Zostań w temacie i zaplanuj dalszy rejs
Jak dokładnie kalkulator liczy zasięg i potrzebne paliwo?
Wszystkie wartości są najpierw sprowadzane do litrów, litrów na godzinę, węzłów i mil morskich. Rezerwa r jest traktowana jako część paliwa początkowego, której nie planujesz zużyć podczas normalnego odcinka.
- F – paliwo dostępne przed rejsem,
- r – rezerwa w zapisie dziesiętnym, np. 33,3% = 0,333,
- Fu – paliwo przeznaczone do planowanego zużycia,
- q – średnie spalanie w l/h,
- t – czas pracy silnika w godzinach,
- V – średnia prędkość w kn,
- D – zasięg w NM.
W trybie „Zasięg z dostępnego paliwa” JS odejmuje zadaną rezerwę, dzieli pozostałe paliwo przez spalanie, a uzyskany czas mnoży przez prędkość. Dla prostego planu „tam i z powrotem” kalkulator pokazuje dodatkowo połowę tego dystansu jako orientacyjny maksymalny promień wyjścia przy tych samych warunkach w obu kierunkach.
W trybie „Ile paliwa potrzeba na trasę” najpierw liczony jest czas z dystansu i prędkości, potem paliwo potrzebne na samą trasę, a na końcu minimalna ilość paliwa początkowego tak, aby po wykonaniu planu pozostała zadana część rezerwy. Przeliczenia jednostek: 1 NM = 1,852 km, 1 kn = 1,852 km/h, 1 galon US = 3,785411784 l.
Jaką wartość spalania wpisać?
Do planowania zasięgu najlepiej użyć średniego spalania zmierzonego przy rzeczywistych obrotach i prędkości rejsowej. Spalanie z katalogu albo chwilowy odczyt z płaskiej wody może być zbyt optymistyczny, jeśli później płyniesz pod falę, z większym obciążeniem albo przy zabrudzonym kadłubie.
Jeżeli znasz spalanie dla kilku ustawień obrotów, policz zasięg dla co najmniej dwóch wariantów. Często niewielkie zmniejszenie prędkości może znacząco zmienić czas pracy i zużycie paliwa na milę morską.
Ciekawostka
U.S. Coast Guard w swoim przewodniku dla rekreacyjnych jednostek opisuje „One-Third Rule”: około 1/3 paliwa na drogę w jedną stronę, 1/3 na powrót i 1/3 w rezerwie. Dlatego kalkulator domyślnie pokazuje 33,3%, ale pozwala wpisać własną wartość.
Zasięg a promień powrotu
Jeśli kalkulator pokazuje 40 NM zasięgu po rezerwie, nie oznacza to 40 NM od portu przy planie powrotu do tego samego miejsca. Przy identycznych warunkach w obie strony orientacyjny promień wynosi około 20 NM.
Prąd zmienia zasięg nad dnem
Silnik może pracować z takim samym spalaniem, ale korzystny prąd zwiększy SOG, a przeciwny ją zmniejszy. Dlatego do zasięgu nad dnem warto wpisywać realistyczną średnią SOG dla konkretnego odcinka.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Policz ten sam rejs dla spalania większego o 10–20% i dla prędkości niższej od planowanej. Jeśli wariant ostrożny nadal mieści się w Twojej rezerwie, plan jest mniej wrażliwy na pogorszenie warunków.
Dla ucznia technikum żeglugi śródlądowej i kursanta na patent motorowodny lub żeglarski
Najpierw rozpoznaj, czy zadanie pyta o zasięg z określonej ilości paliwa, czy o paliwo potrzebne na konkretny dystans. To są dwa odwrotne kierunki obliczeń. Pilnuj również, czy spalanie podano w l/h, czy np. w galonach na godzinę.
Dobrym szybkim testem wyniku jest obliczenie zużycia na jedną milę morską: q/V. Przy spalaniu 8 l/h i prędkości 8 kn jacht zużywa około 1 l/NM. Jeśli trasa ma 50 NM, sama droga będzie wymagała około 50 l przed doliczeniem rezerwy.
W zadaniach z rezerwą procentową nie odejmuj np. 33% od dystansu. Rezerwa dotyczy paliwa. Najpierw wydziel paliwo użytkowe albo wyznacz ilość startową z równania odwrotnego.
Zasięg jachtu i paliwo na rejs - zadania z rozwiązaniami
W zbiorniku jest 80 l paliwa. Silnik spala średnio 8 l/h, jacht płynie 6 kn, a rezerwa wynosi 33,3%. Jaki jest planistyczny zasięg po odjęciu rezerwy?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Paliwo użytkowe: 80 × (1 − 0,333) = 53,36 l. Czas pracy: 53,36/8 = 6,67 h. Zasięg: 6 × 6,67 ≈ 40,02 NM.
Łódź ma 25 gal US paliwa, zużywa 2,5 gal US/h i płynie 20 kn. Przyjmij 25% rezerwy. Jaki będzie zasięg po rezerwie?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Do planowanego zużycia pozostaje 25 × 0,75 = 18,75 gal. Czas pracy: 18,75/2,5 = 7,5 h. D = 20 × 7,5 = 150 NM.
Jacht ma przepłynąć 60 NM ze średnią 6 kn. Silnik spala 7 l/h. Ile paliwa należy mieć na początku, jeśli 20% paliwa początkowego ma pozostać jako rezerwa?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Czas: 60/6 = 10 h. Paliwo na trasę: 7 × 10 = 70 l. Paliwo startowe: 70/(1 − 0,20) = 87,5 l.
Motorowy odcinek ma 120 NM. Średnia prędkość to 8 kn, spalanie 6 l/h, a rezerwa 33,3%. Ile paliwa należy zaplanować na start?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Czas: 120/8 = 15 h. Paliwo na trasę: 6 × 15 = 90 l. Paliwo startowe: 90/(1 − 0,333) ≈ 134,93 l. Rezerwa: około 44,93 l.
Źródła i ograniczenia
U.S. Coast Guard w przewodniku dla rekreacyjnych jednostek opisuje zasadę zarządzania paliwem 1/3–1/3–1/3. NOAA podaje standardowe przeliczenia: mila morska ma 1852 m, węzeł jest jednostką prędkości używaną w nawigacji, a 1 galon US to około 3,7854 l. Kalkulator nie modeluje osobno zmian spalania wraz z obrotami, stanem morza, prądem ani obciążeniem.
U.S. Coast Guard - A Boater's Guide to the Federal Requirements for Recreational Boats
FAQ
Ostatnia aktualizacja: 05.10.2026