Zostań w temacie i policz dalej
Po zmierzeniu stretchu możesz użyć wyniku bezpośrednio w kalkulatorze ściągacza albo sprawdzić, czy dzianina zmienia również wymiary po praniu.
Jak obliczyć rozciągliwość dzianiny?
Zaznacz na materiale odcinek o znanej długości, np. 10 cm. Rozciągnij go w wybranym kierunku do poziomu, przy którym materiał nadal pracuje sprężyście i nie wygląda na trwale zdeformowany. Jeśli 10 cm rozciąga się do 14 cm, przyrost wynosi 4 cm.
Procent stretchu to przyrost długości podzielony przez długość początkową. W tym przykładzie 4 / 10 × 100% = 40%. Ten sam test wykonaj osobno w poprzek i wzdłuż materiału.
Współczynnik wydłużenia pokazuje ten sam wynik w innej postaci: 14 / 10 = 1,4×. Dzięki temu łatwo zobaczyć, że odcinek może osiągnąć 140% swojej długości początkowej.
Stretch 2-way i 4-way - co pokazuje pomiar?
Jeśli materiał mocno rozciąga się w poprzek, a bardzo mało wzdłuż, kalkulator pokaże dużą różnicę między oboma kierunkami. Przy materiale rozciągliwym w obu kierunkach oba wyniki będą wyraźnie większe od zera.
Samo określenie handlowe nie zastępuje pomiaru. Dwie dzianiny opisane podobnie mogą mieć różny realny stretch, dlatego przy dopasowanym wykroju albo ściągaczu warto zmierzyć konkretny materiał.
Kierunek o większej rozciągliwości jest zwykle tym, który ma pracować wokół ciała albo wzdłuż paska ściągacza, ale ostateczny kierunek krojenia powinien być zgodny z konstrukcją materiału i instrukcją wykroju.
Jak policzyć powrót materiału po rozciągnięciu?
Po pomiarze stretchu puść próbkę i odczekaj chwilę bez naciągania. Jeśli odcinek miał początkowo 10 cm, podczas testu 14 cm, a po puszczeniu 10,2 cm, materiał zachował trwałe wydłużenie 0,2 cm, czyli 2% długości początkowej.
Kalkulator wylicza także procent powrotu z wykorzystanego zakresu rozciągnięcia. W przykładzie próbka rozciągnęła się o 4 cm, a po puszczeniu pozostało tylko 0,2 cm wydłużenia. Oznacza to, że odzyskała 3,8 z 4 cm, czyli około 95% wykorzystanego wydłużenia.
Dobra rozciągliwość bez dobrego powrotu może być problemem przy ściągaczach, legginsach i dopasowanych elementach, ponieważ materiał po pewnym czasie może pozostawać rozciągnięty.
Tabela: próbka 10 cm i procent stretchu
| Przed testem | Po rozciągnięciu | Przyrost | Stretch |
|---|---|---|---|
| 10 cm | 11 cm | 1 cm | 10% |
| 10 cm | 12 cm | 2 cm | 20% |
| 10 cm | 13 cm | 3 cm | 30% |
| 10 cm | 14 cm | 4 cm | 40% |
| 10 cm | 15 cm | 5 cm | 50% |
| 10 cm | 20 cm | 10 cm | 100% |
Rozciągliwość do ściągacza
Jeśli kalkulator pokaże 40% stretchu w poprzek, możesz wpisać 40% w kalkulatorze ściągacza do dekoltu. Tam wynik zostanie porównany z rozciągnięciem potrzebnym dla wybranego współczynnika długości paska.
Nie oznacza to, że należy wykorzystywać pełne 40% przy wszywaniu. Maksymalny lub komfortowy stretch jest przede wszystkim kontrolą, czy materiał ma wystarczający zakres pracy.
Rozciągliwość wykroju odzieżowego
Jeżeli wykrój wymaga np. co najmniej 30% rozciągliwości w poprzek, wpisz 30% jako wartość wymaganą. Kalkulator pokaże, który kierunek próbki spełnia ten warunek.
Sam procent nie mówi jednak wszystkiego o grubości, stabilności, kryciu i powrocie materiału. W dopasowanej odzieży wszystkie te cechy mają znaczenie.
Przykład: 10 cm → 14 cm w poprzek i 10 cm → 11 cm wzdłuż
W poprzek próbka ma 40% stretchu, a wzdłuż 10%. Jeśli po puszczeniu w poprzek mierzy 10,2 cm, trwałe wydłużenie wynosi 2%, a powrót z wykorzystanego zakresu rozciągnięcia około 95%.
Wzdłuż próbka rozciągnęła się tylko o 1 cm i wróciła do 10 cm, więc stretch wynosi 10%, a powrót jest pełny w granicach podanego pomiaru.
Dla projektu wymagającego 20% rozciągliwości kierunek poprzeczny przechodzi kontrolę, a wzdłużny nie. To dobry sygnał, że element wymagający stretchu powinien być orientowany zgodnie z bardziej elastycznym kierunkiem, jeśli konstrukcja materiału na to pozwala.
Najczęstsze błędy podczas testu stretchu
Pierwszy błąd to rozciąganie próbki aż do granicy uszkodzenia. Wynik może być wtedy wysoki, ale nie odpowiada zakresowi, w którym materiał powinien pracować w ubraniu. Drugi błąd to pomiar tylko jednego kierunku.
Trzeci problem to mierzenie razem z zawiniętym lub podwiniętym brzegiem, który może ograniczać stretch. Próbka powinna reprezentować sam materiał. Warto też unikać bardzo małych fragmentów, które trudno mierzyć z dokładnością.
Przy ocenie powrotu nie naciągaj próbki podczas końcowego pomiaru. Połóż ją swobodnie i mierz tak samo jak przed testem.
Ciekawostka
Rozciągnięcie próbki z 10 do 15 cm to 50% stretchu, a nie 150%. Liczba 150% opisuje długość końcową jako procent długości początkowej. Stretch opisuje sam przyrost ponad wymiar początkowy.
Co oznacza 100% stretchu?
Oznacza, że materiał może zwiększyć badaną długość o jej pełną wartość. Odcinek 10 cm osiąga wtedy 20 cm, czyli dwukrotność długości początkowej.
Po co mierzyć po puszczeniu?
Dwie dzianiny mogą mieć taki sam maksymalny stretch, ale jedna wróci niemal całkowicie, a druga pozostanie wydłużona. Ten drugi pomiar pomaga je rozróżnić.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Do testu zaznacz dwa punkty oddalone dokładnie o 10 cm. Dzięki temu każdy dodatkowy centymetr podczas rozciągania odpowiada 10 punktom procentowym stretchu i łatwo sprawdzisz wynik także bez kalkulatora.
Pakiet szycia i tkanin - przejdź dalej
Ten kalkulator jest częścią pakietu szycia i tekstyliów DIY. Po wyniku możesz przejść do szybkiej tablicy, poradnika krok po kroku albo Akademii szycia, która porządkuje wszystkie kalkulatory według rodzaju projektu.