = 299,792458 / f [MHz]. Na przykład dla 145 MHz otrzymujemy około 2,07 m, dla 433,5 MHz około 0,692 m, czyli 69,2 cm, a dla 2,4 GHz około 12,5 cm.
Tradycyjne nazwy pasm są zaokrąglone. Dlatego „pasmo 2 m” obejmuje 144-146 MHz, chociaż dokładna długość fali na jego krańcach wynosi około 2,08-2,05 m. Tak samo „70 cm” jest nazwą umowną dla zakresu 430-440 MHz.
Przykład: dla 7,1 MHz długość fali wynosi 299,792458 / 7,1 ≈ 42,22 m. Ćwierć tej wartości to około 10,56 m, ale rzeczywisty wymiar elementu anteny może wymagać współczynnika skrócenia i strojenia.
Czy 433 MHz jest pasmem radioamatorskim?
Tak, częstotliwość 433 MHz leży wewnątrz polskiego zakresu amatorskiego 430-440 MHz. Nie oznacza to jednak wyłączności radioamatorów. KTCP pokazuje w tym obszarze również inne służby, a fragment 433,05-434,79 MHz ma dodatkowe przeznaczenia. Dlatego przy wyborze częstotliwości trzeba uwzględnić bandplan, charakter współdzielenia i obowiązek niepowodowania szkodliwych zakłóceń.
Czy pasmo 70 MHz jest dozwolone w Polsce?
W Polsce służba amatorska występuje w zakresie 70,0-70,3 MHz. Krajowy przypis POL.38 przewiduje pracę na zasadzie drugiej ważności i obejmuje także zakres 3400-3410 MHz. Materiał UKE dla zakresów amatorskich wskazuje dla tych dwóch zakresów limit 20 W e.i.r.p.; przed nadawaniem warto sprawdzić aktualne brzmienie przypisu i warunki pozwolenia.
Kategoria 1 i kategoria 3 - na jakich pasmach można pracować?
Według informacji UKE z 30 kwietnia 2026 r. pozwolenie kategorii 1 obejmuje wszystkie zakresy przeznaczone w Polsce dla służby amatorskiej, z maksymalną mocą wyjściową nadajnika do 500 W, z zastrzeżeniem szczególnych warunków wynikających z przeznaczeń częstotliwości. Kategoria 3 ma maksymalnie 100 W i obejmuje wskazany w przepisach zestaw pasm.
| Rodzaj pozwolenia | Zakres częstotliwości | Maksymalna moc wyjściowa wg UKE |
|---|---|---|
| Kategoria 1 | Wszystkie zakresy przeznaczone dla służby amatorskiej w Polsce | do 500 W |
| Kategoria 3 | 1810-2000; 3500-3800; 7000-7200; 10100-10150; 14000-14350; 18068-18168; 21000-21450; 24890-24990; 28000-29700 kHz; 144-146 i 430-440 MHz; 10,0-10,5 GHz | do 100 W |
Moc z pozwolenia nie zastępuje szczególnych ograniczeń przypisanych do konkretnego zakresu. Tam, gdzie KTCP lub warunki wykorzystania częstotliwości przewidują niższy limit, należy stosować ograniczenie właściwe dla danego pasma.
Ciekawostka
Nazwy pasm „80 m”, „40 m”, „20 m” czy „2 m” są wygodnymi nazwami przybliżonymi, a nie dokładną długością fali dla całego zakresu. Przykładowo w paśmie 20 m rzeczywista długość fali zmienia się od około 21,41 m przy 14,000 MHz do około 20,89 m przy 14,350 MHz.
Bandplan a zakres prawny - czym się różnią?
Krajowa Tablica Przeznaczeń Częstotliwości wskazuje, czy dany zakres jest przeznaczony dla służby amatorskiej i czy występują w nim inne służby. Pozwolenie radiowe określa zakres uprawnień konkretnej stacji i operatora. Bandplan IARU Region 1 porządkuje natomiast praktyczne wykorzystanie pasma, np. segmenty dla CW, emisji cyfrowych, telefonii, przemienników, beaconów i pracy satelitarnej.
Dlatego odpowiedź na pytanie „czy mogę nadawać na 145,500 MHz?” nie powinna wynikać tylko z tego, że 145,500 MHz mieści się między 144 a 146 MHz. Trzeba jeszcze sprawdzić aktualny bandplan, rodzaj emisji, szerokość zajmowanego pasma oraz warunki własnego pozwolenia.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przed zaprogramowaniem radia lub rozpoczęciem nadawania wykonaj trzy kontrole: najpierw sprawdź, czy częstotliwość leży w polskim zakresie amatorskim, następnie sprawdź swój rodzaj pozwolenia, a na końcu aktualny bandplan dla wybranej emisji. Sama nazwa „pasmo 2 m” albo „70 cm” nie wystarcza do wyboru konkretnego kanału pracy.
Dla uczniów technikum elektronicznego i teleinformatycznego
Ta tablica łączy materiał z fal elektromagnetycznych z praktyką radiokomunikacji. W technikum elektronicznym przydaje się przy obliczaniu długości elementów antenowych i analizie toru RF, a w technikum teleinformatycznym pomaga zrozumieć, dlaczego systemy pracujące na 145 MHz, 433 MHz, 2,4 GHz i 5,8 GHz wymagają anten o zupełnie innych wymiarach.
Przykład obliczeniowy: dla częstotliwości 145 MHz mamy λ = 299,792458 / 145 ≈ 2,0675 m. Teoretyczna ćwierć fali ma więc około 0,5169 m, czyli 51,7 cm. Dla 2,4 GHz długość całej fali wynosi już tylko około 12,49 cm, a ćwierć fali około 3,12 cm. To pokazuje bezpośredni związek: im wyższa częstotliwość, tym krótsza fala i zwykle mniejsze elementy antenowe.
Na zajęciach można porównać kilka pasm z tabeli, obliczyć długość fali i sprawdzić, jak zmieniłaby się teoretyczna długość dipola lub anteny ćwierćfalowej.
Źródła pasm radioamatorskich w Polsce
Zakresy i warunki prawne są danymi, które mogą się zmieniać. Tabelę sprawdzono 18.08.2026 r. na podstawie źródeł urzędowych oraz materiałów bandplanowych. Przed nadawaniem należy korzystać z najnowszych wersji dokumentów.