Geometria dachu naczółkowego
Co zrobić po obliczeniu więźby dachu kopertowego?
To zestawienie jest punktem wyjścia do przygotowania krokwi regularnego dachu czterospadowego. Najpierw sprawdź długości osiowe, liczbę elementów i przekroje, a następnie dopracuj poszczególne miejsca połączeń. Inne kalkulatory pomogą policzyć detale, których nie wyznacza zbiorczy przedmiar.
Kiedy kalkulator dachu kopertowego daje właściwe wyniki?
Model dotyczy regularnego dachu kopertowego o prostokątnym rzucie L × W, gdzie L jest dłuższym bokiem, a W krótszym. Cztery połacie muszą mieć ten sam kąt nachylenia i jednakową wysokość okapów. Kalenica biegnie równolegle do dłuższego boku. Długości L oraz W wprowadza się w poziomym rzucie po linii odniesienia przy podporach, bez wysięgów okapu.
Wariant z L = W jest granicznym przypadkiem: długość kalenicy wynosi zero, a dach ma geometrię namiotową. Narzędzie uwzględnia ten przypadek w rozkładzie osi. Dla dachów z różnymi kątami połaci, lukarnami, koszami, wykuszami lub przesuniętymi poziomami okapów wyniki takiego uproszczonego modelu nie są właściwe.
Podany rozstaw służy do rozmieszczenia osi w przedmiarze i nie jest zaleceniem konstrukcyjnym. Przekroje i rozstaw wynikające z projektu należy zweryfikować pod kątem obciążeń i połączeń.
Jak obliczyć długość kalenicy i wysokość dachu kopertowego?
W regularnym układzie czterech identycznych spadków krańce kalenicy znajdują się w odległości W/2 od krótszych krawędzi rzutu. Jeśli R = W/2 jest poziomym biegiem zwykłej krokwi, a α kątem połaci do poziomu, wznios H oraz długość kalenicy wynikają bezpośrednio z geometrii.
Dla rzutu 12 000 × 8 000 mm kalenica ma 4000 mm. Przy nachyleniu 35° wysokość od linii okapu do kalenicy wynosi około 2800,83 mm. Nie jest to całkowita wysokość budynku ani wysokość ponad podłogą.
Jak policzyć długość zwykłej i narożnej krokwi?
Zwykła krokiew ma w rzucie poziomym bieg R. Oś krokwi narożnej biegnie po przekątnej rzutu naroża, dlatego jej pozioma projekcja ma długość R√2. Oba rodzaje krokwi osiągają ten sam wznios H, ale długości i kąty ich osi są różne.
Dla przykładowej połaci 35° i biegu 4000 mm długość zwykłej krokwi to około 4883,10 mm, a narożnej około 6312,26 mm. Kąt osi krokwi narożnej wynosi około 26,34°. Są to długości osiowe między teoretycznymi punktami, bez skróceń na połączenia, podcięć i przedłużenia okapu. Kąt osi nie jest automatycznie nastawą piły.
Skąd bierze się liczba kulawek i pozostałych krokwi?
W przyjętym schemacie są cztery krokwie narożne. Kulawki stanowią krótsze elementy dochodzące do krokwi narożnych. Dla każdej odległości od naroża kalkulator przyjmuje do ośmiu odpowiadających sobie osi: po obu stronach każdego z czterech naroży. Oś leżąca już na końcu wyznaczonego biegu R nie jest zaliczana jako kulawka.
Oddzielnie liczone są osie krokwi królewskich i zwykłych w środkowej części połaci. Przy dodatniej długości kalenicy model uwzględnia 6 krokwi królewskich, a w granicznym dachu namiotowym 4. Rozstaw wyznacza kolejne pozycje osi; końcowy odstęp może być krótszy od zadanego. Nie jest to plan konstrukcyjny uwzględniający otwory, połączenia czy rzeczywiste odległości od krawędzi belek.
Jeśli potrzebujesz wymiaru każdej kulawki do indywidualnego sprawdzenia, przejdź do kalkulatora kulawek. Zestawienie zbiorcze w tej stronie służy przede wszystkim do wstępnej liczby i długości elementów.
Ile drewna potrzeba na krokwie dachu kopertowego?
Przedmiar sumuje długości wszystkich krokwi według przyjętego rozmieszczenia osi. Do każdej długości dodawany jest wpisany naddatek materiału. Dla krokwi narożnych stosowany jest osobny przekrój, a dla zwykłych, królewskich i kulawek wspólny przekrój wprowadzony w formularzu.
W przykładzie dachu 12 × 8 m, z kątem 35°, rozstawem 600 mm, naddatkiem 150 mm oraz przekrojami 80 × 200 mm (zwykłe i kulawki) i 100 × 240 mm (narożne), model wykazuje 70 krokwi, około 246,699 m sumarycznej długości materiału i 4,1540 m³ drewna na uwzględnione krokwie.
To nie jest kubatura całej więźby. Nie uwzględnia murłat, płatwi, jętek, słupów, wymianów, łączników, okapów ani odpadów cięcia i wymiarów handlowych. Nie należy także interpretować objętości przedmiaru jako masy lub obciążenia konstrukcji.
Jakich błędów unikać przy pomiarze i trasowaniu?
Najczęstszy błąd to wpisanie długości po połaci zamiast wymiaru w poziomym rzucie. Wtedy wznios i długości krokwi są zawyżone. Podobny problem pojawia się, gdy do rzutu L × W użytkownik wlicza okapy, choć formularz zakłada wymiary przy linii podparcia.
Drugi błąd polega na traktowaniu długości osiowej jako wymiaru gotowego elementu. Rzeczywista długość po obróbce zależy m.in. od grubości kalenicy, sposobu oparcia na murłacie, ukształtowania połączenia krokwi narożnej, ewentualnych wysięgów i przekroju. Naddatek materiału nie zastępuje wymiarowania złączy.
Źródła geometrii i ograniczenia bezpieczeństwa
Obliczenia wykorzystują geometrię trójkątów prostokątnych dla regularnych krokwi hip/valley i jack rafters. Zasady trasowania i nomenklaturę omawiają między innymi instrukcja Johnson Level dotycząca obliczania krokwi oraz Chappell Universal Metric Square (PDF).
Kalkulator nie sprawdza nośności, stateczności ani połączeń według zasad projektowania konstrukcji drewnianych, w tym Eurokodu 5. Dane projektowe i warunki podparcia muszą być zweryfikowane niezależnie. Jeśli geometria dachu odbiega od założeń, nie należy wykorzystywać otrzymanych długości do wykonania konstrukcji.
FAQ – więźba dachu kopertowego
Ostatnia aktualizacja: 14.10.2026