Zestawienie dolnych i górnych krokwi
Tabela podaje każdą parę osi wzdłuż dachu oraz dwie dolne i dwie górne krokwie. Długości do przygotowania zawierają naddatek na sztukę, ale nie automatyczne skrócenia od grubości łączonych elementów.
Jak wyznaczyć punkt załamania połaci mansardowej?
Zmierz szerokość dachu między przyjętymi dolnymi punktami osi krokwi. Połowę tej szerokości oznacz przez R = W/2. Od dolnego punktu do załamania odmierz poziomo a. Pozostały bieg do kalenicy to b = R − a. Obie strony dachu muszą mieć te same wartości, jeżeli korzystasz z tego uproszczonego, symetrycznego modelu.
Dolny kąt α musi być większy od górnego β. Zwykły dach dwuspadowy nie ma takiego załamania, dlatego nie należy używać jednego kąta dla całej krokwi.
Wzory na długości krokwi łamanych i wysokość kalenicy
Wysokość punktu załamania nad dolnym punktem podparcia wynosi h₁ = a · tan(α). Wzrost wysokości na odcinku górnym to h₂ = b · tan(β), a całkowita wysokość kalenicy H = h₁ + h₂.
L górnej krokwi = b / cos(β)
H = a · tan(α) + b · tan(β)
e jest poziomym wysięgiem dolnego okapu. Ten model przedłuża dolny odcinek po tej samej linii nachylenia. Dla e = 0 jego długość wynosi a / cos(α). Nie odliczamy przekroju płatwi, kalenicy ani rzeczywistych stref podcięcia.
Ile krokwi dolnych i górnych trzeba przygotować?
Długość dachu wzdłuż kalenicy to D, a przyjęty przez użytkownika maksymalny rozstaw par to s. Kalkulator dzieli długość na n = ceil(D/s) równych przedziałów, więc tworzy n + 1 par osiowych. Każda para zawiera po dwa dolne i dwa górne odcinki krokwi: razem 4 × (n + 1) odcinków.
Po dodaniu naddatku oddzielnie do każdej sztuki obliczana jest długość materiału i kubatura osobno dla dwóch przekrojów. Rozstaw służy wyłącznie do przedmiaru i musi pochodzić z projektu; nie jest rekomendacją konstrukcyjną programu.
Przykład obliczeń dla dachu mansardowego 8 m
Przy W = 8000 mm, a = 1400 mm, kątach 65° i 25° górny bieg to 2600 mm. Załamanie jest na poziomie około 3002,31 mm, a kalenica ma wysokość około 4214,71 mm nad dolnymi punktami krokwi. Poziomy wysięg okapu 400 mm jest liczony wzdłuż dolnej połaci, nie wzdłuż górnej.
Przy długości budynku 12 m i zadanym rozstawie 800 mm powstaje 16 par krokwi (64 oddzielne odcinki). Ich kubatura zależy od wpisanych przekrojów i zapasu na sztukę, a nie wyłącznie od powierzchni połaci.
Najczęstsze pomyłki podczas wymiarowania dachu łamanego
Do błędów należy używanie jednej długości dla odcinka dolnego i górnego, pomylenie poziomego biegu z długością po krokwi oraz wliczanie okapu dwukrotnie. Ważne jest też, aby wysokość załamania była liczona od tej samej linii odniesienia co wysokość kalenicy. W rzeczywistej więźbie linie osi i lica połączeń nie muszą się pokrywać.
Geometria nie zastępuje projektu więźby mansardowej
Połać mansardowa ma dwa różne nachylenia i szczególnie wymagający węzeł załamania. Kalkulator nie sprawdza nośności, stateczności, ugięć, obciążeń śniegiem i wiatrem, złączy ani dopuszczalnego rozstawu krokwi. Nie wyznacza także grubości i położenia płatwi, detali okapu ani długości cięcia przy kalenicy.
Źródła: ZPE — Rodzaje dachów, definicja dachu mansardowego oraz Murator — dach mansardowy, konstrukcja i miejsce załamania. Wzory w kalkulatorze wynikają z geometrii trójkątów prostokątnych, a przytoczone źródła opisują typ i ograniczenia techniczne.
Powiązane narzędzia ciesielskie
Wróć do kategorii Drewno albo przejdź do Akademii drewna konstrukcyjnego.
FAQ - dach mansardowy i krokwie łamane
Inna konstrukcja dachu: wiązar kratowy
Jeśli projekt przewiduje prefabrykowane wiązary zamiast krokwi łamanych, nie przenoś rozstawu ani zestawienia z mansardy. Sprawdź schemat węzłów i przedmiar w kalkulatorze geometrii wiązara kratowego. Obliczenia nośności zawsze wymagają projektu.
Ostatnia aktualizacja: 15.10.2026