Koszt pompy warto porównać z kosztem eżektora dla tego samego procesu
Pompa próżniowa zużywa energię elektryczną, a eżektor zużywa sprężone powietrze. Dopiero porównanie czasu pracy, wymaganej wydajności i ceny obu mediów pokazuje, które rozwiązanie jest korzystniejsze dla konkretnego cyklu.
Porównanie z eżektorem: policz zużycie powietrza eżektora, a następnie przelicz je przez koszt 1 Nm³ sprężonego powietrza.
Jeżeli pompa może pracować krócej dzięki buforowi, sprawdź zbiornik próżniowy i czas podtrzymania. Wszystkie narzędzia znajdziesz w kategorii Pneumatyka.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli producent podaje power consumption dla konkretnego ciśnienia pracy, użyj tej wartości zamiast samej mocy znamionowej silnika. Jeszcze lepszym źródłem jest pomiar rzeczywistego poboru mocy podczas typowego cyklu maszyny.
Moc znamionowa a rzeczywisty pobór energii
Moc znamionowa silnika określa zdolność napędu, ale nie musi odpowiadać poborowi elektrycznemu przez cały czas pracy. Busch zwraca uwagę, że kosztów energii systemu próżniowego nie należy określać wyłącznie z mocy znamionowej, ponieważ pobór zależy od technologii i poziomu próżni.
Przykładowo współczesne pompy mogą mieć osobno podany nominal motor rating i power consumption przy określonym ciśnieniu. W modelach ze sterowaniem prędkością pobór zmienia się dodatkowo wraz z zadanym punktem pracy.
Dlatego główne pole kalkulatora nazywa się „Moc podczas pompowania”, a nie „Moc silnika”.
Koszt cyklu pompy próżniowej
W maszynach pakujących, chwytakach, komorach technologicznych i stanowiskach automatycznych pompa często pracuje cyklicznie. Kalkulator wyznacza udział czasu aktywnego jako iloczyn czasu pompowania na cykl i liczby cykli na godzinę.
Jeżeli pompa przez pozostałą część czasu pobiera energię w trybie oczekiwania, wartość standby jest uwzględniana osobno. Dzięki temu koszt jednego cyklu obejmuje nie tylko kilkanaście sekund intensywnego pompowania, ale również energię zużytą pomiędzy cyklami.
Gdy pompa jest całkowicie wyłączana poza fazą pompowania, moc standby można ustawić na 0 kW.
Przykład – pompa 3 kW pracująca cyklicznie
Pompa pobiera 3,0 kW podczas pompowania i 0,30 kW w oczekiwaniu. Pompowanie trwa 20 s, a maszyna wykonuje 60 cykli na godzinę. Oznacza to 1200 s aktywnego pompowania na godzinę, czyli 33,3% czasu.
Po dodaniu 0,20 kW urządzeń pomocniczych średni pobór całego układu wynosi około 1,40 kW. Przy ośmiu godzinach pracy dziennie, 22 dniach miesięcznie i cenie 1,00 PLN/kWh daje to około 246,4 kWh oraz 246,40 PLN miesięcznie.
Przy 60 cyklach/h koszt energii przypadający na jeden cykl wynosi około 0,0233 PLN.
Sterowanie prędkością i wyłączanie pompy
W układach o zmiennym zapotrzebowaniu sterowanie prędkością lub automatyczne zatrzymanie pompy może ograniczyć energię zużywaną poza aktywną fazą procesu. Korzyść zależy jednak od konkretnej technologii pompy, wymaganego ciśnienia, czasu ponownego uruchomienia i profilu procesu.
Busch dla części pomp ze sterowaniem ECOTORQUE podaje osobno regulowany zakres wydajności oraz pobór mocy w określonych warunkach. Takie dane są lepszą podstawą do porównania wariantów niż samo porównanie mocy silników.
Dla ucznia technikum i studenta
Energia elektryczna jest iloczynem mocy i czasu. Jeżeli urządzenie pobiera 3 kW przez jedną trzecią godziny, zużywa w tej fazie 1 kWh. Jeżeli w pozostałych dwóch trzecich godziny pobiera 0,3 kW, zużywa dodatkowo 0,2 kWh.
Średnia moc nie jest więc zwykłą średnią arytmetyczną dwóch wartości. Każdą moc trzeba pomnożyć przez udział czasu, w którym występuje. Do wyniku można następnie dodać stały pobór urządzeń pomocniczych.
To ten sam sposób myślenia, który wykorzystuje się przy bilansie energii maszyn, sprężarek, grzałek i innych odbiorników pracujących cyklicznie.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami
Treść: Pompa pracuje 15 s w każdym cyklu, a maszyna wykonuje 80 cykli/h. Oblicz procent czasu aktywnego.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
15 s × 80 = 1200 s pompowania na godzinę. Godzina ma 3600 s.
1200 / 3600 = 0,3333.
Treść: Pompa pobiera 4 kW przez 25% czasu i 0,4 kW przez pozostałe 75%. Urządzenia pomocnicze pobierają stale 0,2 kW. Oblicz średnią moc.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
P = 4 × 0,25 + 0,4 × 0,75 + 0,2.
P = 1,0 + 0,3 + 0,2 = 1,5 kW.
Treść: Średnia moc układu wynosi 2 kW. Instalacja pracuje 8 h/dzień i 22 dni/miesiąc. Cena energii wynosi 1,10 PLN/kWh.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Energia miesięczna = 2 × 8 × 22 = 352 kWh.
Koszt = 352 × 1,10 = 387,20 PLN.
Treść: Średni koszt pracy instalacji wynosi 3,60 PLN/h, a maszyna wykonuje 90 cykli/h. Oblicz koszt energii na jeden cykl.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Koszt jednego cyklu = 3,60 / 90.
Ciekawostka
Ta sama pompa może pobierać wyraźnie inną moc przy różnych poziomach ciśnienia. Dla wybranych pomp Busch publikuje osobno moc silnika oraz rzeczywisty power consumption w konkretnych punktach pracy, dlatego tabliczka silnika nie zawsze wystarcza do porównania kosztów.
Powiązane kalkulatory
Źródła techniczne
Busch – analiza kosztów energii i różnica między mocą znamionową a rzeczywistym poborem: 10 uwag dotyczących optymalnego korzystania z technologii próżniowej.
Busch – przykładowe dane power consumption dla pomp próżniowych: MINK MV ECOTORQUE.
FAQ – koszt pracy pompy próżniowej
Ostatnia aktualizacja: 25.08.2026