Podkłady kolejowe - rozstaw, liczba na km i typy

Najważniejsze oznaczenia

Oznaczenie	Wielkość	Jednostka	Znaczenie
L	Długość analizowanego odcinka toru	m	Długość, dla której szacujesz liczbę podpór.
a	Nominalny rozstaw osi podkładów	m	Odległość między osiami kolejnych podpór.
N	Liczba podkładów	szt.	Całkowita liczba podpór dla przyjętego wariantu zliczania.
1/a	Wskaźnik liczby podpór na metr	szt./m	Pomocniczy wskaźnik gęstości rozmieszczenia podpór.
1000/a	Wskaźnik podpór na 1 km	szt./km	Wartość teoretyczna wynikająca z nominalnego rozstawu.

Powiązane kalkulatory i materiały

Po ustaleniu rozstawu możesz policzyć liczbę podkładów dla konkretnej długości toru albo przejść do pełnego przedmiaru nawierzchni.

Obliczenia i przedmiar

Powiązane materiały

Nominalny rozstaw według ST-T1-A8

Zastosowanie	Rozstaw nominalny	Wskaźnik na 100 m	Wskaźnik na 1 km	Uwagi
Podkłady w torze - zasadnicza reguła	0,60 m	166,67 szt./100 m	1666,67 szt./km	ST-T1-A8 wskazuje stały nominalny rozstaw 0,60 m niezależnie od klasy technicznej torów.
Stalowe podkłady specjalne typu Y	0,83 m	120,48 szt./100 m	1204,82 szt./km	To wskazany w standardzie wyjątek od nominalnego rozstawu 0,60 m.
Podrozjazdnice na odcinkach pośrednich	0,60 m	166,67 szt./100 m	1666,67 szt./km	Jeśli 0,60 m nie jest możliwe, standard dopuszcza zakres 0,45-0,65 m.
Rozjazdy i skrzyżowania	według planu ogólnego	-	-	Nie należy przyjmować jednej uniwersalnej wartości rozstawu dla całego rozjazdu.

Wzory do szacowania liczby podkładów

Co liczysz?	Wzór	Wynik	Jak interpretować?
Teoretyczną liczbę odstępów	n = L / a	liczba odstępów	Może być ułamkowa. To wartość geometryczna, a nie liczba sztuk.
Wskaźnik podpór na 1 m	k = 1 / a	szt./m	Przy a = 0,60 m otrzymujesz około 1,667 podpory na metr.
Wskaźnik podpór na 1 km	k₁₀₀₀ = 1000 / a	szt./km	Przydatny do porównań i przedmiaru orientacyjnego.
Wariant materiałowy odcinka	N = ceil(L / a)	szt.	Zaokrąglenie w górę. Nie wymusza osobnej podpory dokładnie na obu granicach odcinka.
Wariant z podporą na obu końcach	N = ceil(L / a) + 1	szt.	Pomocniczy wariant geometryczny dla wydzielonego odcinka, gdy oba końce mają być podporami.
Kilka jednakowych torów	*N_razem = N liczba torów**	szt.	Stosuj tylko, gdy każdy tor ma tę samą długość i ten sam schemat podpór.

Ciekawostka

Różnica między rozstawem 0,60 m i 0,83 m jest duża w skali linii: teoretyczny wskaźnik zmienia się z około 1667 do około 1205 podpór na kilometr, czyli o ponad 460 podpór na kilometr toru.

Szybkie przeliczenia dla 0,60 m i 0,83 m

Długość odcinka	Rozstaw	L/a	Wariant materiałowy ceil(L/a)	Z podporą na obu końcach
10 m	0,60 m	16,67	17 szt.	18 szt.
100 m	0,60 m	166,67	167 szt.	168 szt.
1000 m	0,60 m	1666,67	1667 szt.	1668 szt.
10 m	0,83 m	12,05	13 szt.	14 szt.
100 m	0,83 m	120,48	121 szt.	122 szt.
1000 m	0,83 m	1204,82	1205 szt.	1206 szt.

1666,67 szt./km nie oznacza ułamka podkładu

To wskaźnik wynikający z dzielenia 1000 m przez rozstaw 0,60 m. W rzeczywistym przedmiarze liczba sztuk musi być całkowita i zależy od granic analizowanego odcinka oraz szczegółów projektu.

Rozjazd nie jest zwykłym odcinkiem toru

W rozjazdach i skrzyżowaniach podrozjazdnice rozmieszcza się według planu ogólnego danego rozjazdu. Prosty wzór L/a nie powinien zastępować dokumentacji konstrukcyjnej.

Wskazówka od KalkulatorXXL

Jeżeli zadanie szkolne pyta o liczbę podkładów na odcinku, sprawdź, czy autor wymaga podpory na obu końcach. Dwa poprawne modele mogą różnić się o jedną sztukę, mimo że używają tego samego rozstawu.

Podstawowe typy podpór wymieniane w ST-T1-A8

Typ	Parametry / przykłady	Typowe przeznaczenie wskazane w standardzie
Strunobetonowe ciężkie	co najmniej 260 kg, długość nominalna 2600 mm; np. PS-93, PS-94	Podstawowe podpory nawierzchni dla klas torów wskazanych w Załączniku 1.
Strunobetonowe średnie	co najmniej 240 kg, długość nominalna 2500 mm; np. PS-83	Stosowanie zależne od klasy toru i standardu konstrukcyjnego.
Strunobetonowe specjalne	np. SP-93, SP06a, PS-94M, PS-93M	M.in. rozjazdy, odbojnice, prowadnice lub szczególne rozwiązania toru.
Drewniane z drewna twardego	kształt E1, grupy 2 (IB), 4 (IIB), 6 (IIIB)	W ST-T1-A8 stosowanie drewnianych w torach jest przewidziane wyjątkowo w określonych warunkach.
Drewniane specjalne	podrozjazdnice; mostownice typ I 240 x 220 mm, typ II 270 x 240 mm, typ III 300 x 260 mm	Rozjazdy i skrzyżowania albo obiekty inżynieryjne z otwartym pomostem.
Stalowe specjalne	typ Y, np. St98Y; typ skorupowy np. St82K, Sw9	Zwiększenie stateczności toru bezstykowego lub obniżenie wysokości konstrukcyjnej nawierzchni.
Kompozytowe specjalne	rozwiązania specjalne	Alternatywa dla podpór drewnianych w zastosowaniach przewidzianych projektem.

Najważniejsze zasady interpretacji rozstawu

Sytuacja	Zasada	Co z tego wynika?
Tor szlakowy, główny lub pozostały	Nominalnie 0,60 m, poza wskazanym wyjątkiem typu Y.	Nie dobieraj rozstawu tylko na podstawie klasy toru.
Podkłady typu Y	Nominalnie 0,83 m.	Do liczby sztuk używaj 0,83 m, jeśli projekt rzeczywiście przewiduje ten typ.
Odcinki pośrednie między rozjazdami	Podrozjazdnice nominalnie 0,60 m; gdy to niemożliwe 0,45-0,65 m.	W takim miejscu liczba sztuk może odbiegać od prostego wskaźnika 1667 szt./km.
Rozjazdy i skrzyżowania	Rozstaw zgodny z planem ogólnym rozjazdu.	Nie stosuj jednej wartości 0,60 m do wszystkich podrozjazdnic rozjazdu.
Zmiana materiału podparcia przy połączeniu torów	Standard zawiera dodatkowe wymagania dotyczące odcinków przejściowych.	Przedmiar trzeba wykonywać z projektu, a nie wyłącznie z długości całego odcinka.

Dla technika dróg kolejowych i ucznia

Najpierw rozpoznaj, czy zadanie dotyczy zwykłego toru, podkładów typu Y czy rozjazdu. Dopiero potem wybierz rozstaw. Dla zwykłego toru ST-T1-A8 wskazuje 0,60 m, a dla specjalnych stalowych podkładów Y - 0,83 m.

Przy pytaniu o liczbę sztuk zapisuj założenie dotyczące granic odcinka. Samo dzielenie L/a daje liczbę odstępów, nie zawsze liczbę fizycznych podpór.

Źródło i zakres tablicy

Dane o typach podkładów, nominalnym rozstawie 0,60 m, wyjątku 0,83 m dla podkładów typu Y oraz zasadach dla podrozjazdnic zweryfikowano względem aktualnego ST-T1-A8 „Konstrukcja nawierzchni kolejowej”, obowiązującego od 22.03.2023 r. Wskaźniki liczby sztuk i przykłady są matematycznymi przeliczeniami tych rozstawów.

PKP PLK - ST-T1-A8 Konstrukcja nawierzchni kolejowej

FAQ - podkłady kolejowe

Aktualny ST-T1-A8 wskazuje nominalny rozstaw 0,60 m niezależnie od klasy technicznej torów, z wyjątkiem specjalnych stalowych podkładów typu Y, dla których nominalny rozstaw wynosi 0,83 m.

Wskaźnik geometryczny wynosi 1000 / 0,60 = 1666,67 podpory na kilometr. Faktyczna całkowita liczba sztuk na wydzielonym odcinku zależy od sposobu potraktowania początku i końca odcinka.

Dla nominalnego rozstawu 0,83 m wskaźnik wynosi 1000 / 0,83 = około 1204,82 podpory na kilometr. W wariancie materiałowym dla wydzielonego odcinka 1000 m po zaokrągleniu w górę otrzymasz 1205 sztuk.

Dzielenie L/a daje liczbę odstępów. Jeśli obliczasz fizyczne podpory na wydzielonym odcinku, trzeba przyjąć sposób zliczania na granicach odcinka, dlatego wynik może wymagać zaokrąglenia albo dodania podpory końcowej.

Nie można tak przyjąć dla całego rozjazdu. ST-T1-A8 wskazuje, że rozjazdy i skrzyżowania układa się na podrozjazdnicach rozmieszczonych zgodnie z planem ogólnym konkretnego rozjazdu.

Standard wymienia m.in. podkłady strunobetonowe ciężkie i średnie, strunobetonowe specjalne, drewniane, drewniane specjalne, stalowe specjalne oraz kompozytowe specjalne. Dobór zależy od klasy toru i zastosowania.

Ostatnia aktualizacja: 04.09.2026

Podkłady kolejowe - rozstaw, liczba na km i typy | tablica

Szybka ściąga z nominalnego rozstawu podkładów, liczby sztuk na odcinku, podkładów typu Y oraz podstawowych typów podpór szynowych.

Rozstaw i liczba podkładów bez mieszania dwóch różnych pojęć