Jak rozwiązywać zadania ze zderzeń?
Jeżeli podczas krótkiego zderzenia można pominąć zewnętrzne siły działające na układ, całkowity pęd przed zderzeniem jest równy całkowitemu pędowi po zderzeniu: Σpprzed = Σppo.
W zadaniach jednowymiarowych najpierw wybierz dodatni kierunek osi. Prędkości zgodne z nim zapisuj jako dodatnie, a przeciwne jako ujemne. Dzięki temu ten sam wzór działa również przy zderzeniach czołowych i odrzucie.
Do kontroli obliczeń możesz wykorzystać kalkulator zderzeń i zachowania pędu.
Najważniejsze zależności
Dla dwóch ciał w jednej osi.
Po zderzeniu ciała poruszają się razem.
Początkowy pęd układu wynosi zero.
Zderzenie sprężyste i niesprężyste
W każdym izolowanym zderzeniu zachowuje się całkowity pęd. W zderzeniu sprężystym dodatkowo zachowuje się całkowita energia kinetyczna. W zderzeniu całkowicie niesprężystym ciała sklejają się i mają po zderzeniu jedną wspólną prędkość.
Szczególny przypadek dwóch jednakowych mas w jednowymiarowym zderzeniu sprężystym jest bardzo prosty: ciała zamieniają się prędkościami.
Znaki prędkości i jednostki
Przy zderzeniu czołowym jedna z prędkości początkowych ma znak ujemny. Ujemny wynik prędkości po zderzeniu nie jest błędem — oznacza ruch przeciwny do przyjętego dodatniego kierunku.
W zadaniach mogą pojawić się gramy oraz km/h. Masę trzeba zamienić na kilogramy, a prędkość na m/s przed podstawieniem do równania pędu.
Co obejmuje test?
W zestawie są zderzenia niesprężyste ciał poruszających się w tym samym i przeciwnych kierunkach, zderzenie z nieruchomym celem, pocisk wbijający się w blok, odrzut oraz wyznaczanie brakującej masy lub prędkości z zasady zachowania pędu.
Trudniejsze zadania obejmują znaki kierunków, prędkości w km/h oraz proste zderzenia sprężyste 1D. Każdy zestaw ma 15 typów zadań.
Dla nauczyciela: karta pracy lub sprawdzian PDF
Wygeneruj arkusz ze zderzeń i zasady zachowania pędu do wydruku. Każde wygenerowanie tworzy nowe dane liczbowe.
Możesz przygotować wersję A albo równoważne wersje A i B, wybrać zadania otwarte, A/B/C/D lub wariant mieszany oraz dołączyć klucz odpowiedzi.
Uczeń sam dobiera równanie pędu, uwzględnia kierunki i wykonuje obliczenia.
Jedna poprawna odpowiedź i trzy różne odpowiedzi błędne.
Ten sam układ typów i poziom trudności, ale inne dane liczbowe.
PDF jest tworzony bezpośrednio w przeglądarce i nie otrzymuje publicznego adresu URL.
Powtórz pęd i zderzenia
Więcej materiałów znajdziesz w Akademii fizyki.
Ostatnia aktualizacja: 13.10.2026