Jak rozwiązywać zadania o spotkaniu i doganianiu?
Najważniejsze jest ustalenie, jak zmienia się odległość między ciałami. Gdy poruszają się naprzeciw siebie, odległość maleje z prędkością v₁+v₂. Gdy szybsze ciało dogania wolniejsze jadące w tym samym kierunku, odstęp maleje z prędkością vszybsza−vwolniejsza.
Przy opóźnionym starcie najpierw policz przewagę, którą pierwsze ciało zdążyło uzyskać. Dopiero potem stosuj prędkość względną. Pilnuj też zgodności jednostek: km i km/h dają czas w godzinach, a metry i m/s – w sekundach.
Rozbudowane przypadki możesz sprawdzić w kalkulatorze spotkania i dogonienia ciał.
Najważniejsze zależności
Prędkości sumują się, bo odległość między ciałami maleje z obu stron.
Liczy się różnica prędkości szybszego i wolniejszego ciała.
Najpierw wyznacz początkową przewagę pierwszego ciała.
Jak wyznaczyć miejsce spotkania?
Po obliczeniu czasu spotkania wybierz jedno z ciał i policz przebytą przez nie drogę. Jeśli oba ruszyły jednocześnie z dwóch punktów, odległość od punktu A wynosi x = v₁t. Przy opóźnionym starcie trzeba pamiętać, że pierwsze ciało poruszało się dłużej.
Kontrolą wyniku jest suma dróg: przy ruchu naprzeciw siebie drogi obu ciał do chwili spotkania powinny razem dać początkową odległość.
Najczęstsze pułapki
- Dodawanie prędkości przy doganianiu zamiast ich odejmowania.
- Odejmowanie prędkości przy ruchu naprzeciw siebie zamiast ich dodawania.
- Pomijanie opóźnionego startu i przewagi uzyskanej przez pierwsze ciało.
- Mylenie czasu od startu pierwszego ciała z czasem od startu drugiego.
- Mieszanie godzin z minutami albo kilometrów z metrami bez konwersji.
Co obejmuje test?
Test obejmuje ruch naprzeciw siebie, doganianie w tym samym kierunku, wyznaczanie czasu i miejsca spotkania, początkowej odległości, brakującej prędkości oraz zadania z opóźnionym startem.
Na trudniejszych poziomach pojawiają się zadania odwrotne, czas w minutach i konieczność rozróżnienia czasu liczonego od startu pierwszego lub drugiego ciała.
Dla nauczyciela: karta pracy lub sprawdzian PDF
Wygeneruj arkusz z doganiania i spotkania do wydruku. Każde wygenerowanie tworzy nowe dane liczbowe.
Możesz przygotować wersję A albo równoważne wersje A i B, wybrać zadania otwarte, A/B/C/D lub wariant mieszany oraz dołączyć klucz odpowiedzi.
Uczeń sam układa równanie ruchu i dobiera prędkość względną.
Jedna poprawna odpowiedź i trzy różne, realistyczne dystraktory.
Ten sam układ typów i poziom trudności, ale inne dane liczbowe.
PDF jest tworzony bezpośrednio w przeglądarce i nie otrzymuje publicznego adresu URL.
Powiązane zadania i materiały
Więcej materiałów znajdziesz w poradniku z kinematyki oraz Akademii fizyki.