Jak obliczać przyspieszenie?
Przyspieszenie opisuje, jak szybko zmienia się prędkość ciała. Średnie przyspieszenie w danym przedziale czasu obliczamy ze wzoru a = Δv/Δt, czyli dzielimy zmianę prędkości przez czas, w którym ta zmiana nastąpiła.
Zmiana prędkości to Δv = v − v₀. Jeśli prędkość rośnie, przyspieszenie jest dodatnie. Jeśli w przyjętym dodatnim kierunku ruchu prędkość maleje, przyspieszenie ma znak ujemny. Gdy zadanie pyta o wartość opóźnienia, podajemy dodatnią wartość bezwzględną.
Do sprawdzania obliczeń możesz użyć kalkulatora przyspieszenia. Najpierw spróbuj jednak rozwiązać zadanie samodzielnie.
Najważniejsze zależności
Zmianę prędkości dzielimy przez czas tej zmiany.
Dla stałego przyspieszenia prędkość zmienia się liniowo w czasie.
Znając zmianę prędkości i przyspieszenie, możemy obliczyć czas.
Jednostki i km/h
Podstawową jednostką przyspieszenia w układzie SI jest m/s². We wzorze a = Δv/Δt prędkości powinny być wyrażone w m/s, a czas w sekundach.
Jeśli prędkość podano w km/h, przed obliczeniem przyspieszenia zamień ją na m/s: dziel przez 3,6. Na przykład 72 km/h = 20 m/s.
Przyspieszenie z wykresu v(t)
Na wykresie prędkości od czasu przyspieszenie odpowiada nachyleniu wykresu. Dla dwóch punktów (t₁, v₁) i (t₂, v₂) liczymy a = (v₂ − v₁)/(t₂ − t₁).
Rosnący wykres v(t) oznacza dodatnie przyspieszenie, a malejący — przyspieszenie ujemne. W tym teście zadania „z wykresu” podają współrzędne dwóch punktów, więc nie wymagają odczytywania obrazu.
Co obejmuje test?
Test obejmuje obliczanie przyspieszenia, prędkości początkowej i końcowej, czasu zmiany prędkości, hamowanie i opóźnienie, zmianę prędkości, przeliczanie km/h na m/s oraz przyspieszenie wynikające z dwóch punktów wykresu v(t).
Nie ma tu jeszcze wzorów na drogę w ruchu przyspieszonym. Zadania z s = v₀t + at²/2 są przeznaczone do osobnego testu o ruchu jednostajnie przyspieszonym.
Dla nauczyciela: karta pracy lub sprawdzian PDF
Wygeneruj arkusz z zadaniami o przyspieszeniu do wydruku na lekcję, kartkówkę, sprawdzian lub pracę domową. Każde wygenerowanie tworzy nowe dane liczbowe.
Możesz przygotować wersję A albo równoważne wersje A i B, wybrać zadania otwarte, A/B/C/D lub wariant mieszany oraz dołączyć klucz odpowiedzi.
Uczeń sam dobiera wzór, wykonuje obliczenia i wpisuje wynik z odpowiednią jednostką.
Każde zadanie ma jedną poprawną odpowiedź i trzy różne odpowiedzi błędne, uwzględniające typowe pomyłki ze znakiem, wzorem lub jednostkami.
Obie wersje zachowują ten sam układ typów zadań i poziom trudności, ale wykorzystują inne dane liczbowe.
PDF jest tworzony bezpośrednio w przeglądarce. Wygenerowany arkusz nie otrzymuje publicznego adresu URL i nie jest zapisywany jako indeksowalna strona.
Powtórz kinematykę i sprawdź obliczenia
Schemat rozwiązywania zadań znajdziesz w poradniku Jak rozwiązywać zadania z kinematyki?, a więcej materiałów w Akademii fizyki. Zobacz też wszystkie zadania z fizyki.
Ostatnia aktualizacja: 21.09.2026