Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Free cooling – kalkulator warunków pracy i oszczędności energii

Sprawdź próg temperatury dla chłodzenia swobodnego, przepływ cieczy i orientacyjne oszczędności energii. Wynik oddziela bilans energetyczny od potwierdzenia wydajności urządzenia.

Dane projektowe

Model pełnego free coolingu dla układu z suchą chłodnicą i wymiennikiem. Wprowadź udział godzin z warunkami pogodowymi na podstawie danych godzinowych dla lokalizacji i harmonogramu pracy.

kW
°C
°C
K
°C
h
%
—
kW
zł/kWh
kg/m³
kJ/(kg·K)
zł

Udział godzin nie jest obliczany z jednej temperatury chwilowej. Próg jest tylko kryterium wstępnym: konieczna jest weryfikacja mocy drycoolera, wymiennika, glikolu i hydrauliki.

Wynik analizy

Graniczna temperatura powietrza
—
°C
Wymagany przepływ cieczy
—
m³/h
Moc elektryczna sprężarkowego układu odniesienia
—
kW
Godziny kwalifikujące się do free coolingu
—
h/rok
Szacowana oszczędność energii
—
kWh/rok
Szacowana oszczędność kosztów energii
—
zł/rok
Prosty czas zwrotu
—
lat

Kiedy free cooling może zastąpić pracę sprężarki?

W układzie z chłodnicą suchą pełne chłodzenie swobodne wymaga odpowiednio niskiej temperatury powietrza względem temperatury zasilania cieczy. Kalkulator przyjmuje uproszczony warunek T powietrza ≤ T zasilania − approach. Approach jest wymaganym zapasem temperaturowym całego toru wymiany, a nie gwarantowaną charakterystyką konkretnego wymiennika.

Jak policzyć oszczędności free coolingu?

Moc elektryczna układu sprężarkowego wynosi w modelu Q/COP. W godzinach kwalifikowanych oszczędność netto to różnica między tą mocą a dodatkowym poborem pomp i wentylatorów. Roczne oszczędności wymagają godzinowego profilu temperatur oraz obciążenia. Stałe COP i obciążenie stanowią uproszczenie do analiz wstępnych.

Przepływ wody lub glikolu

Strumień masowy wynika z Q/(cp × ΔT), a przepływ objętościowy z przeliczenia gęstością. Dla roztworów glikolu stosuj wartości cp i gęstości w temperaturze roboczej z dokumentacji producenta płynu. Wynik nie wyznacza oporów hydraulicznych ani nie dobiera pompy.

Jak uniknąć przeszacowania opłacalności?

Udział godzin z niską temperaturą powietrza musi być zgodny z godzinami rzeczywistego zapotrzebowania na chłód. W obliczeniach szczegółowych trzeba uwzględnić zmienność obciążenia, częściowy free cooling, odszranianie, zabrudzenie wymienników, koszty serwisu i sezonową sprawność sprężarek.

Wskazówka od KalkulatorXXL

Nie traktuj dodatniego wyniku finansowego jako potwierdzenia doboru. Sprawdź charakterystyki drycoolera w punkcie projektowym i dopiero potem policz liczbę rzeczywistych godzin pracy na danych pogodowych.

Jak prawidłowo oszacować liczbę godzin free coolingu

Liczba godzin, w których temperatura zewnętrzna jest wystarczająco niska, nie musi odpowiadać liczbie godzin pełnego pokrycia obciążenia. Trzeba uwzględnić różnicę temperatur na wymienniku, sterowanie, ograniczenia przepływu i zmienne zapotrzebowanie na chłód.

Do wiarygodnej analizy rocznej użyj godzinowych danych meteorologicznych i profilu obciążenia; prosty scenariusz nie zastępuje symulacji energetycznej.

Bilans oszczędności i odbiorniki pomocnicze

Oszczędność energii to różnica poboru energii układu bazowego i układu z free coolingiem, uwzględniająca dodatkowe pompy, wentylatory i automatykę. Porównanie powinno dotyczyć tej samej ilości dostarczonego chłodu.

Przed obliczeniem okresu zwrotu uwzględnij serwis, koszty inwestycyjne i ewentualną zmianę taryfy energetycznej.

Źródła i założenia

Podstawą jest bilans energii Q = m × cp × ΔT oraz definicja COP = Q/P. Dla danych projektowych i godzin pogodowych: ASHRAE Handbook – Fundamentals oraz dokumentacja producenta urządzeń. Model nie jest symulacją roczną ani certyfikowanym doborem urządzenia.

Czy temperatura zewnętrzna wystarczy do doboru?

Nie. Niezbędna jest charakterystyka chłodnicy, przepływ cieczy, parametry wymiennika i profil pracy.

Czy kalkulator uwzględnia częściowy free cooling?

Nie. Model liczy wyłącznie godziny pełnego pokrycia obciążenia.

Skąd wziąć udział godzin?

Z godzinowych danych pogodowych i harmonogramu zapotrzebowania obiektu, po weryfikacji osiągalności mocy.

Czy można stosować glikol?

Tak, po wprowadzeniu właściwych wartości gęstości i ciepła właściwego. Spadki ciśnienia trzeba policzyć osobno.

Ostatnia aktualizacja: 16.10.2026