Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Wymiary torowisk, peronów i skrajni – H0, TT, N, Z
Sprawdź rozstawy osi torów, wymiary skrajni NEM i przekroje torowisk oraz porównaj przykładowe wymiary peronów w skalach modelarskich.
modelarstwo kolejowe
Tabele wymiarów do projektowania makiety
Wartości NEM są odróżnione od własnych obliczeń skalowych. Dane norm dotyczą określonych warunków i wymagają kontroli na łukach.
Jak korzystać z zestawień?
Rozstaw osi torów (NEM 112) jest odległością pomiędzy osiami sąsiednich torów, a nie rozstawem szyn. Skrajnia NEM 102 opisuje profil wielopoziomowy; pojedyncza szerokość nie opisuje całej strefy wolnej od przeszkód. Wymiary torowiska NEM 122 określają przekrój budowli ziemnej. Przykłady peronowe są tylko przeliczeniami geometrycznymi – odległość krawędzi peronu od osi toru dobiera się dodatkowo z uwzględnieniem skrajni, łuków i taboru.
Rozstaw osi sąsiednich torów na prostych — NEM 112
NEM 112, wydanie 2024, odległość od osi toru do osi toru, zalecane minima dla toru normalnego na prostej.
Skala
Szlak [mm]
Stacja / bocznica [mm]
H0
46
52
TT
34
38
N
25
28
Z
19
21
Skrajnia budowli na torze prostym — NEM 102
NEM 102, wydanie 2019 (publ. EN 2023). BL i HL są oznaczeniami profilu, a nie uniwersalnym prostokątem. HL2 wyłącznie dla torów ramp towarowych.
Skala
G [mm]
BL1 [mm]
BL2 [mm]
BL3 [mm]
HL1 [mm]
HL2* [mm]
HL3 [mm]
HL4 [mm]
H0
16.5
48
32
42
11
13
45
57
TT
12
36
24
32
8
9.5
33
41
N
9
27
18
25
6
7
25
31
Z
6.5
20
14
18
4.5
5
18
23
Przekrój torowiska na prostej — NEM 122
NEM 122, wydanie 2007. Jednostka: mm. Wartość a dla podkładów drewnianych; kolumny odpowiadają oznaczeniom rysunku NEM 122.
Wyłącznie matematyczne dzielenie przyjętych wymiarów przez skalę; nie stanowi normy położenia krawędzi peronu ani gwarancji skrajni.
Wymiar rzeczywisty (założenie)
H0 1:87 [mm]
TT 1:120 [mm]
N 1:160 [mm]
Z 1:220 [mm]
Długość przykładowego peronu — 200 m
2298,85
1666,67
1250
909,09
Szerokość przykładowego peronu — 6 m
68,97
50
37,5
27,27
Wysokość krawędzi przyjęta do przeliczenia — 0,55 m
6,32
4,58
3,44
2,5
Odległość przykładowa od osi toru — 1,8 m
20,69
15
11,25
8,18
Przeliczenie wymiarów pełnowymiarowych
Model = wymiar rzeczywisty w mm / mianownik skali; tabela pomocnicza, niezależna od NEM.
Element pełnowymiarowy
H0 [mm]
TT [mm]
N [mm]
Z [mm]
500 mm
5,747
4,167
3,125
2,273
1000 mm
11,494
8,333
6,25
4,545
2500 mm
28,736
20,833
15,625
11,364
10000 mm
114,943
83,333
62,5
45,455
Ważne ograniczenia skrajni i rozstawów
Na łukach rozstaw osi torów trzeba zwiększyć zgodnie z promieniem łuku i grupą taboru – NEM 112 zawiera odrębne tabele A/B/C, a NEM 103 obejmuje poszerzenie skrajni. Nie można użyć wartości z odcinków prostych jako automatycznie wystarczających na łuku. Perony: przykład wysokości 550 mm i odległości 1800 mm dotyczy wyłącznie demonstracji przeliczenia, nie minimalnego odsunięcia krawędzi od toru.
Wyłącznie matematyczne dzielenie przyjętych wymiarów przez skalę; nie stanowi normy położenia krawędzi peronu ani gwarancji skrajni.
Wymiar rzeczywisty (założenie)
H0 1:87 [mm]
TT 1:120 [mm]
N 1:160 [mm]
Z 1:220 [mm]
Długość przykładowego peronu — 200 m
2298,85
1666,67
1250
909,09
Szerokość przykładowego peronu — 6 m
68,97
50
37,5
27,27
Wysokość krawędzi przyjęta do przeliczenia — 0,55 m
6,32
4,58
3,44
2,5
Odległość przykładowa od osi toru — 1,8 m
20,69
15
11,25
8,18
Przeliczenie wymiarów pełnowymiarowych
Model = wymiar rzeczywisty w mm / mianownik skali; tabela pomocnicza, niezależna od NEM.
Element pełnowymiarowy
H0 [mm]
TT [mm]
N [mm]
Z [mm]
500 mm
5,747
4,167
3,125
2,273
1000 mm
11,494
8,333
6,25
4,545
2500 mm
28,736
20,833
15,625
11,364
10000 mm
114,943
83,333
62,5
45,455
Perony: przykładowe przeliczenia nie określają wymaganego odsunięcia krawędzi od toru. Na łukach konieczna jest kontrola NEM 103 i NEM 112 oraz konkretnego taboru.
Źródła: MOROP NEM 102 (2019), NEM 112 (2024), NEM 122 (2007); obliczenia skalowe własne.
Jak dobrać odległości na makiecie?
Dla dwóch torów prostych zastosuj dane zalecane NEM 112, uwzględniając rozróżnienie szlaku i stacji. Następnie sprawdź profil NEM 102 w miejscu peronów, ramp, tuneli i przeszkód. Na łukach dobierz powiększony odstęp według NEM 112 i sprawdź NEM 103. Dla szerokości podtorza skorzystaj z NEM 122. Przeliczenie realnych wymiarów peronu przez skalę nie zastępuje kontroli skrajni modelarskiej.
Nie. Rozstaw szyn mierzy się między szynami jednego toru; rozstaw osi dotyczy odległości między osiami dwóch sąsiednich torów.
Nie zawsze. Wartość 46 mm pochodzi z NEM 112 dla szlaku na prostej. Na łuku trzeba uwzględnić promień i grupę pojazdów według osobnej tabeli NEM 112.
Nie. Tabela peronów przedstawia wyłącznie przykładowe wymiary pełnowymiarowe podzielone przez mianownik skali; nie określa ich wymaganej pozycji względem toru.
Są to oznaczenia wymiarów odpowiednich poziomów profilu skrajni na rysunku NEM 102. Nie wolno ich traktować jako boków jednego prostokąta.
Nie bez korekt. NEM 102 dotyczy toru prostego; na łukach sprawdza się dodatkowo NEM 103 oraz skrajnię konkretnego taboru.
Nie należy tego zakładać. Są to odrębne systemy standardów. Liczby pokazane tutaj pochodzą z MOROP/NEM.