Dalsze kroki w Drogownictwie
Po obliczeniu wyniku możesz od razu sprawdzić wyjaśnienie, wartości pomocnicze i kolejne obliczenie z tego samego etapu pracy.
Poszerzenie jezdni na łuku jest potrzebne dlatego, że pojazd podczas jazdy po krzywiźnie zajmuje większą szerokość korytarza ruchu niż na odcinku prostym. Kalkulator pomaga wyznaczyć geometryczne poszerzenie jednego pasa i sumę poszerzeń jezdni dla prostego łuku kołowego.
Jeżeli najpierw potrzebujesz promienia, długości łuku i pikietażu, użyj kalkulatora łuku kołowego drogi. Dla krzywej przejściowej zobacz kalkulator klotoidy.
Jak obliczyć poszerzenie pasa ruchu na łuku?
Dla promienia R większego niż 25 m WR-D-22-2 podaje dla typowych pojazdów miarodajnych wzory tabelaryczne: 8/R dla samochodu osobowego, 20/R dla pojazdu komunalnego, 50/R dla autobusu dwuosiowego i 60/R dla autobusu trzyosiowego.
Dla własnego pojazdu kalkulator pozwala pomocniczo użyć zależności geometrycznej p = D² / (2 · R), gdzie D jest rozstawem osi powiększonym o zwis przedni. W obliczeniach można przyjąć promień łuku kołowego osi jezdni.
Obliczone p zaokrągla się do najbliższych 0,05 m. Jeżeli wartość przed zaokrągleniem jest mniejsza niż 0,20 m, wytyczne dopuszczają rezygnację z poszerzenia pasa.
Ciekawostka
Poszerzenie rośnie z kwadratem wymiaru D. Oznacza to, że dłuższy pojazd miarodajny może wymagać wielokrotnie większego poszerzenia niż samochód osobowy na dokładnie tym samym promieniu łuku.
Wartości D dla pojazdów miarodajnych
| Pojazd | D [m] | Wzór p | Typowe zastosowanie wg WR-D-22-2 |
|---|---|---|---|
| Samochód osobowy | 3,90 | 8/R | wartość pomocnicza z tabeli pojazdów |
| Pojazd komunalny | 6,50 | 20/R | drogi klasy L i D |
| Autobus dwuosiowy | 9,70 | 50/R | wartość pomocnicza z tabeli pojazdów |
| Autobus trzyosiowy, jednoczłonowy | 10,60 | 60/R | drogi klasy G i Z |
Dla dróg klasy A, S i GP WR-D-22-2 nie określa pojazdu miarodajnego do tego obliczenia, ponieważ promienie łuków są na tyle duże, że poszerzenie nie jest wymagane. Dla dróg o specyficznej funkcji pojazd dobiera się indywidualnie.
Jak obliczyć całkowite poszerzenie jezdni?
Poszerzenie jezdni jest sumą poszerzeń wszystkich jej pasów. Jeżeli dwa pasy wymagają takiego samego poszerzenia p, kalkulator przyjmuje:
WR-D-22-2 wskazuje, że sumę poszerzeń odkłada się zasadniczo po wewnętrznej stronie łuku. Część poszerzenia może być wprowadzona na zewnątrz tylko przy spełnieniu dodatkowych warunków związanych m.in. z krzywą przejściową.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Najpierw sprawdź wartość p przed zaokrągleniem. To właśnie ona decyduje, czy można skorzystać z progu p < 0,20 m i zrezygnować z poszerzenia. Nie oceniaj tego na podstawie wartości już zaokrąglonej do 5 cm.
Przykładowe zadania – poszerzenie jezdni na łuku
Treść: Łuk ma promień R = 150 m. Dla autobusu trzyosiowego przyjmij D = 10,60 m. Oblicz poszerzenie jednego pasa i sumę poszerzeń dla jezdni dwupasowej.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wzór tabelaryczny WR-D-22-2 dla A3: p = 60/R.
Podstawienie: p = 60 / 150 = 0,40 m.
Zaokrąglenie: do najbliższych 0,05 m pozostaje p = 0,40 m.
Dwa pasy: 2 · 0,40 = 0,80 m.
Treść: Droga klasy L/D ma łuk R = 250 m. Dla pojazdu komunalnego przyjmij D = 6,50 m. Sprawdź, czy poszerzenie jest wymagane według progu 0,20 m.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Obliczenie: p = 20 / 250 = 0,080 m.
Porównanie: 0,080 m < 0,20 m.
Wartość po zaokrągleniu do najbliższych 0,05 m wyniosłaby 0,10 m, ale próg rezygnacji sprawdza się dla wartości obliczonej przed zaokrągleniem.
Treść: Dla pojazdu o wymiarze D = 9,70 m i łuku R = 100 m oblicz poszerzenie jednego pasa. Szerokość pasa przed poszerzeniem wynosi 3,25 m.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Obliczenie: p = 9,70² / (2 · 100) = 94,09 / 200 = 0,47045 m.
Zaokrąglenie do najbliższych 0,05 m: p = 0,45 m.
Nowa szerokość pasa: 3,25 + 0,45 = 3,70 m.
Treść: Promień łuku wynosi R = 20 m. Czy można zastosować prosty wzór p = D²/(2R) jako projektową podstawę poszerzenia?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Warunek stosowania: wzór w WR-D-22-2 jest wskazany dla R > 25 m i pojazdu jednoczłonowego.
Porównanie: 20 m ≤ 25 m.
Dla tak małego promienia poszerzenie ustala się indywidualnie na podstawie sprawdzenia przejezdności, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi skrzyżowań i trajektorii pojazdu.
Dla ucznia technikum drogowego i studenta budownictwa
W zadaniach z poszerzenia jezdni najpierw rozpoznaj, czy podany promień pozwala stosować prostą zależność oraz jaki pojazd jest miarodajny. Potem dopiero licz p.
- pamiętaj, że D występuje we wzorze w kwadracie,
- R i D podstawiaj w metrach, dzięki czemu p otrzymasz w metrach,
- najpierw oceń surowe p względem 0,20 m, a dopiero potem zaokrąglaj do najbliższych 0,05 m,
- nie myl poszerzenia jednego pasa z sumą poszerzeń całej jezdni,
- dla R ≤ 25 m i pojazdów członowych przejdź do analizy przejezdności zamiast mechanicznie używać wzoru.
Najczęstsze błędy przy obliczaniu poszerzenia na łuku
- Zawsze zaokrąglanie w górę – WR-D-22-2 wskazuje zaokrąglenie do najbliższych 0,05 m.
- Sprawdzanie progu 0,20 m po zaokrągleniu – próg odnosi się do obliczonego p.
- Użycie wzoru dla R ≤ 25 m – w tym zakresie potrzebna jest analiza indywidualna.
- Użycie wzoru dla naczepy lub autobusu przegubowego – pojazdy członowe wymagają sprawdzenia przejezdności.
- Dodanie p tylko raz do całej jezdni – jeżeli poszerzenia wymagają dwa pasy, sumuje się poszerzenia obu pasów.
Powiązane kalkulatory drogowe
Powiązane kalkulatory Drogownictwa
Źródła i założenia kalkulatora
Kalkulator wykorzystuje zasady WR-D-22-2 dotyczące poszerzenia pasa ruchu na łuku kołowym: wzory tabelaryczne 8/R, 20/R, 50/R i 60/R dla wskazanych pojazdów, zaokrąglenie wyniku do najbliższych 0,05 m, możliwość rezygnacji z poszerzenia przy p < 0,20 m oraz indywidualne sprawdzenie dla R ≤ 25 m i pojazdów członowych. Dla własnej wartości D kalkulator pomocniczo stosuje zależność p = D²/(2R).
Wartości D = 3,90; 6,50; 9,70 i 10,60 m pochodzą z tabeli pojazdów miarodajnych WR-D-22-2. Aktualny wykaz Ministerstwa Infrastruktury wskazuje WR-D-22-2 wersja 01 jako obowiązującą od 23.01.2023 r.
FAQ – poszerzenie jezdni na łuku
Ostatnia aktualizacja: 25.08.2026