Najpierw policz, ile kiszonki naprawdę potrzebuje stado, a dopiero później przeliczaj tę masę na hektary. Kalkulator rozdziela pobranie przez zwierzęta, zapas bezpieczeństwa, straty podczas wybierania oraz straty zbioru i zakiszania.
Dzięki temu wynik nie sprowadza się do prostego „tony ÷ plon”. Pokazuje też plon użytkowy z hektara, suchą masę i bilans względem posiadanej powierzchni.
Ile ton kiszonki z kukurydzy można uzyskać z 1 ha?
W praktyce plon świeżej masy zależy od roku, gleby, odmiany, obsady, nawożenia, terminu zbioru i wysokości cięcia. W polskich opracowaniach i materiałach branżowych spotyka się szeroki zakres około 40–60 t świeżej masy/ha, a wyniki doświadczeń odmianowych mogą być również wyższe.
Do porównywania pól lepszy od samej świeżej masy jest plon suchej masy. Dwie plantacje mogą dać po 50 t/ha, ale przy 28% SM jedna daje 14 t SM/ha, a przy 35% SM druga 17,5 t SM/ha.
| Świeża masa | Przy 35% SM | Po stratach 9% + 6% |
|---|---|---|
| 40 t/ha | 14,0 t SM/ha | 34,2 t użytkowej/ha |
| 48 t/ha | 16,8 t SM/ha | 41,1 t użytkowej/ha |
| 55 t/ha | 19,3 t SM/ha | 47,0 t użytkowej/ha |
| 60 t/ha | 21,0 t SM/ha | 51,3 t użytkowej/ha |
Wskazówka od KalkulatorXXL
Do planowania areału nie wpisuj najlepszego plonu, jaki kiedykolwiek osiągnęło gospodarstwo. Policz co najmniej wariant bazowy i ostrożny, np. z plonem niższym o 10–20%, a następnie porównaj różnicę w hektarach.
Jak kalkulator liczy potrzebny areał?
Najpierw powstaje zapotrzebowanie podstawowe: liczba zwierząt × dawka kg/szt./dzień × liczba dni. Do tej masy dodawany jest zapas bezpieczeństwa. Następnie obliczenie jest cofane przez dwa etapy strat: najpierw wybieranie i skarmianie, potem zbiór i zakiszanie.
Przykład domyślny: 70 szt. × 24 kg × 210 dni daje 352,8 t pobrania. Po 10% buforze i cofnięciu strat 6% oraz 9% trzeba zebrać około 453,7 t świeżej masy. Przy 48 t/ha daje to około 9,45 ha.
Ciekawostka
Ten sam wynik w tonach świeżej masy nie oznacza tej samej ilości składników pokarmowych. Przy 50 t/ha wzrost suchej masy z 28% do 35% zmienia plon suchej masy z 14 do 17,5 t/ha — bez zmiany wskazania w tonach świeżej masy.
Sucha masa i termin zbioru kukurydzy
Materiały doradcze często wskazują około 30–35% suchej masy całych roślin jako typowy zakres sprzyjający dobremu ubiciu i zakiszaniu, a okolice 33–35% są częstym punktem odniesienia. Nie należy jednak traktować jednej liczby jako sztywnej normy dla każdej odmiany i każdego silosu.
Własny pomiar SM jest ważniejszy od wartości domyślnej. Zbyt mokry materiał zwiększa udział wody w plonie, a zbyt suchy może być trudniejszy do prawidłowego zagęszczenia.
Straty: dlaczego nie wystarczy je po prostu dodać?
Straty występują kolejno, dlatego kalkulator stosuje je etapami. Jeżeli po skarmianiu ma zostać 100 t paszy, przy 6% strat wybierania w silosie trzeba mieć więcej niż 106 t. Następnie tę masę trzeba jeszcze powiększyć tak, aby po stratach zbioru i zakiszania nadal została potrzebna ilość.
To różni się od uproszczenia polegającego na dodaniu dwóch procentów i pomnożeniu masy przez jeden wspólny współczynnik. Przy małych stratach różnica bywa niewielka, ale poprawny rachunek etapowy jest jednoznaczny.
Koszt hektara, koszt tony i pojemność silosu
Kalkulator nie narzuca ceny uprawy ani ceny kiszonki. Wpisz własne zł/ha, jeśli chcesz przeliczyć koszt potrzebnej powierzchni i koszt pola przypadający na tonę paszy użytkowej. Jeżeli w stawce nie uwzględniasz zbioru, transportu i zakiszania, wynik również ich nie zawiera.
Objętość silosu jest szacowana z masy znajdującej się w silosie przed stratami wybierania i z podanej gęstości kg/m³. Zagęszczenie zależy m.in. od suchej masy, rozdrobnienia i jakości ubicia, dlatego wpisana gęstość powinna pochodzić z własnego pomiaru lub wiarygodnego założenia technologicznego.
Policz dalej
Po wyznaczeniu areału warto sprawdzić suchą masę zapasu, rzeczywistą dawkę TMR oraz pojemność silosu. To trzy różne etapy planowania i każdy może ograniczyć cały plan.