Jak czytać oznaczenie profilu szyny?
Oznaczenia takie jak 49E1, 54E1 czy 60E1 identyfikują określony przekrój szyny. Liczba jest zbliżona do masy jednego metra, ale nie należy traktować jej jako dokładnej wartości w kg/m.
Przykładowo profil 60E1 ma masę 60,21 kg/m, a 60E2 - 60,03 kg/m. Do obliczeń materiałowych należy używać właściwej masy liniowej profilu, a nie samej liczby z jego nazwy.
Powiązane kalkulatory i materiały
Dane profili szyn możesz wykorzystać bezpośrednio przy obliczaniu masy szyn i liczby odcinków potrzebnych na dany tor.
Kalkulatory szyn
Przedmiar i nawigacja
Profile 49E1, 54E1, 60E1 i 60E2 - wymiary i masa
| Profil | Norma | H / B / C / D / E [mm] | Pole przekroju [cm2] | Masa [kg/m] |
|---|---|---|---|---|
| 49E1 (S49) | EN 13674-1 | 149 / 125 / 67 / 51,5 / 14 | 62,92 | 49,39 |
| 54E1 (UIC54) | EN 13674-1 | 159 / 140 / 70 / 49,4 / 16 | 69,77 | 54,77 |
| 60E1 (UIC60) | EN 13674-1 | 172 / 150 / 72 / 51 / 16,5 | 76,70 | 60,21 |
| 60E2 | EN 13674-1 | 172 / 150 / 72 / 51 / 16,5 | 76,48 | 60,03 |
H, B, C, D i E zachowano jako oznaczenia wymiarów stosowane w tabeli producenta. Nie należy na podstawie samej tej tablicy odtwarzać pełnej geometrii przekroju.
Ile ważą szyny na 100 m i 1 km toru?
| Profil | 1 szyna - 100 m | 1 szyna - 1 km | 1 tor - 1 km, 2 toki | 2 tory - 1 km, 4 toki |
|---|---|---|---|---|
| 49E1 | 4,939 t | 49,39 t | 98,78 t | 197,56 t |
| 54E1 | 5,477 t | 54,77 t | 109,54 t | 219,08 t |
| 60E1 | 6,021 t | 60,21 t | 120,42 t | 240,84 t |
| 60E2 | 6,003 t | 60,03 t | 120,06 t | 240,12 t |
Wartości dotyczą nominalnej masy samych szyn. Nie obejmują złączy, przytwierdzeń, podkładów, rozjazdów, odpadów ani rezerwy materiałowej.
Ciekawostka
60E1 i 60E2 mają w zestawieniu producenta takie same wartości podstawowych wymiarów H/B/C/D/E, ale różnią się polem przekroju i masą liniową. To dobry przykład, dlaczego sama wysokość i szerokość profilu nie wystarczają do wyznaczenia jego masy.
Długości nowych szyn według ST-T1-A8
| Rodzaj toru | Gatunek stali / zastosowanie | Długość | Uwagi |
|---|---|---|---|
| tor bezstykowy | R260 - tory szlakowe, szyny długie | 200-240 m | Zakres z tabeli 7.2 ST-T1-A8. |
| tor bezstykowy | R260 - tory główne zasadnicze, szyny długie | 100-240 m | Zakres z tabeli 7.2 ST-T1-A8. |
| tor bezstykowy | szyna długa - definicja ST-T1-A8 | co najmniej 100 m | Szyna walcowana bezpośrednio lub wytworzona przez zgrzewanie stacjonarne i przeznaczona do toru bezstykowego. |
| tor bezstykowy | szyny o modułowej długości | co najmniej 60 m | Przeznaczone do łączenia zgrzewarkami stacjonarnymi w szyny długie. |
| tor klasyczny | R260 i R350HT - tory szlakowe | 50-60 m | Szyny w torze klasycznym. |
| tor klasyczny | R260 i R350HT - tory główne zasadnicze | 25-60 m | Szyny w torze klasycznym. |
Na łukach R < 800 m w torze bezstykowym ST-T1-A8 dopuszcza w określonych warunkach szyny krótsze niż 100 m, jednak nie krótsze niż 60 m. W obrębie połączeń torów mogą występować inne długości wynikające z ograniczeń konstrukcyjnych.
Nazwa profilu nie jest jego dokładną masą
Dla szybkiego szacunku „60 kg/m” może być pomocne, ale do przedmiaru należy użyć 60,21 kg/m dla 60E1 albo 60,03 kg/m dla 60E2.
Długość 120 m nie jest uniwersalnym standardem
Szyna 120 m mieści się w części zakresów stosowanych dla szyn długich, ale wymagany zakres zależy od rodzaju toru, zastosowania i dokumentacji projektu.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przy obliczaniu masy toru licz osobno liczbę toków szynowych. Jeden tor ma zwykle dwa toki, więc na 1 km toru masa samych szyn jest równa dwukrotnej masie liniowej profilu wyrażonej w tonach na kilometr.
Szybkie wzory do obliczeń materiałowych
| Co liczysz? | Wzór | Jednostka | Przykład dla 60E1 |
|---|---|---|---|
| Masa jednej szyny | m = L * q / 1000 | t | 100 m * 60,21 / 1000 = 6,021 t |
| Masa wszystkich toków | m = L * q * n / 1000 | t | 1000 m * 60,21 * 2 / 1000 = 120,42 t |
| Masa 1 km jednego toku | q kg/m = q t/km | t/km | 60,21 kg/m = 60,21 t/km |
| Masa 1 km jednego toru | 2 * q | t/km toru | 2 * 60,21 = 120,42 t/km |
| Masa 1 km dwóch torów | 4 * q | t/km odcinka | 4 * 60,21 = 240,84 t/km |
| Liczba odcinków na jeden tok | N = ceil(L / l) | szt. | 1000 / 120 = 8,33, więc potrzeba 9 szt. |
Nazwy i oznaczenia, które warto rozpoznawać
| Oznaczenie | Spotykana nazwa | Masa [kg/m] | Co zapamiętać? |
|---|---|---|---|
| 49E1 | S49 | 49,39 | Profil około 49 kg/m. |
| 54E1 | UIC54 | 54,77 | Profil około 55 kg/m. |
| 60E1 | UIC60 | 60,21 | Nie mylić dokładnej masy z „60 kg/m”. |
| 60E2 | 60E2 | 60,03 | Inny przekrój niż 60E1 mimo bardzo podobnej masy. |
Dla technika dróg kolejowych i ucznia
W zadaniach zwracaj uwagę, czy podana jest długość toru, czy łączna długość wszystkich szyn. Dla jednego toru o długości 1 km potrzeba geometrycznie 2 km toków szynowych, zanim uwzględni się rezerwę i sposób podziału na odcinki.
Drugim częstym błędem jest podstawianie liczby z nazwy profilu jako dokładnej masy. W obliczeniach korzystaj z wartości kg/m właściwej dla danego przekroju.
Źródła i zakres tablicy
Dane wymiarowe, pole przekroju i masy profili 49E1, 54E1, 60E1 i 60E2 zestawiono na podstawie danych producenta ArcelorMittal Rails dla profili zgodnych z EN 13674-1. Zakresy długości nowych szyn podano na podstawie tabeli 7.2 standardu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. ST-T1-A8.
FAQ - profile i długości szyn kolejowych
Ostatnia aktualizacja: 04.09.2026