Schemat ośmiu węzłów i trzynastu prętów
Punkty A–E tworzą poziomy pas dolny; F, G i H leżą na dwóch jednakowo nachylonych połaciach. Odcinki pasa górnego to A–F, F–G, G–H i H–E. Pas dolny ma cztery odcinki, a kratownica trzy pionowe słupki i dwa krzyżulce F–C oraz H–C. To jeden konkretny schemat, a nie dowolny wiązar katalogowy.
Rysunek poglądowy przedstawia osie elementów, a nie ich grubość, płyty kolczaste, detale węzłów lub tolerancje produkcyjne.
Lista cięcia prętów: długości osiowe i naddatki
Tabela pokazuje każdy z 13 odcinków osobno. Długości do przygotowania wynikają z dodania wpisanego naddatku do długości osiowej, a liczba sztuk jest mnożona przez liczbę wiązarów. Zestawienie nie uwzględnia skróceń wynikających z doczołowych połączeń, nakładek, łączników ani rzazu.
Jak obliczyć wysokość i podział wiązara kratowego?
Dla rozpiętości osiowej L i kąta połaci α wysokość kalenicy od pasa dolnego to H = (L / 2) · tan(α). Cztery poziome panele mają szerokość p = L / 4. Węzły górne F i H znajdują się na połowie wysokości kalenicy, natomiast G jest w kalenicy.
Każdy odcinek pasa górnego ma długość s, odcinek pasa dolnego p. Słupki boczne mają wysokość H / 2, środkowy H, a dwa krzyżulce F–C i H–C mają długość √(p² + (H/2)²). W tym symetrycznym układzie długość krzyżulca jest równa s. Wzory wynikają z trygonometrii i twierdzenia Pitagorasa.
Przykład: wiązar 8 m, dach 30° i 5 osi wiązarów
Przy rozpiętości 8000 mm i kącie 30° każdy panel ma szerokość 2000 mm, a kalenica leży około 2309,40 mm nad pasem dolnym. Cztery odcinki pasa górnego mają po około 2309,40 mm, pas dolny tworzą cztery odcinki po 2000 mm. Słupki boczne mają po 1154,70 mm, a środkowy około 2309,40 mm. Krzyżulce mają po około 2309,40 mm.
Dla długości dachu 12 000 mm i maksymalnego wpisanego rozstawu osi 3000 mm przedmiar zakłada 5 wiązarów. Każdy zawiera 13 odcinków — łącznie 65 sztuk. Naddatek 100 mm należy doliczyć do każdego odcinka, nie do całego wiązara.
Jak powstaje przedmiar drewna dla pasów i krzyżulców?
Elementy podzielono na cztery grupy przekrojów: pas górny, pas dolny, słupki i krzyżulce. Dla każdej grupy objętość to suma przygotowanych długości w milimetrach pomnożona przez szerokość i wysokość jej przekroju w milimetrach, a następnie podzielona przez 1 000 000 000, aby otrzymać m³. Całość mnoży się przez liczbę wiązarów.
Nie dodawaj otrzymanej kubatury do kosztorysu całej więźby bez sprawdzenia zakresu — część elementów, np. pasy górne, może już występować w innym przedmiarze. Nie uwzględniono odpadów z rozkroju handlowego, okucia węzłów ani drewna na stężenia między wiązarami.
Najczęstsze błędy przy wymiarowaniu wiązarów
Nie należy utożsamiać rozpiętości między osiami węzłów ze światłem pomiędzy ścianami albo z zewnętrznym wymiarem dachu z okapami. Inny błąd to przenoszenie naddatku tylko na długość całego pasa, mimo że w zestawieniu pas podzielony jest na odcinki. Jeżeli projekt przewiduje pas ciągły zamiast czterech odcinków, materiał handlowy trzeba policzyć osobno.
Nie zmieniaj dowolnie rozmieszczenia krzyżulców ani rozstawu wiązarów na podstawie wyniku geometrycznego. Zmieniona topologia może oznaczać inny przebieg sił, węzły i obciążenia skupione.
Czy geometria potwierdza wytrzymałość wiązara?
Nie. Kalkulator nie rozwiązuje układu statycznego ani nie sprawdza rozciągania, ściskania, wyboczenia, połączeń i stateczności przestrzennej. Przekroje oraz maksymalny rozstaw są danymi z projektu, a nie automatycznym doborem. Zestawienie nie jest instrukcją produkcji ani dokumentacją warsztatową.
Więcej o budowie pasów i prętów kratowych: Structural Building Components Association — Roof Trusses oraz American Wood Council — Pitch Chord Trusses.
Powiązane kalkulatory konstrukcji dachowych
Przedmiar wiązara jest uzupełnieniem obliczeń dla innych układów więźby. Jeśli projekt nie przewiduje tej topologii, wybierz narzędzie odpowiadające rzeczywistej konstrukcji.
Zobacz też kategorię Drewno oraz Akademię drewna konstrukcyjnego.
FAQ - wiązar dachowy kratowy i geometria prętów
Ostatnia aktualizacja: 15.10.2026